Aldís Rún Lárusdóttir er nýr sviðsstjóri forvarnasviðs Slökkviliðs höfuðborgarsvæðisins en hún hóf störf 1. september. Á forvarnasviði starfa 12 manns með mismunandi bakgrunn en tæpur helmingur starfsfólksins er slökkviliðsmenn í grunninn.

„Forvarnasvið skiptist í hönnunareftirlit og eldvarnaeftirlit. Hönnunareftirlitið felst í því að við förum yfir teikningar og brunahönnun í tengslum við umsókn um byggingarleyfi þar sem við erum umsagnaraðili hjá byggingarfulltrúa. Eldvarnaeftirlitið tekur svo við þegar byggingarnar eru teknar í notkun og fylgir því eftir að brunavörnum sé viðhaldið í samræmi við lög og reglur,“ útskýrir Aldís Rún.

„Eldvarnaeftirlitið hjá okkur felst í auknum mæli í skjalfestingu öryggis. Það eru eldvarnafulltrúar í stærri byggingum, þeir skila inn gögnum fyrir hönd eigenda um að ákveðin atriði hafi verið yfirfarin og séu í lagi. En við erum líka enn að fara sjálf í fjölmargar hefðbundnar eldvarnaskoðanir þar sem gengið er um húsið, ákveðin atriði skoðuð og skrásett, en það er allt skráð rafrænt hjá okkur í dag.“

Forvarnir fyrir almenning

Aldís Rún segir að í forvörnum fyrir almenning sé mest áhersla lögð á að fólk hafi reykskynjara í vistarverum sínum, einnig segir hún að slökkvitæki og eldvarnateppi séu öryggisbúnaður sem ætti að vera sýnilegur á hverju heimili.

„Við setjum reykskynjara í fyrsta sæti. Þeir bjarga mannslífum. Þetta er ódýrt tæki sem getur skipt sköpum ef upp kemur eldur. Það er mikilvægt að reykskynjarar séu í öllum helstu rýmum íbúða. Sérstaklega þar sem eru raftæki og þar sem fólk sefur,“ segir hún.

„Í flestum reykskynjurum þarf að skipta um rafhlöðu árlega en í dag er líka farið að selja reykskynjara með rafhlöðum sem hafa lengri endingartíma. Það er mikilvægt að fólk skoði vel hvaða búnað það er með og yfirfari hann reglulega.“

Aldís Rún segir mikilvægt að minna fólk á að hlaða raftæki, eins og til dæmis snjalltæki, síma eða rafhlaupahjól í öruggu umhverfi. FRÉTTABLAÐIÐ/EYÞÓR

Ungt fólk þarf að bæta sig

Kannanir sem Gallup hefur gert fyrir Eldvarnabandalagið sýna að almennt eru heimilin að efla eldvarnir.

„Þessar niðurstöður sannfæra okkur um gildi þess að halda uppi reglulegri fræðslu um eldvarnir. Sífellt fleiri eiga nauðsynlegan eldvarnabúnað eins og reykskynjara, slökkvitæki og eldvarnateppi. Þó eru því miður ákveðnir hópar sem við höfum áhyggjur af. Könnun Gallup sýnir til dæmis að ungt fólkið á aldrinum 25–34 ára þurfi að bæta sig. Það væri þess vegna flott að bæta reykskynjurum, slökkvitæki og eldvarnateppi á jólagjafalistann fyrir ungt fólk,“ segir Aldís Rún.

Eldvarnaátak

Landssamband slökkviliðs- og sjúkraflutningamanna stendur árlega fyrir eldvarnaátaki og Slökkvilið höfuðborgarsvæðisins tekur þátt í því.

