Það er mitt hjartans mál að vera grænkeri og bera út fagran boðskap grænkeralífsstílsins,“ segir Magnús Reyr Agnarsson, eigandi heildsölunnar Veganmatar, fyrirtækis sem hefur vaxið hratt síðan það var stofnað utan um hið sænska Oumph! í maí 2017.

„Mér finnst líka gefandi að geta búið til veganstörf og í dag erum við með 30 manns á launaskrá. Allt eru það ástríðufullir grænkerar sem hafa yndi af því að mæta í vinnuna því þeir finna að þeir eru að leggja sitt af mörkum við að breyta heiminum.“

Á Jömm fæst girnilegur grænkeramatur sem fellur að smekk allra, ekki aðeins grænkera.

Ollu sprengingu í veganfæði

Magnús hafði verið grænmetisæta í þrjú ár þegar hann ákvað að gerast grænkeri árið 2015. Þá var úrval grænkerafæðis takmarkað í íslenskum verslunum en eftir að Magnús hnaut um hið gómsæta Oumph! í Svíþjóð falaðist hann eftir innflutningi þess til Íslands.

„Framleiðsla á Oumph! var þá nýlega hafin í Svíþjóð og vorum við fyrsta útflutningsland Svíanna á Oumph!. Viðtökurnar urðu strax góðar enda heilnæmt og gómsætt sælkerafæði,“ upplýsir Magnús sem sinnti innflutningi á Oumph! meðfram annarri vinnu í tvö ár, eða þar til þau Sæunn Ingibjörg Marinósdóttir, eiginkona hans, stofnuðu fyrirtækið Veganmat utan um innflutninginn og bættu við fleiri frábærum vegan vörumerkjum.

„Við Sæunn störtuðum þessu af fítonskrafti og í kjölfarið varð sprenging í framboði grænkerafæðis í verslunum sem voru mjög svo opnar fyrir því að taka það inn. Í framhaldinu sáu fleiri heildsölur virði í því að flytja inn veganvörur og leituðu að enn fleiri merkjum sem allt hefur komið sér vel fyrir sífellt stærri hóp grænkera hér á landi,“ segir Magnús sem sótt hefur sýningar ytra þar sem nýtt veganfæði og veganvörur eru kynntar til sögunnar. Þá fær hann nánast vikulega fyrirspurnir frá framleiðendum sem falast eftir því að Veganmatur dreifi vörum þeirra hér á landi.

„Það leynir sér ekki að mesta framþróunin í matvælaframleiðslu er í grænkerafæði. Það er vegna þess að fólk er upplýstara um dýra- og umhverfisvernd í dag, og þá sérstaklega unga fólkið. Mjög hátt hlutfall ungs fólks þykir í dag óskiljanlegt að fólk vilji leggja sér dýr til munns og miðað við þann mikla fjölda ungs fólks sem aðhyllist vegan lífsstíl nú mun það vaxa enn meir með komandi kynslóðum. Ungt fólk í dag er upplýstara og hugsar þetta öðruvísi en eldri kynslóðir.“

Veganbúðin er vefverslun með útibú á Strandgötu 32 í Hafnarfirði. Þar er opið á laugardögum frá klukkan 12 til 16 sem trekkir marga að enda fæst þar heillandi úrval vegan mat- og sérvöru og einkar spennandi að versla í matinn.

Stríður straumur í búðina

Veganmatur samanstendur af heildsölunni Veganmat, Veganbúðinni og veitingastaðnum Jömm á Kringlutorginu í Kringlunni.

„Veganbúðin fór í loftið í nóvember 2018 og er hratt vaxandi netverslun með vegan mat- og sérvörur,“ upplýsir Magnús um Veganbúðina sem er í Hafnarfirði.

„Með Veganbúðinni vildum við auka framboð og aðgengi almennings að spennandi vörum sem auðvelda grænkeralífið og ábyrgan lífsstíl. Við ákváðum að opna verslun í Strandgötu 32 því margir sýndu því áhuga að koma og skoða vörurnar í návígi. Búðin hefur síðan verið opin á laugardögum og er þá mjög stríður straumur fólks sem kemur enda tilvalið að gera sér ferð í Veganbúðina á laugardegi til að velja sér hráefni í kósí mat úr grænkerafæði og upplifa eitthvað nýtt og gómsætt,“ segir Magnús um Veganbúðina sem er opin frá klukkan 12 til 16 á laugardögum og allan sólarhringinn á veganbudin.is.

