Þorvaldur er meistaranemi í sjávarauðlindafræði og hefur gríðarmikinn áhuga á fullnýtingu sjávarafurða. Það vakti áhuga hans hvað Íslendingar hafa staðið sig vel í fullnýtingu á þorski og hann vildi athuga hvort hægt væri að nýta lax á svipaðan hátt.

„Núna er fordæmalaus uppbygging fyrirhuguð á landeldi á laxi hér á landi. Landeldi opnar möguleikann á að stýra aðstæðum og grípa allt sem til fellur við fiskeldið, til dæmis mykju og eins roð, bein og annað. Á þessum grunni sóttum við um styrk til Nýsköpunarsjóðs námsmanna fyrir verkefninu Endurnýting hliðarstrauma,“ útskýrir Þorvaldur, sem starfar nú sem verkefnastjóri hjá Landeldi.

„Verkefnið var í raun mjög fljótt að vinda upp á sig af því að um leið og ég sótti um styrkinn, kom út skýrsla frá Matís þar sem verið var að kortleggja möguleika í úrgangi fiskeldis. Niðurstaðan var mjög eindregið á þá vegu að hægt væri að nýta hann til áburðargerðar.“

Þorvaldur segir að verkefnið hafi því snúist að mestu leyti um það að kortleggja með hvaða hætti best er að endurvinna laxeldisúrgang til áburðargerðar.

„Það er gaman að segja frá því að síðan við fórum af stað með verkefnið höfum við sótt um styrki hjá fleiri sjóðum og það hefur hlotið brautargengi á hverri einustu vígstöð,“ segir hann. „Það er mikið verk eftir óunnið á þessari vegferð, en vonandi höldum við áfram að njóta stuðnings þeirra sem geta aðstoðað okkur við að raungera þetta.“

Verkefnið hefur stækkað það hratt að í sumar voru Landeldissamtök Íslands stofnuð með öllum þeim félögum sem eru að fara af stað með landeldi á laxfiskum. Samtökin hverfast um það sameiginlega markmið að hámarka endurnýtingu alls sem til fellur við eldið í formi hliðarafurða á borð við fiskimykju.

„Það er breið samstaða landeldisfélaga að baki þessum samtökum og við höfum þegar gert viljayfirlýsingu við Bændasamtök Íslands um verkefnið og þau styðja það af heilum hug. Sem er náttúrulega bara frábært,“ segir Þorvaldur.

Atvinnuskapandi verkefni

Þorvaldur segir verkefnið atvinnuskapandi en þó nokkrir vinna að ólíkum hliðum þess.

„Svona verkefni felur í sér hönnun og uppsetningu á alls konar búnaði. Við erum að miklu leyti að hanna sjálf en svo kaupum við líka alls konar íhluti og sértækar græjur alls staðar að úr heiminum. Þetta er virkilega atvinnuskapandi. Ef það verður að raunveruleika að hægt sé að safna saman mykju úr þessum stóru landeldisstöðvum sem eru að fara að byggjast upp á Íslandi næsta áratuginn og endurnýta í öðru formi, þá opnast möguleikar á því að skapa virðisauka úr eldinu til annarra greina og efla með því hringrásarhagkerfi Íslands. Þá er ég að tala um hringrás næringarefna í matvælaframleiðslu. Það er framtíðarsýn sem væri bara draumur og það er það sem við erum að rembast við að gera að veruleika,“ segir hann.

Þorvaldur segir verkefnið einnig hafa möguleika til að stórminnka kolefnisspor og umhverfisáhrif frá fiskeldi.

„Markmið okkar er að ná fram bestu mögulegu lendingu á því hvernig hægt er að nýta þessi affallsefni úr laxeldinu. Fari það svo að okkur takist að búa til nytsamlegan áburð, þá verður það gríðarlegur ávinningur fyrir samfélagið allt, sér í lagi landbúnaðinn. Áburðarkostnaður er stór kostnaðarliður fyrir landbúnaðinn. Okkar draumur og von er að við getum komið að þessu með jákvæðum hætti. Að við getum hjálpað til.“

Metnaður til að gera vel

Hlutverk Þorvaldar í verkefninu snýst aðallega um það að lágmarka umhverfisáhrif framleiðslunnar.

„Núna erum við til dæmis að vinna að nokkrum verkefnum sem miða að því að fjarlægja óæskileg efni úr affallinu. Í þeim vinkli erum við að vinna með fallbyssunum í Atmonia en í öðrum anga erum við að vinna með sérfræðiteymi Matís, sem ætlar að sjá um að mæla og efnagreina öll næringarefni úr affallinu hjá okkur til þess að hægt sé að kortleggja ítarlega og með skilvirkum hætti hvernig best sé að nýta það,“ segir hann.

„Við erum að leggja mjög mikla vinnu og mikinn metnað í að gera þetta sem allra best.“

Þorvaldur vill koma á framfæri öllu sínu hjartans þakklæti fyrir styrkveitinguna frá Rannís.

„Styrkurinn gerði það mögulegt að ég gat komið að þessu verkefni og vonandi hefur mér tekist að leggja eitthvað örlítið jákvætt á vogarskálar þess. Fyrir utan það náttúrulega að ég fékk á endanum draumastarfið mitt á besta vinnustað í Evrópu, hjá Landeldi hf. Þessi styrkur myndar ákveðna brú á milli menntastofnana og fyrirtækja og skapar tækifæri fyrir það fólk sem eftir þeim sækist. Svo bara takk, takk kærlega.“