„Árlega greiða starfsmenntasjóðir hundruð milljóna til einstaklinga og fyrirtækja vegna starfsmenntunar. Um er að ræða endurgreiðslustyrki og getur fjárhæð styrks numið allt að 90% af reikningi. Enga betri ávöxtun er að finna á nokkru fé ef tekið er mið af meðalgreiðslu starfsmenntaiðgjalds á ársgrundvelli og mögulegum styrkfjárhæðum,“ segir Lísbet Einarsdóttir, framkvæmdastjóri Starfsafls fræðslusjóðs.

Átta starfsmenntasjóðir hafa tekið höndum saman og reka sameiginlega vefgátt, Áttina. „Þar geta fyrirtæki lagt inn umsókn á einum stað til allra þessara sjóða. Hlutverk, markmið og uppbygging er breytileg á milli sjóða en rauði þráðurinn er að efla starfsmenntun, að byggja undir starfsfólk og fyrirtæki með réttri hæfni og þekkingu,“ segir Lísbet.

Sjóðir fyrirtækja á almennum vinnumarkaði

Tekjur sjóðanna eru að sögn Lísbetar samningsbundin gjöld atvinnurekenda, starfsmenntaiðgjald, eins og um semst á hverjum tíma. „Það greiða því allir þetta gjald svo því sé haldið til haga, það er ekki valkvætt. Fyrirtæki á almennum vinnumarkaði getur sótt um í sjóðina svo lengi sem starfsfólk fyrirtækisins er í þeim félögum sem standa að baki sjóðunum. Í því felst þá að stofnanir á vegum hins opinbera geta ekki sótt í sjóðina né einkareknir leikskólar, svo dæmi séu tekin.

Réttur fyrirtækis til að sækja um styrk myndast sjálfkrafa um leið og launatengd gjöld starfsmanns eru greidd. Í því felst að ekki þarf að sækja um aðild eða neitt slíkt heldur gerist þetta allt sjálfkrafa. Það er hins vegar skilyrði að fyrirtækið standi í skilum með iðgjaldagreiðslur og þá er horft til síðustu 12 mánaða.“

Svara kallinu um einföldun

Stéttarfélögin eru fjölmörg um allt land og sjóðirnir þar af leiðandi margir. Að sögn Lísbetar má ætla að sjóðirnir nái til um 110-120 þúsund starfsmanna á almenna vinnumarkaðinum eða um 75-80% starfsmanna á þeim vinnumarkaði. Þá eru vinnustaðir alla jafna fjölbreyttir og mörg stéttarfélög geta tengst hverjum og einum.

„Það var þannig hér áður fyrr, að ef fyrirtæki greiddi fyrir námskeið fyrir hóp af starfsfólki og ætlaði að sækja um styrk, þá þurfti að senda umsókn á marga staði ef starfshópurinn var stéttarfélagslega mjög fjölbreyttur. Þær raddir urðu því sífellt háværari þar sem kallað var eftir því að þetta kerfi væri einfaldað og rætt um mikilvægi þess að það væru bara „einar dyr“ að öllum þessum sjóðum.

Árið 2015 varð það að veruleika og Áttin var sett á laggirnar og það gjörbreytti landslaginu. Nú er hægt að nálgast átta sjóði á einum stað. Fyrsta skrefið er þó alltaf að finna út í hvaða stéttarfélag er greitt starfsmenntaiðgjald vegna þess starfsfólks sem um ræðir.“ Á vef Áttarinnar, attin.is, má finna gott yfirlitsblað yfir starfsmenntasjóði og tengd stéttarfélög.

„Það er aðeins breytilegt á milli sjóða hvernig fræðsla er styrkhæf en almennt er það fræðsla sem myndi teljast starfstengd eða starfsmenntun og ég ráðlegg öllum að kynna sér það hjá þeim sjóðum sem við á hverju sinni,“ segir Lísbet.

Fræðslustjóri að láni

Það er ekki hægt að tala um starfmenntasjóðina án þess að tala um Fræðslustjóri að láni, sem er samstarfsverkefni sjóðanna. „Verkefnið byggist á að lána út mannauðsráðgjafa, sérhæfðan í vinnustaðafræðslu og óformlegri menntun, til fyrirtækja í tiltekinn tíma. Ráðgjafinn fer yfir fræðslu- og þjálfunarmál fyrirtækisins og gerir greiningu á þörfum þess í samvinnu við stjórnendur og starfsfólk. Út frá greiningunni er unnin fræðslu- og símenntunaráætlun sem leggur grunn að markvissri fræðslu starfsmanna. Enginn útlagður kostnaður er vegna fræðslustjórans umfram þann kostnað sem fellur til vegna þátttöku starfsfólks í verkefninu.

Að því sögðu er mikilvægt að fræðslusjóðir í atvinnulífinu starfi saman og það hafa þeir sannarlega gert í fjölmörgum verkefnum. Það fer þá eftir félagsaðild starfsmanna hvaða sjóðir koma að hverju sinni. Slíkt samstarf er mikilvægt og undirstaða þess að verkefnin geti skilað sínu.“

Að síðustu

„Ánægjulegast er þegar fyrirtæki átta sig á umhverfinu og hve einfalt þetta er, þá halda þessi sömu fyrirtæki áfram, leggja jafnvel enn meira í fræðslu sinna starfsmanna, vitandi að starfsmenntasjóðirnir eru þeirra bakhjarl. Þá er tilganginum náð,“ segir Lísbet að lokum.

Áttin er sameiginleg vefgátt átta starfsmenntasjóða og má finna á attin.is.