Spinning fyrir vinnualkann, Zumba fyrir stuðboltana, hot yoga fyrir þá sem elska teygjur og svita og skíðatækið fyrir þá sem vilja hlusta á nýjasta podkastið og eyða kaloríum í leiðinni. Fyrir marga gegnir ræktin líka hlutverki griðastaðar þar sem þeir fá útrás eftir langan og strembinn vinnudag. Það er pláss fyrir alla í ræktinni.

Þegar fyrrverandi stoltar sófakartöflur fara að rífa sig upp og mæta í ræktina er hætt við að þær verði fyrir svolitlu menningarsjokki fyrst um sinn. Vöðvastæltar verur fetta sig og bretta allsendis ófeimnar fyrir framan spegilinn, aðrir gefa frá sér óhljóð, allt frá lágværum „gruntum“ til háværra stríðsópa, þegar þeir taka síðustu þrjár bekkpressurnar í „reppinu“. Svo má ekki gleyma öllum hugtökunum sem þessum goðumlíku kroppum virðast svo óskaplega töm og nefna í samræðum sínum í tíma og ótíma.

Eitt af þessum hugtökum er hið svokallaða „functional training“, sem útleggst á íslensku sem fjölþjálfun. Hugtakið heyrist oftar en ekki í nálægð við svæsið ketilbjöllufólk, en ketilbjölluæfingakerfið miðast að nokkru leyti við þessar svokölluðu fjölþjálfunaræfingar. Ketilbjöllufólkið er náttúrulega sér kapítuli út af fyrir sig enda má heyra ýmsum undarlegum hugtökum fleygt í kringum þessa hópa eins og „halo“, „Turkish get-up“, „snatch“, „rússnesk vinda“ og margt fleira sem ekki verður útskýrt hér.

Hvað er þetta?

En hverjar eru fjölþjálfunaræfingarnar og hver er tilgangur þeirra? Um er að ræða styrktaræfingar með eða án lóða sem miðast að því að styrkja líkamann sérstaklega með tilliti til hversdagslegar hreyfigetu. Þá er markmiðið að huga aðallega að líkamsstöðu og framkvæma hreyfingar með eða án lóða svo að kroppurinn sé betur í stakk búinn að beita sér rétt þegar kemur að hreyfingu og líkamsstöðu í hversdeginum. Hreyfingarnar sem um ræðir eru eftirfarandi: Hnébeygjur, fram- og afturstig, ýta, toga, snúa og ganga. Þetta eru hinar sjö hreyfingar sem við framkvæmum flest daglega en einnig þær hreyfingar sem fjölþjálfunin byggir á alla jafna.

Uppruni hugtaksins

Fjölþjálfunin á uppruna sinn í endurhæfingarbransanum. Sjúkraþjálfarar, iðjuþjálfar og kíróprakt­orar hafa lengi notað sérstakar æfingar sem meðferðarúrræði fyrir sjúklinga með hreyfihamlanir. Æfingar eru þá sérstaklega hannaðar fyrir hvern og einn sjúkling með það að leiðarljósi að styrkja þær hreyfingar sem honum voru tamar áður en hömlun átti sér stað. Ef starf sjúklings krafðist þess að lyfta þungum hlutum, þá miðast þjálfunin að því að lyfta þungu. Ef um fyrrum maraþonhlaupara er að ræða þá miðast þjálfunin að því að auka þol og svo framvegis.

Þegar kemur að fjölþjálfun í líkamsrækt, þá sérstaklega þegar kemur að lóðalyftingum, er fókusinn aðallega á kjarnavöðva, svo sem magavöðva og vöðva í kringum neðri hryggjarliði. Flestar gerðir lóðatækja sem boðið er upp á í líkamsræktarstöðvum eru hönnuð með það í huga að styrkja afmarkaðan og einangraðan vöðva. Afleiðingarnar eru þær að æfingarnar og hreyfingarnar í tækjunum eru ólíkar og ótengdar því álagi sem fólk verður fyrir í hversdeginum eða við íþróttaástundun. Þess vegna er alls ekki svo óvitlaust að tileinka sér fjölþjálfun þegar kemur að líkamsræktinni. Þá er að sjálfsögðu æskilegast að eiga gott samtal við eða finna góðan tíma með þjálfara sem getur leiðbeint með skýrum hætti hvernig best er að beita sér og hvað ber að varast.