„Þar sem eldvarnaátakið er nú haldið í 30. sinn má búast við því að fólk sem var í fyrstu árgöngunum sé jafnvel komið með börn sem fá þessa fræðslu í grunnskólunum í dag. Eldvarnaátakið er fræðsla fyrir börn í þriðja bekk í grunnskóla um eldvarnir í því skyni að efla eldvarnir og öryggi á heimilum þeirra. Skólarnir eru heimsóttir og farið er yfir fræðsluefni,“ segir Aldís.

„Í fræðslunni er lögð áhersla á að kynna helstu atriði í eldvörnum og kenna þeim að nota neyðarnúmerið 112, ef þau þurfa aðstoð. En slökkviliðin heimsækja einnig leikskólabörn þannig að þegar þau eru komin í 3. bekk þekkja þau nokkuð til,“ segir hún og bætir við að það hafi sýnt sig að fræðslan skilar sér inn á heimilin.

Slökkvitæki og eldvarnateppi ættu að vera til á hverju heimili og reykskynjarar ættu að vera í öllum herbergjum.

„Börnin fara heim og spyrja: Hvað erum við með marga reykskynjara? Hvar er slökkvitækið okkar? Þetta ýtir við foreldrunum og hvetur þá til að gera betur.“

Krakkarnir fá fræðsluefni með heim og geta svo tekið þátt í Eldvarnagetrauninni þar sem spurningum úr fræðsluefninu er svarað. Lausnum er skilað inn rafrænt og svo er dregið úr innsendum lausnum og verðlaun afhent á 112-deginum, sem er 11. febrúar ár hvert.

Örugg hleðsla

Núna þegar jólin nálgast er meira um að fólk hafi kveikt á kertum, en Aldís hvetur fólk til að fara sérstaklega varlega í kringum kertaljós.

„Það er mikilvægt að hafa kertin í öruggu umhverfi og víkja ekki frá þeim. En það er ekki bara í kringum jól sem þarf að fara varlega. Það þarf alltaf að huga að eldvörnum,“ segir hún.

„Hleðsla á raftækjum hefur verið mikið í umræðunni núna. Það er mikilvægt að minna fólk á að hlaða raftæki, eins og til dæmis snjalltæki, síma eða rafhlaupahjól í öruggu umhverfi. Það þarf að hafa þau í hleðslu í rými þar sem er reykskynjari og tækin má aðeins hlaða með búnaði sem ætlaður eru til hleðslu á þeim. Látið rafhlöðuna eða hleðslutækin vera á flötu tregbrennanlegu undirlagi og passið að breiða ekki yfir tækin, því þá geta þau ofhitnað. Auk þess ætti ekki að hlaða tæki þegar allir eru sofandi eða enginn til staðar og alls ekki nota skemmda rafhlöðu.“

Ef eldur kemur upp

Aldís segir mikilvægt að fólk kunni að bregðast við er eldur kemur upp.

„Þá er aðalatriðið að vera með þennan grunnöryggisbúnað sem við ræddum áðan, reykskynjara, slökkvitæki og eldvarnateppi, og beita þeim ef það er óhætt. Einnig viljum við leggja áherslu á að fólk komist út, þekki flóttaleiðirnar og kunni að opna þær,“ segir hún.

„Það er mikilvægt að bæði börn og fullorðnir kunni að bregðast við. Viti hvert þau ætla að fara og hvar þau ætla að hittast fyrir utan. Eldvarnahandbók heimilisins var gefin út fyrir nokkrum árum og hún stendur fyrir sínu. Þar er farið yfir helstu atriðin. Handbókin er aðgengileg á vef Eldvarnabandalagsins á íslensku, ensku og pólsku en Slökkvilið höfuðborgarsvæðisins vísar líka í hana á sínum vef og eflaust fleiri.“

Við þökkum stuðninginn

Landssamband slökkviliðs- og sjúkraflutningamanna færir eftirtöldum bestu þakkir fyrir stuðninginn við  Eldvarnaátakið: 112, HMS, SHS, Eignarhaldsfélagið Brunabótafélag Íslands, Eldvarnamiðstöðin og slökkviliðin í landinu.