Beiskik Börgerinn á Jömm er sá vinsælasti á matseðlinum og vann til verðlauna sem Götubiti ársins á götubitahátíðinni á Miðbakka í fyrrasumar.

Jömm vann Götubita ársins

Veitingastaðurinn Jömm varð til þegar útimatarmarkaður var opnaður í Skeifunni sumarið 2018.

„Þar settum við á laggirnar veitingastað sem notaði mestmegnis Oumph! í réttina og sló svona hressilega í gegn. Mér skilst á framleiðendum Oumph! í Svíþjóð að ekki hafi áður verið stofnaður veitingastaður utan um eina vörutegund en þetta er svolítið séríslenskt hjá okkur, eins og svo margt annað, og við seljum Oumph! í mun meira heildarmagni en bæði Danir og Norðmenn. Og ef horft er til höfðatölu er hreinlega frábært hvað fólk borðar mikið Oumph! en það er ekkert skrýtið þegar horft er til góða bragðsins og hollustunnar,“ segir Magnús sem er ekki síst ánægður með það hversu vel fjöldi landsmanna stendur með þeim í dýra- og umhverfisvernd.

„Við erum gríðarlega ánægð því með hverju seldu stykki af Oumph! er lífi dýrs þyrmt. Þá sjáum við að kolefnisspor af flutningi Oumph! til landsins er brotabrot af kolefnisspori sem kjötframleiðsla skilur eftir sig,“ upplýsir Magnús en þess má geta að verkfræðingar Eflu verkfræðistofu hafa reiknað út og borið kolefnisspor innflutnings veganmatar saman við innlenda kjötframleiðslu og er hægt að finna upplýsingar um þá útreikninga á oumphhverfid.is.

„Því er allt jákvætt við að vera grænkeri og ljúft að njóta þess að borða skaðlausan mat úr bragðgóðu og dásamlegu hráefni,“ segir Magnús sem sjálfur borðar kynstrin öll af Oumph! og er sólginn í Beisik borgarann á Jömm, sem er djúsí Oumph! borgari með Jömm kryddi, sinnepssósu, káli, tómötum, súrum gúrkum og rauðlauk.

„Beisik Börger er langvinsælasti bitinn á Jömm og þegar Jömm tók þátt í götubitahátíðinni á Miðbakka í fyrrasumar unnum við verðlaunin Götubiti fólksins þar sem fólk valdi besta götubitann. Þá var okkur boðin þátttaka í Evrópumeistaramóti götubitans í Málmey í Svíþjóð og fórum með sænska Oumph! borgarann út og elduðum fyrir Svía á íslenskan máta, fluttum með okkur gríðarlegt magn af Þykkvabæjarkartöflum, Jömm sósum og Myllubrauði og afgreiddum linnulaust. Alls komst 21 staður frá 15 löndum í úrslit og þar skilaði Val fólksins okkur fjórða sætinu,“ segir Magnús með stolti.

Jömm framleiðir einnig lostætar samlokur og sósur sem fást í flestum verslunum og er með vinsæla veisluþjónustu sem mætir öllum lífsins tilefnum.

„Þá framleiddum við þúsundir af Jömm vegan Wellington-steikum fyrir jólin og vörulínan er alltaf að stækka. Fólk getur líka eldað réttina á Jömm heima því allt hráefnið okkar er hægt að kaupa úti í búð. Það er sýn okkar að hvetja fólk og gefa því hugmyndir að ljúffengum grænkeraréttum, því í hvert sinn sem það eldar vegan hlífir það dýrum og jörðinni. Það er það eina sem skiptir okkur máli og fagnaðarerindið skilar sér víða því á Jömm koma líka alætur sem eru sólgnar í vegan skyndifæði enda fellur það í kramið hjá öllum.“

Skoðaðu úrvalið og matseðlana á veganmatur.is, veganbudin.is og jomm.is.

Grænkerastaðurinn Jömm var stofnaður utan um Oumph!. Hann er gríðarvinsæll og hafa borgarar Jömm unnið til verðlauna á Íslandi og í Svíþjóð.