Leikhús
Þitt eigið leikrit: Goðsaga
★★★1/2
Ævar Þór Benediktsson
Þjóðleikhúsið – Kúlan

Leikstjórn: Stefán Hallur Stefánsson
Leikarar: Snorri Engilbertsson,
Baldur Trausti Hreinsson, Hilmir
Jensson, Sólveig Arnarsdóttir og
Lára Jóhanna Jónsdóttir.
Leikmynd: Högni Sigurþórsson.
Búningar: Ásdís Guðný Guðmundsdóttir.
Lýsing: Magnús Arnar Sigurðarson.
Myndband: Ingi Bekk.
Tónlist og hljóðmynd: Elvar Geir
Sævarsson og Kristinn Gauti Einarsson.
Leikgervi: Valdís Karen Smáradóttir.
Brúðugerð: Aldís Davíðsdóttir.
Kosningakerfi og aðrar sértækar
tæknilausnir:
Hermann Karl Björnsson.
Sýning í anddyri: Högni Sigurþórsson, Reynir Þorsteinsson, Mathilde Anne Moran og Björgvin Már
Pálsson.

Norræn goðafræði er órjúfanlegur hluti af íslensku þjóðarsálinni og líka kjörið efni til fræðslu og skemmtunar fyrir unga leikhúsgesti. Síðastliðinn fimmtudag frumsýndi Þjóðleikhúsið Þitt eigið leikrit: Goðsaga eftir Ævar Þór Benediktsson. Leikhús er þess eðlis að áhorfendur upplifa aldrei sömu leiksýninguna en þessi sýning tekur þá hugmynd ennþá lengra. Áhorfendur eru hvattir til að taka virkan þátt í leikritinu á meðan á því stendur, bæði með framíköllum og rafrænni kosningu, og ákveða þannig hvað gerist næst.

Ævar Þór þarf varla að kynna fyrir nokkurri manneskju en hann hefur verið áberandi síðustu misseri. Fyrst sem Ævar vísindamaður í sjónvarpi, síðan sem höfundur sívinsælla barnabóka og kannski sérstaklega sem ötull baráttumaður bóklesturs í grunnskólum landsins. Ekki má þó gleyma að hann er leikari að mennt og markar Þitt eigið leikrit: Goðsaga endurkomu hans á leiksviðinu, nú í hlutverki höfundar.

Í bókum Ævars Þórs er mikið lagt upp úr því að lesendur hafi áhrif á framvinduna. Sama formið má finna í Þitt eigið leikrit: Goðsaga, sem er gífurlegt verk að vinna. Fyrir framan leikhússætin eru litlar fjarstýringar sem notaðar eru til að kjósa um næstu skref. Slík stjórnun er valdeflandi fyrir áhorfendur, og veitir mikla kæti, en verður til þess að mikill tími fer í framkvæmdina, á kostnað innihaldsins. Auðvitað er spennandi að sjá ærslaleik á leiksviðinu og heyra góða fimmaurabrandara en sagan sjálf er endaslepp. Norræna goðafræðin er notuð sem stökkbretti inn í sýninguna en sjaldan er kafað djúpt. Upplýsingamylsnum um goðin, Miðgarðsbörnin og jötnana er stráð yfir leiksviðið en þessar stórkostlegu sögur verða sjaldan meira en lím til að halda fjörinu saman. Sömuleiðis er innskotum um eðli leikhússins bætt við og mættu þau vera fleiri.

Verkefni leikhópsins eru ærin enda er sýningin flókin í framkvæmd og leik. Til allrar gæfu er leikhópurinn ekki af verri endanum. Snorri Engilbertsson leiðir sýninguna í hlutverki Loka Laufeyjarsonar en skemmtiþáttur hans að nafni Lokasvar myndar ramma sýningarinnar. Persónutöfrar hans lokka áhorfendur með sér í lið og lipurleiki hans á sviðinu var heillandi. Á frumsýningu var Sólveig Arnarsdóttir kosin söguhetjan og lék Miðgarðsbarnið Urði með persónutöfrana að vopni en var ekki nægilega örugg þegar kom að kómísku atriðunum. Hilmir Jensson hélt áhorfendum í hendi sér í hlutverki handarinnar Einars og einlægni hans var bráðfyndin. Lára Jóhanna Jónsdóttir lék Hel haglega en skorti breidd í túlkun sinni. Baldur Trausti Hreinsson sást afskaplega lítið í þessari útgáfu og náði aldrei að setja sitt mark á sýninguna.

Þitt eigið leikrit: Goðsaga er undir áhrifum frá skemmtiþáttum í sjónvarpi og líka bresku pantomime-hefðinni þar sem hefðbundin ævintýri eru sett í nútímalegan skemmtibúning og áhorfendur eindregið hvattir til að taka þátt. Leikstjóranum, Stefáni Halli Stefánssyni, tekst aldrei að færa þessar góðu hugmyndir á annað plan. Tilfæringar á milli atriða voru fínar en virkni inni í atriðum takmarkast við einfalda sviðsetningu fremur en að búa til raunverulega spennu, hvort sem er á milli persóna eða innan sögunnar.

Tæknivinnan á bak við Þitt eigið leikrit: Goðsaga er stórbrotin og gleðilegt er að sjá slíkan metnað í litlum sal á borð við Kúluna, sem má líka finna í forsalnum. Þar má helst nefna Hermann Karl Björnsson en hann sér um bæði kosningakerfið og fleiri tæknilausnir enda gífurlegt verk að vinna sem hann leysir afskaplega vel. Leikmynd Högna Sigurþórssonar stjórnast mikið af stóra skjánum þar sem kosningarnar fara fram og verður af þeim sökum flöt. Sömuleiðis er myndbandsvinna Inga Bekk ágæt en í stað þess að færa meira líf inn í leikhúsið þá fjarlægir hún áhorfendur frá því. Ásdís Guðný Guðmundsdóttir og Valdís Karen Smáradóttir skapa frábæra búninga og leikgervi þar sem nostrað er við smáatriðin. Þá verður líka að nefna brúðurnar sem Aldís Davíðsdóttir skapar en þær færa töfra leikhússins aftur inn í sýninguna. Tónlist Elvars Geirs Sævarssonar og Kristins Gauta Einarssonar er ekki endilega eftirminnileg en hljóðmyndin hittir í mark með hinum ýmsu prumpu- og ófreskjuhljóðum.

Þitt eigið leikrit: Goðsaga er gríðarlega metnaðarfull sýning þar sem höfundurinn setur markið hátt og sína stærstu aðdáendur, börnin, í fyrsta sæti. Nýjum barnaleikritum ber að fagna en lítið hefur farið fyrir þeim á þessu leikári. Sýningin í heild sinni líður fyrir heildarhugmyndina þar sem áherslan er sett á framkvæmdina og mismunandi leiðirnar í sögunni frekar en söguna sjálfa. Persónur úr norrænu goðafræðinni virðast vera gestir í þessum heimi frekar en aðalsöguhetjurnar. Sigríður Jónsdóttir

Niðurstaða: Stemmingin í Goðheimum var góð en framkvæmd sýningarinnar var eftirminnilegri en sýningin.