Geðræn vandamál geta hafist hvenær sem er á lífsleiðinni en koma oftast fram á aldrinum 14-24 ára. Það þarf að hefja fræðslu snemma svo það megi grípa inn í fyrr. Opnari umræða um líðan, geðraskanir og geðheilbrigði er almennt af hinu góða og dregur úr fordómum, eykur líkur á að fólk leiti sér aðstoðar og getur dregið úr alvarleika ef vandi kemur upp, segir Athena Neve Leex, markaðsstýra Hugrúnar.

Stærsta verkefni Hugrúnar er að ferðast um landið og halda geðfræðslufyrirlestra í framhaldsskólum, endurgjaldslaust. Félagið er rekið á frjálsum framlögum, fjáröflun og styrkjum og rennur allur ágóði í fræðslu ungmenna um geðheilbrigði.

„Við förum yfir geðheilbrigði, þunglyndi, kvíða, átraskanir, fíkniraskanir, bendum á úrræði sem eru í boði og aðstæður aðstandenda. Fræðarar Hugrúnar eru ekki fagfólk. Þetta flokkast sem jafningjafræðsla. Við gefum ekki ráð en beinum fólki áfram eftir bestu getu. Það er mikilvægt að ungt fólk sem upplifir erfiðar tilfinningar og einkenni geðröskunar hafi einhvern til að leita til.“ Kvíði hjá ungu fólki hefur verið mikið til umræðu. Mikilvægt er að hafa í huga að kvíði er mannleg tilfinning, en ekki geðröskun í sjálfu sér. „Það er eðlilegt að upplifa kvíða en hann getur orðið vandamál ef hann truflar daglegt líf.“

Athena og stjórn Hugrúnar benda á að þörf sé á nýjum og stærri rannsóknum á geðheilsu ungmenna á Íslandi. „Samkvæmt nýjustu könnunum í framhaldsskólum á vegum Embættis landlæknis, hafa 33% stelpna og 23% stráka hugleitt sjálfsvíg. Þá hafa 12% stelpna og 7% stráka gert tilraun til sjálfsvígs. Niðurstöður rannsóknarinnar „Heilsa og líðan Íslendinga“ benda líka til hnignunar í geðheilbrigði ungs fólks, en 36,2% á aldrinum 18-24 ára mátu andlega heilsu sína sem sæmilega eða lélega árið 2017.“

Félagið rekur vefsíðuna gedfraedsla.is. Þar má finna fróðleik um geðheilsu og geðraskanir. „Markmið síðunnar er að gera fræðsluefni um geðheilbrigði og geðraskanir á mannamáli og erum við stolt af því að vefsíðan er nú aðgengileg á íslensku, ensku og pólsku. Stefnan er að þýða síðuna á fleiri tungumál því þetta efni á við alla.“

Hægt er að fylgjast með Hugrúnu geðfræðslufélagi á Instagram: Geðfræðsla, og á Facebook: Hugrún-Geðfræðslufélag.

Alda Lilja er teiknari frá Reykjavík en býr og starfar í Amsterdam. Hún lærði myndlýsingu við Arts University Bournemouth 2015 - 2018. Hún vinnur með stafrænar teikningar, keramik og þemu á borð við geðheilsu og kynhneigð/kynhegðun.