Undirbúningur verkefnisins Samviskupróteinið var unninn með styrk úr Nýsköpunarsjóði, auk þess sem erlend einkafyrirtæki komu að fjármögnuninni. Íslendingar leiddu verkefnið og segir forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar, Kári Stefánsson, verkefnið vera tímamótatilraun.

„Það er alls ekki það sama að rækta lifur til að setja í manneskju eða að rækta steik sem hún borðar,“ segir Kári. „En það er ágætisupphitun.“

Kári segir dýraverndunarsjónarmið hafa heillað, „að geta notið kjöts sem aldrei hefur verið tekið af hófunum.“

Kári segir dýraverndunarsjónarmið hafa heillað sig við verkefnið.

Árið 2012 tókst hollenskum vísindamönnum fyrst að framleiða kjöt með þessum hætti með stofnfrumum úr kýrvöðva en þá var aðferðin afar dýr og þótti ekki vænleg til þess að framleiða kjöt í miklu magni. Íslenskt vísindafólk hefur nú fundið leið til að framleiða kjöt og fisk, í fyrsta sinn, í magni sem hentar einum veitingastað.

Setja kvótakerfið seint á hliðina

Athygli vekur að þetta er í fyrsta sinn sem fiskmeti er framleitt á þennan hátt. „Þetta tilraunaverkefni hjá okkur nær að sinna einum veitingastað eins og staðan er í dag, ekki heilum markaði, svo við erum varla að setja kvótakerfið á hliðina. Þó að það væri auðvitað frábær bónus ef við myndum ná því,“ segir Kári.

Aðspurður hvort einhvern tímann væri hægt að smakka á útdauðum dýrum og hvort fólk gæti jafnvel séð geirfugla-carpaccio á matseðlinum, svarar Kári: „Það væri hægt, já, en ég held að strákarnir hafi ekki budget í það.“

BBC fjallar um málið

Þegar ljósmyndara og blaðamann Fréttablaðsins bar að garði á Brút var tökulið frá BBC á staðnum. „Þetta litla verkefni vekur athygli bæði í matar- og vísindaheiminum,“ segir Ólafur Örn Ólafsson, veitingamaður á Brút. Staðurinn sérhæfir sig í grænkeraréttum og íslensku hráefni.

Tökumenn BBC voru á staðnum í gær.
Fréttablaðið/Anton Brink

„Við viljum með þessu leggja umhverfinu lið. Nautgriparækt tekur til dæmis mikinn toll og margir sem borða ekki kjöt sleppa því einfaldlega út af umhverfinu. Þarna missir engin skepna lífið til að þú getir fengið þína steik og Íslensk erfðagreining er loksins búin að finna leið til að framleiða þetta í einhverju magni, og því er hægt að bjóða þetta á viðráðanlegu verði,“ segir hann.

Fullkomin væntingastjórnun

Ragnar Eiríksson matreiðslumaður fullyrðir að verðið sé ekki fyrirstaða, hvorki í innkaupum né sölu til neytenda. „Þarna ertu með hráefni sem þú veist nákvæmlega hvar þú hefur, ekki bara upp á magn heldur líka gæði. Ég er ekki að lenda í einhverjum sinum eða of lítilli eða of mikilli fitu, heldur getum við stjórnað algjörlega gæðastandardinum, svo matarsóun er engin, og það er eitthvað sem mig hefur langað að segja lengi í mínum bransa,“ segir hann. „Við getum líka stjórnað svo mörgu öðru, í þessu kjöti erum við til dæmis ekki með vaxtarhormón eða slík efni sem geta verið hættuleg heilsu fólks.“

Ragnari er mikið í mun að einn innanhússbrandari fái að fljóta með: „Við köllum þennan karfa Kára hér innanhúss.“

Karfann kalla þeir Kára.
Fréttablaðið/Anton Brink

Tilboð verður á tveggja rétta seðli í hádeginu í dag, föstudag, á veitingastaðnum Brút til að kynna verkefnið og skoða áhuga almennings. Í forrétt er Samvisku-nautatartar og jarðskokkamauk og í aðalrétt er karfi, „Kári“ með tómötum, ólífum og ólífuolíu. Matseðillinn kostar 3.900 krónur. Kári ætlar að mæta í hádeginu og segist spenntur, „eins spenntur og svona skarfur eins og ég getur orðið.“