Ný íslensk rannsókn bendir til að nærri fjórðungur einstaklinga hefði ekki greinst með COVID-19 eða greiningu hefði seinkað ef einungis þeir sem uppfylltu einkennaskilmerki sjúkdómsins hefðu fengið að fara í sýnatöku.

Um er að ræða rannsókn á vegum vísindahóps við Landspítala og Háskóla Íslands sem skoðaði tíðni og þróun einkenna meðal COVID-19 sjúklinga í fyrstu bylgju faraldursins hér á landi.

Niðurstöðurnar sýna enn fremur að nærri helmingur sjúklinganna fann fyrir einkennum í meltingarfærum. Greint er frá rannsókninni í vísindatímaritinu British Medical Journal sem kom út í gær.

Flestir fundu fyrir slappleika

Fram kemur í tilkynningu frá Háskóla Íslands að samkvæmt niðurstöðunum voru algengustu einkenni COVID-19 í fyrstu byljgunni slappleiki (75%), höfuðverkur (73%) og hósti (73%).

Einungis 48% fengu hita og 58% voru með bragðskynstruflun og 57% lyktarskynstruflun. Öll einkenni voru algengust í upphafi veikinda fyrir utan bragð- og lyktarskynstruflun sem var örlítið algengari á áttunda degi eftir að einkenni komu fram.

Þótt gjarnan sé talað um COVID-19 sem öndunarfærasjúkdóm er athyglisvert að 48% höfðu einkenni frá meltingarfærum.

Stór hluti uppfyllti ekki einkennaskilmerki

Rannsóknin sýndi einnig að 22% greindra einstaklinga uppfylltu ekki einkennaskilmerki Alþjóðaheilbrigðisstofnunarinnar (WHO) fyrir greiningarpróf og 14% uppfylltu ekki skilmerki Sóttvarnarmiðstöðar Bandaríkjanna (CDC).

Niðurstöðurnar benda því til þess að allt að 24% einstaklinga sem greindust með COVID-19 hefðu ekki greinst með sjúkdóminn eða greiningu hefði seinkað ef einungis þeir sem uppfylltu ofangreind skilmerki hefðu fengið að fara í sýnatöku.

Fyrri rannsóknir skoðað einstaklinga á sjúkrahúsum

Fyrsti höfundur greinarinnar er nýdoktorinn og læknirinn Elías Eyþórsson en rannsóknina vann hann undir handleiðslu Runólfs Pálssonar og Martins Inga Sigurðssonar, prófessora við Læknadeild, og í samstarfi við stóran hóp vísindamanna, lækna og læknanema við Landspítala og Háskóla Íslands.

„Til þessa hafa flestar rannsóknir á einkennum COVID-19 byggst á upplýsingum um einstaklinga sem þarfnast hafa innlagnar á sjúkrahús. Lengi vel voru þeir sem ekki þurftu sjúkrahúsinnlögn ýmist ekki greindir með sjúkdóminn eða voru án þjónustu heilbrigðisstarfsfólks meðan á veikindunum stóð. Þá hafa þær fáu rannsóknir sem kannað hafa einkenni allra einstaklinga sem greinst hafa með COVID-19 nær undantekningarlaust stuðst einvörðungu við spurningalista sem lagður var fyrir smitaða einstaklinga við greiningu,“ segir í tilkynningu frá Háskóla Íslands.

Afleiðingin sé sú að birtingarmynd alvarlegra COVID-veikinda hafi verið gerð ágæt skil en upplýsingar skorti um einkenni annarra sem greinast. Þetta sé ekki síst mikilvægt í ljósi þess að ákvörðun um framkvæmd greiningar byggist gjarnan á vel skilgreindum einkennum. Ef einkennin eru frábrugðin þeirri skilgreiningu er hætta á því að ekki þyki ástæða til sýnatöku.

Því segja höfundar að ef gera á kröfur um að einstaklingar hafi tiltekin einkenni til að komast í greiningu muni það óhjákvæmilega leiða til vangreiningar.

Byggði á gögnum frá COVID-göngudeild

Rannsóknin byggði á gögnum sem safnað var á COVID-göngudeild Landspítala. Allir sem greindust með COVID-19 voru skráðir í símaþjónustu deildarinnar sem fól í sér tíð símtöl hjúkrunarfræðinga og lækna þar sem lagt var mat á líðan fólks og ráðgjöf veitt.

Jafnframt var í hverju símtali spurt hvort einhver af 19 skilgreindum einkennum væru til staðar og mat lagt á alvarleika veikindanna. Svör við þessum spurningum voru skráð kerfisbundið á sérstakt eyðublað sem var hannað fyrir þjónustu göngudeildarinnar og var skráningin uppfærð eftir hvert símtal.

Rannsóknin náði til allra 1797 einstaklinga sem greindust með COVID-19 frá 28. febrúar til 30. apríl 2020 og var 1564 sem greindust eftir að skráningarblaðið var tekið í notkun gefinn sérstakur gaumur.