Saga BUGL er löng og nær aftur til ársins 1970 þegar barnageðdeildin við Dalbraut var stofnuð. „Það hafa orðið gríðarlegar breytingar á þjónustu deildarinnar, bæði þekkingarlega og viðhorfslega. Sem dæmi um þróun undanfarinna ára og áratuga má nefna hvernig fjölskyldumiðaðri þjónustu hefur fleygt fram. Í dag gerum við ekkert án fjölskyldunnar,“ segir Sigurveig Sigurjónsdóttir Mýrdal, deildarstjóri hjúkrunar Barna- og unglingageðdeildar Landspítala.

„Enn nær okkur í tíma er þróunin í átt að sjúklingamiðaðri þjónustu, það er heilbrigðisþjónustu þar sem þjónustuþeginn er álitinn hluti af eigin teymi og vel til þess fallinn að stýra eigin meðferð eins og við á. Þetta er skemmtileg áskorun, en það er mikið öryggisatriði að sjúklingar á sjúkrahúsi hafi yfirsýn yfir eigin meðferð og viti að þeir eiga rétt á því að vera upplýstir. Við höfum fengið þau börn sem innskrifast á legudeildina til að veita okkur endurgjöf á þjónustuna og þau hafa komið með verðmæta leiðsögn og hugmyndir sem við höfum getað hrint í framkvæmd. Allt frá því að benda okkur á það að við þurfum ekki öll, starfsfólkið, að spyrja hvernig þau sváfu um nóttina, yfir í að hjálpa okkur við að innrétta deildina af húsbúnaði og afþreyingu,“ segir Sigurveig.

Helstu verkefni deildarinnar síðustu ár

Covid hefur að sögn Sigurveigar verið fyrirferðarmikil áskorun fyrir samfélagið í heild síðastliðin ár og BUGL hefur ekki farið varhluta af því. „Deildirnar héldu uppi óskertri starfsemi í gegnum faraldurinn og erum við stolt af því. Farsóttin olli hins vegar gríðarlegri sprengingu árið 2021 í fjölda bráðra mála sem leitað var með á BUGL og átröskunartilfella. Því þurfti að flytja fagfólk á milli teyma innanhúss til að mæta þörfinni. Uppbygging trans teymis BUGL er annað dæmi um stórt og nauðsynlegt verkefni undanfarinna ára sem var ekki fjármagnað sérstaklega og krafði okkur um útsjónarsemi að koma á fót.

Næstu skref í uppbyggingu starfsins eru mörg. Við höfum lagt mikla vinnu í innra skipulag undanfarið ár sem meðal annars hefur skilað þeim árangri að algengasti biðtími eftir þjónustu göngudeildar BUGL hefur styst um tvo mánuði.“

Kiwanis ötull bakhjarl BUGL

Kiwanishreyfingin hefur verið ötull bakhjarl BUGL í gegnum árin og veitt ómetanlegan stuðning við bætta aðstöðu og þróun meðferðarúrræða. „Eitt af hlutverkum BUGL er að miðla þekkingu til samstarfsstofnana og fagaðila í nærumhverfi barna. Styrkir frá Kiwanis hafa meðal annars verið nýttir til þýðinga á fræðsluefni og til að bjóða samstarfsaðilum á málþing um sjálfsskaðahegðun unglinga og mat á sjálfsvígshættu. Annað dæmi sem má nefna er að Kiwanis styrkti námskeið fyrir fagfólk á BUGL í fjölskyldumeðferð.

Ávinningur af verkefnum sem Kiwanis hefur stutt er mikill og stuðlar að bættri geðheilbrigðisþjónustu og eflingu á þjónustu í nærumhverfi og skilar sér þannig í auknum lífsgæðum fyrir börnin og fjölskyldur þeirra.“

Áskoranir í dag

Áskoranir BUGL í dag eru margvíslegar að sögn Sigurveigar. „Áskoranir taka oft mið af nærumhverfi barna í landinu og hvernig því gengur að styðja við þau. Við verðum vör við það þegar þjónusta í nærumhverfi er öflug. Eins verðum við vör við það þegar önnur kerfi glíma við áskoranir. Sömuleiðis finna önnur kerfi og fjölskyldurnar fyrir því þegar eftirspurn eftir þjónustu spítalans verður meiri en þjónustan sem hann hefur upp á að bjóða. Þetta hangir allt saman.

Önnur áskorun sem hefur verið til staðar til lengri tíma er það viðfangsefni að laða til starfa hæft fagfólk sem býr yfir reynslu og þekkingu til að veita þá heilbrigðisþjónustu sem þau sem leita á BUGL þarfnast. Við erum lítið land og það getur verið vandasamt að viðhalda sérþekkingu á því breiða sviði sem barnageðheilbrigðisþjónusta er. Ekki síst þegar betur launuð störf bjóðast færum fagaðilum, þar sem vinnuálag er jafnvel minna.“

Við eigum öll rétt á heilbrigðisþjónustu

„Það er ekkert einfalt svar til við því hvað þurfi að gera í þessum málaflokkum. En við verðum að hafa í huga að öll eigum við rétt á heilbrigðisþjónustu. Til þess að lífsnauðsynleg heilbrigðisþjónusta standi öllum til boða verðum við sem samfélag að sameinast um að byggja hana upp og viðhalda henni. Við á spítalanum höfum svo þá skyldu að standa undir því trausti sem til okkar er borið og veita bestu þjónustu sem völ er á á þeim tímapunkti,“ segir Sigurveig.