„Slysavarnafélagið Landsbjörg er að verða 23 ára, en það kemur úr sameiningu Slysavarnafélags Íslands og Landsbjargar. Þar sameinuðust allar björgunarsveitir undir einn hatt og við vinnum á rosalega breiðu sviði,“ segir Örn Smárason, verkefnastjóri sjóbjörgunar hjá Slysavarnafélaginu Landsbjörg.

„Við erum með Slysavarnaskóla sjómanna, sem sinnir allri öryggisfræðslu fyrir sjómenn og síðan er allt björgunarsveitastarfið, sem eru 92 björgunarsveitir og 37 slysavarnadeildir um allt land. Þessar einingar stýra því í rauninni hvað félagið gerir.

Á Sjávarútvegssýningunni höfum við annars vegar verið að kynna starfsemi Slysavarnaskólans, öll námskeiðin sem er boðið upp á og dagskrána í haust og hins vegar stöðuna á endurnýjun stóru björgunarskipanna sem eru í eigu félagsins,“ segir Örn.

„Við erum að segja frá stöðunni í útboðinu á þessum þremur skipum sem við erum búin að panta og skipinu sem við erum að fá til Vestmannaeyja núna í ágúst. Svo erum við líka að minna á að við eigum tíu önnur skip eftir sem við eigum eftir að endurnýja. Við erum að safna fyrir því og leita að stuðningi til þess.“

Þurfa ný skip til að aðstoða sjómenn betur

„Endurnýjunin á björgunarskipunum er einfaldlega í gangi vegna þess að meðalaldur björgunarskipanna sem við rekum núna er rúm 35 ár. Þó að skipin okkar séu traust og góð eru þau að verða tæknilega úrelt,“ segir Örn. „Þau eru flest mjög ganghæg og við erum bara að reyna að færa okkur inn í nútímann. Fá meiri ganghraða svo við getum sinnt stærra svæði á styttri tíma, skipin nái fyrr saman og við getum aðstoðað sjómennina, þegar þeir lenda í vandræðum, mikið betur.

Við erum mjög ánægð með þessi þrjú skip sem við erum búin að panta en það eru tíu eftir. Það þurfa allir að leggjast á eitt, því það eru lítil samfélög undir sem geta ekki safnað miklum fjármunum. Til dæmis Raufarhöfn og aðrir, sem hafa ekki sömu getu til að safna fjármunum eins og til dæmis Eyjamenn,“ segir Örn. „Þannig að við erum að reyna að hvetja fólk til að koma með okkur í þessa vegferð. Nú er það orðið svoleiðis í breyttu útgerðarmynstri að jafnvel smábátarnir fara á öll mið og út um allt land.“

Stöðug og fjölbreytt fræðsla í Slysavarnaskólanum

„Allir sjómenn þurfa að sækja fræðslu til Slysavarnaskóla sjómanna, það stendur í íslenskum lögum að það sé óheimilt að ráða mann til starfa á íslensku skipi nema hann hafi hlotið öryggisfræðslu og Slysavarnaskólinn sinnir þessu á sem víðustum grundvelli,“ segir Örn. „En svo er náttúrulega fjöldinn allur af öðrum námskeiðum fyrir utan grunnnámskeiðin. Það er til dæmis verið að kenna notkun léttabáta, eldvarnir um borð í skipum, skyndihjálp sjómanna, lyfjakistunámskeið, hóp- og neyðarstjórnun fyrir farþegaskip og ferjur, mannauðsstjórnun og síðan er sífelld endurmenntun. Sjómenn eru skyldugir til þess að endurmennta sig í þeim réttindum sem þeir hafa, með öryggisfræðslu á fimm ára fresti.

Öryggismál skipta alltaf máli hjá sjómönnum og árangur íslenskra sjómanna í þeim er á heimsmælikvarða. Skólinn á náttúrulega sinn þátt í því og Hilmar skipstjóri Snorrason, sem leiðir það starf, á mikið hrós og þakkir skildar fyrir hvað hefur gengið vel í þessu,“ segir Örn. „En án sjómannanna værum við ekki að ná þessum árangri og á sýningunni höfum við bara verið að minna á okkur, þakka fyrir samstarfið til þessa og viðhalda tengslunum við útgerðina.“

Nýtt æfingasvæði fyrir reykköfun og slökkvistörf

„Það er ein nýjung í Slysavarnaskólanum sem fer væntanlega að komast í gagnið. Það er nýtt æfingasvæði í reykköfun og slökkvistörfum sem verið er að koma upp við slökkvistöðina í Hafnarfirði. Þetta nýja æfingasvæði hefur verið sett upp á Covid-tímanum,“ segir Örn. „Sú breyting er að verða að hingað til hefur verið kynt með timbri og óhreinni efnum til að fólk geti æft inni í reyk og hita og slökkt eld, en nú er verið að fara í mjög þróað þjálfunarkerfi frá Finnlandi sem er kynt með gasi.

Það gerir það mögulegt að hafa miklu meiri stjórn á aðstæðum, svo það sé auðveldara að þjálfa,“ útskýrir Örn. „Þetta gerir það líka að verkum að það er hægt að bjóða upp á fjölbreyttari aðstæður en áður.“

Þakklát bakvörðunum

„Við viljum, eins og alltaf, grípa tækifærið til að þakka almenningi, sérstaklega bakvörðum, en það eru yfir 31 þúsund bakverðir sem styðja félagið. Við erum rígmontin með hvað við fáum að skipta miklu máli í þjóðarsálinni,“ segir Örn að lokum.