Auður Þóra Árnadóttir, forstöðumaður umferðardeildar Vegagerðarinnar, segir að árangurinn í Noregi hafi verið mældur. „Samkvæmt skýrslu Transportøkonomisk institutt, sem kom út árið 2014 (TØI Report 1339/2014), fækkaði slysum með meiðslum á fólki um 12-22% og alvarlega slösuðum eða látnum fækkaði um 49-54% á köflum þar sem sjálfvirkt meðalhraðaeftirlit hafði verið sett upp. Þessar tölur eiga við um vegkafla á milli myndavéla en auk þess hafa vélarnar áhrif utan hans eða í allt að þrjá kílómetra frá hvorri myndavél og reyndist fækkun slysa með meiðslum á þessu svæði utan mælikaflans sjálfs vera 46%,“ greinir Auður frá og bætir við að samkvæmt norsku rannsókninni hafi sjálfvirkt punkthraðaeftirlit einnig mjög jákvæð áhrif á umferðaröryggi en alvarlega slösuðum og látnum fækkar þó hlutfallslega meira með sjálfvirku meðalhraðaeftirliti. „Einnig er áhrifasvæði sjálfvirks meðalhraðaeftirlits lengra en áhrifasvæði sjálfvirks punkthraðaeftirlits,“ bætir hún við.

Sjálfvirkt hraðaeftirlit hérlendis

„Sjálfvirkt hraðaeftirlit, punkthraðaeftirlit, hefur verið starfrækt hér á landi í alllangan tíma en Vegagerðin kom fyrst að rekstri þess árið 2006 í tengslum við umferðaröryggisáætlun stjórnvalda. Árið 2015 var gerð tilraun með sjálfvirkt meðalhraðaeftirlit hér á landi með aðstoð norsku vegagerðarinnar. Undirbúningur sjálfvirks meðalhraðaeftirlits á tveimur vegköflum, annars vegar í Norðfjarðargöngum en hins vegar á Grindavíkurvegi, hefur staðið yfir frá árinu 2017. Uppsetningu búnaðar er lokið á báðum stöðum og á næstunni er von á vottuðum kvörðunaraðila sem tekur kerfið út. Vonast er til að hægt verði að taka búnaðinn í notkun innan skamms. Áður en það verður gert verður þessi nýjung rækilega kynnt og einnig verða eftirlitskaflarnir merktir með sérstökum skiltum,“ upplýsir Auður.

„Vegagerðin ber ábyrgð á tæknilegri framkvæmd eftirlitsins, eins og á við um sjálfvirkt punkthraðaeftirlit, en Ríkislögreglustjóri ber ábyrgð á úrvinnslu sekta og innheimtu vegna þeirra. Hraðamyndavélar eru fyrst og fremst settar upp á vegum þar sem slys eru mörg. Mikil áhersla er einnig á að setja slíkan búnað upp í jarðgöngum til að draga úr líkum á að slys verði.“

Fleiri myndavélar á næstunni

Auður segir að sjálfvirkt punkthraðaeftirlit virki þannig að hraði ökutækja sé mældur á ákveðnum stað á vegi og mynd tekin af þeim ökutækjum sem ekið er hraðar en leyfilegt er. „Sjálfvirkt meðalhraðaeftirlit byggir hins vegar á því að meðalhraði ökutækis sem fer tiltekna vegalengd er reiknaður út en það má gera með formúlunni[1] v=l/t þ.e. hraði er vegalengd deilt með tíma. Í sjálfvirku meðalhraðaeftirliti vinna tvær myndavélar saman fyrir hvora akstursstefnu, önnur er staðsett í byrjun kaflans en hin í enda kaflans. Báðar myndavélar taka myndir af öllum ökutækjum. Vegalengdin á milli myndavélanna er þekkt og búnaðurinn greinir hversu lengi ökumaður er að aka á milli þeirra og út frá formúlunni má því reikna út meðalhraða ökutækisins á kaflanum. Sé útreiknaður meðalhraði hærri en viðmiðunarhraði lögreglu telst viðkomandi ökumaður brotlegur og sér lögregla um frekari úrvinnslu og sektarboð. Öll gögn eru dulkóðuð og myndir af þeim sem ekki eru brotlegir eyðast sjálfkrafa í myndavélunum,“ segir Auður og bætir við að stofnkostnaður við sjálfvirkt meðalhraðaeftirlit í báðar áttir á einum vegkafla sé um 60 milljónir króna. „Vonast er til að hægt verði að fjölga meðalhraðaköflum á næstu misserum. Framhaldið ræðst af fjárveitingum en líklegt er að næst verði sjálfvirkt meðalhraðaeftirlit sett upp í Hvalfjarðargöngum.“

[1] Í formúlunni stendur v fyrir hraða, l fyrir vegalengd og t fyrir tíma