Víða hafa sveitarfélög leitað leiða til að auka snemmtækan stuðning og samfellu í þjónustu þvert á málaflokka. Markmiðið er að lágmarka bið eftir þjónustu og leita bestu mögulegu lausna fyrir börn og fjölskyldur sem glíma við vanda.

Hjá Kópavogsbæ hefur lengi verið vilji til að gera snemmtækan stuðning að forgangsmáli í þjónustu við börn og fjölskyldur. Verklag hefur þar verið mótað í samstarfi mennta- og velferðarsviðs til að auka samvinnu, meðal annars á milli leik- og grunnskóla, frístundaúrræða og velferðarsviðs með hagsmuni barna og fjölskyldna að leiðarljósi. „Við vitum að árangur af stuðningi og úrræðum er meiri og betri ef brugðist er við markvisst um leið og vandi birtist og bið eftir þjónustu er lágmörkuð,“ segir Jóhanna Lilja Ólafsdóttir, verkefnastjóri snemmtæks stuðnings og samfelldrar þjónustu hjá Kópavogsbæ.

Snemmtækur stuðningur er margvíslegur hjá Kópavogsbæ og nær yfir úrræði sem veita börnum og fjölskyldum stuðning um leið og þörf vaknar. Þannig berst réttur stuðningur á réttum tíma. „Við leggjum áherslu á fyrirbyggjandi aðgerðir ásamt árangursríkum stuðningi sem miðar að því að bregðast snemma við erfiðleikum til að koma í veg fyrir að þeir aukist.

Snemmtækur stuðningur

Snemmtækur stuðningur er ekki eingöngu veittur á vegum velferðarsviðs. Þvert á móti taka margir mismunandi þjónustuaðilar þátt í að veita hann.

Hjá Kópavogsbæ er í gangi fjöldi mismunandi úrræða og verkefna inni í leik- og grunnskólum og annars staðar í nærumhverfi barna, sem öll miða að snemmtækum stuðningi eða inngripum í aðstæður barna og fjölskyldna,“ segir Jóhanna.

Nýjar reglur bæta þjónustu

Velferðarsvið Kópavogs er að þróa áfram þjónustu til að mæta þörfum íbúa bæjarins betur.

„Fyrr á árinu voru samþykktar nýjar reglur um stuðning við börn og fjölskyldur, í bæjarstjórn Kópavogs. Þar er fjallað um þann stuðning sem veittur er foreldrum, forsjáraðilum og eftir atvikum vistunaraðilum, við uppeldi barna eða til að styrkja þá í uppeldishlutverki sínu svo þeir geti búið börnum sínum örugg og þroskavænleg uppeldisskilyrði.

Einnig er stuðningurinn til handa börnum og fjölskyldum þeirra sem þurfa aðstoð vegna fötlunar, skerðinga, langvinnra veikinda og eða vegna félagslegra aðstæðna. Þessar nýju reglur eru í takti við nýjar hugmyndir stjórnvalda um samþættingu þjónustu í þágu farsældar barna og styðja einnig við hugmyndir um barnvæn sveitarfélög, innleiðingu Barnasáttmálans og ríkjandi hugmyndafræði um sjálfstætt líf í málefnum fatlaðs fólks,“ segir Jóhanna.

Þegar umsókn um ráðgjöf eða stuðning fyrir börn og fjölskyldur berst fer fram mat á stuðningsþörfum fjölskyldu, sem er gert í samvinnu við umsækjanda og ráðgjafa og tekur mið af þörfum fjölskyldunnar. Við mat á stuðningsþörf er horft til heildaraðstæðna fjölskyldunnar og skipulags daglegs lífs. Ákvörðun um hvaða stuðningur verður veittur byggir á mati á stuðningsþörfum.

Mikilvægt að ná til sem flestra

Jóhanna var ráðin 1. desember 2020 inn í nýtt stöðugildi á velferðarsviði Kópavogs sem verkefnastjóri snemmtæks stuðnings. „Mitt hlutverk er meðal annars að annast fræðslu um stuðning velferðarsviðs og starfsemi barnaverndar Kópavogs fyrir foreldra leikskólabarna og foreldra barna sem eru að hefja grunnskólagöngu,“ segir Jóhanna.

Nýrri stöðu fylgir fræðsla til starfsmanna leikskóla og yngsta stigs grunnskóla um stuðning velferðarsviðs, starfsemi barnaverndar og mikilvægi tilkynninga til barnaverndar. Samstarf við heilsugæslu verður eflt og áhersla lögð á skipulagða samvinnu við mæðra- og ungbarnavernd.

Kynningar um starfið

„Í vor byrjaði ég að halda kynningar fyrir dagmæður starfandi í Kópavogi, leikskólastjóra og sérkennslustjóra í öllum leikskólum bæjarins. Einnig held ég kynningar á starfsmannafundum eða starfsdögum hvers leikskóla, í samráði við stjórnendur.

Þá stefni ég á að fara á fundi fyrir foreldra barna sem eru að hefja leikskólagöngu. Kynningar fyrir starfsmenn á yngsta stigi grunnskóla og fræðsla til foreldra barna sem eru að hefja grunnskólagöngu eru enn í mótun og stefni ég á að hitta skólastjórnendur grunnskóla Kópavogs í haust.

Með aukinni fræðslu og samtali við foreldra og starfsfólk sem vinnur náið með börnum, viljum við stuðla að því að fleiri hafi upplýsingar um þann stuðning sem stendur til boða og að auðveldara verði fyrir fjölskyldur að leita til velferðarsviðs eftir stuðningi. Þá verður hægara fyrir þau sem starfa í nærumhverfi barna og fjölskyldna að leiðbeina fjölskyldum sem þurfa stuðning, á réttan stað. Samvinna verður líka vonandi farsælli þegar við þekkjum betur hvernig mismunandi þjónustuaðilar og stofnanir sem koma að börnum og fjölskyldum starfa.

Einnig vonum við að aukin fræðsla um starfsemi barnaverndar og tilkynningarskylduna auki líkur á því að aðkoma barnaverndar að málefnum barna verði tryggð um leið og áhyggjur vakna hjá starfsmönnum í nærumhverfi þeirra,“ segir Jóhanna.

Hægt er að nálgast upplýsingar um stuðning við börn og fjölskyldur á heimasíðu bæjarins www.kopavogur.is eða með því að hafa samband við þjónustuver Kópavogs í síma 441-0000.