Markmiðið var 1.000 gleraugu fyrir fimm árum en er nú komið upp í ca. 18.000 gleraugu,“ segir Sæmundur Jóhannsson flugvirki. Að verkefninu koma ótal aðilar og má þar nefna Móðurást, Sjónlag, Prooptik, flugfélögin Air Atlanta og Bluebird ásamt fjölda flugvirkja.

Fullkomin fjáröflun

Verkefnið hófst fyrir hálfgerða tilviljun þegar Sæmundur var staddur í Kongó. „Ég var í tvö ár að vinna á flugvellinum, kynntist þá þessu hæli og sá hvað það var úr litlu að moða þarna, þannig að maður byrjaði á því að fara með aðallega barnaföt. Vinur minn sem er 85 ára gamall gaf mér svo poka af gleraugum, fannst það hálf asnaleg hugmynd fyrst en fór út með tuttugu gleraugu.“

Viðbrögðin létu ekki á sér standa. „Nunnurnar voru svakalega glaðar. Ein fékk sjónina aftur og byrjaði bara að góla! Hún hafði séð illa í mörg ár en gleraugun frá vini mínum pössuðu akkúrat. Þá fattaði ég hvað gleraugu eru mikilvæg, það er gríðarlega mikil fátækt þarna og þú kaupir ekkert gleraugu ef þú ert fátækur. Ég sá því tækifæri til að safna gleraugum heima og nunnurnar koma þeim í verð.“

Sæmundur Jóhannsson flugvirki.

Nunnurnar gefa þeim allra fátækustu gleraugu og þess er gætt að fólk fái réttan styrkleika. „Gleraugun koma í kössum frá Íslandi og eru styrkleikamæld. Það er séð til þess að fólk fái réttu gleraugun.“

Fyrirkomulagið hefur reynst afar árangursríkt. „Þetta er besta fjáröflun sem til er, tekur lítið pláss, þarf ekki að biðja um peninga og þetta er álitið „rusl“ heima, þannig að allir vinna. Einn bananakassi fullur af gleraugum eru cirka 500 gleraugu og nunnurnar fá svona 5 evrur fyrir hver gleraugu og svo fer allur ágóði í rekstur á munaðarleysingjahælinu,“ skýrir Sæmundur frá, en bananakassana fær hann frá Krónunni.

Hver evra dýrmæt

Hver einasta evra er kærkomin þar sem börnin búa við sára fátækt. „Það búa 68 krakkar þarna og bara maturinn kostar sitt. Krakkarnir þarna eru í mjög mismunandi ásigkomulagi og koma flest af götunni. Þau eru samt þau heppnu, þar sem þau eru með húsaskjól og mat. Margir af krökkunum eru að glíma við alls konar vandamál, það þarf að kaupa lyf, sumir þurfa að fara á spítala og sumir hreinlega deyja en það kostar líka,“ segir Sæmundur og bætir við að allavega fimm börn á heimilinu séu smituð af eyðni.

Þá á Sæmundur vart orð til þess að lýsa aðdáun sinni á nunnunni og lækninum Brigitte Yengo sem stýrir heimilinu. „Ég hef séð hana bjarga mörgum lífum. Hún er alveg ótrúleg.“

Óhætt er að fullyrða að saga Yengo sé stórmerkileg. Hún fæddist í Kongó en ólst upp í Frakklandi þar sem hún lærði sálfræði og náði tökum á fimm tungumálum. Hún flutti svo aftur til Kongó sem nunna og var send til Bandaríkjanna í kírópraktorsnám. Eftir að hún sneri aftur til heimalandsins árið 1987 opnaði hún stofu og var um skeið eini kírópraktorinn í Kongó. Hún áttaði fljótlega sig á því hversu alvarleg og margþætt vandamál fólksins sem hún sem sinnti voru og ákvað hún því að fara í læknisfræði. Árið 1997 brutust svo út átök í landinu sem urðu að einni skæðustu borgarastyrjöld síðustu aldar. Yengo sem vann sem sjálfboðaliði á vígvellinum uppgötvaði þá köllun sína innan um börn sem misst höfðu foreldra sína og út frá því var munaðarleysingjahælið sett á laggirnar.

Hún náði þó ekki að taka þátt í starfinu fyrst um sinn en eftir að skotið var á hana við sjálfboðastörf í stríðinu var hún send til Bandaríkjanna, þar sem hún vann meðal annars með börnum einstæðra kvenfanga og síðar með þolendum heimilisofbeldis. Hún sneri svo aftur til Kongó árið 2004.

Ekki hægt án hjálpar

Sæmundur segir að verkefnið hefði aldrei orðið að veruleika án aðkomu aðila úr ýmsum áttum sem lagst hafa á eitt. „Guðrún Jónasdóttir í versluninni Móðurást tekur á móti flestum gleraugum og barnafötum. Ég eða konan förum svo reglulega til Guðrúnar, sækjum kassa sem við geymum í bílskúrnum í nokkrar vikur og svo keyri ég kassana til Keflavíkur. Þetta er orðið mjög „streamlined“ hjá okkur,“ segir hann.

„Svo hef ég samið við Bluebird Airlines sem sér um að koma kössunum til Belgíu og þaðan taka flugvirkjar Air Atlanta við kössunum og flytja þá til Brazzaville í Kongó. Þannig að það koma margir að þessu, ég er bara einn hluti af þessu, eitt brot í keðjunni. Ég get safnað endalaust en það eru Atlanta og Bluebird sem halda þessu uppi. Þessi tvö félög skipta öllu máli og velvilji frá fólki sem maður þekkir.“


Upplýsingar um verkefnið eru á Facebook undir „Söfnun á notuðum gleraugum fyrir efnalítið fólk í Brazzaville Congo“ og hægt er að skila inn fötum og gleraugum í Móðurást á Laugavegi 178.