Stormurinn sem gekk yfir landið í gær og í fyrradag er einn sá versti í manna minnum. Þá sér­stak­lega í huga þeirra sem búa á Vest­fjörðum og á Norður­landi. Einnig gekk mikið á í Vest­manna­eyjum og á Suður­nesjum. Til marks um kraft óveðursins var í fyrsta sinn notast við rauðar merkingar til að vara við hættunni sem stormurinn gæti skapað. En sjáum við eftirköst hans en fyrr í dag lagðist eitt af varðskipum þjóðarinnar að bryggju í Dalvík til að íbúar þar myndu fá aðgang að rafmagni.

Í gegnum árin hafa hin ýmsu ó­veður skollið á landinu og sum þeirra valdið miklu tjóni. Það allra versta átti sér stað 3. febrúar 1991 en talið er að skemmdirnar hafi hlaupið á milljörðum króna.

Ó­veðrið árið 2012

Af­taka­veður gekk yfir landið þann 2. nóvember árið 2012 og slösuðust margir vegna þess.

Veðrið var verst á Suður­landi frá Eyja­fjöllum að Vatna­jökli og var þar víða raf­magns­laust um tíma­bil.

Tjón vegna veðursins var gríðar­legt og var fjöldi björgunar­sveitar­manna að störfum við erfiðar að­stæður.

Hér má sjá umfjöllun Ríkissjónvarpssins um storminn:

Ó­veðrið árið 2003

Þann 29. desember það ár skall á mikið óveður á suðvesturhorni landsins og náði upp á Snæfellsnes. Það færðist síðan norður- og austur yfir landið líkt og kom fram í Fréttablaðinu þann 30. desember. Mikil og stöðug snjókoma gerði það að verkum að margir ökumenn festu bíla sína í snjó á höfuðborgarsvæðinu og voru björgunarsveitir kallaðar út þar og á Akranesi til að aðstoða ökumenn.

Skömmu fyrir hádegi mynduðust miklar og langar bílaraðir og sátu fjölmargir þeirra fastir. Í Fréttablaðinu kom fram að verst hafi ástandið verið í úthverfum borgarinnar og til dæmis hafi öll umferð um nýja brú í Grafarholti stöðvast í nokkra klukkutíma vegna ófærðar.

Ó­veðrið árið 1991

Tjón varð á fjölda bygginga í ó­veðrinu og mátti sjá heilu þökin fjúka af húsum. Bátur sökk, þök fuku af fjár­húsum, bátur þeyttist á land og brotnaði og einnig fauk hænsna­kofi með tólf hænum.

Fjöldi farar­tækja skemmdust og mikið tjón varð á gróðri þegar tré rifnuðu upp með rótum og þökur flettust af túnum. Annað af lang­bylgju­möstrunum á Vatns­enda­hæð hrundi, sumar­bú­staður í Önundar­firði fauk á haf út í heilu lagi og í Hruna­manna­hreppi splundraðist fjár­hús. Í Vest­manna­eyjum og í Kefla­vík þurfti að flytja fólk úr í­búðar­húsum sínum og koma því í öruggt skjól.

Lög­regla- og slökkvi­liðs­menn, björgunar­sveitir og aðrir sjálf­boða­liðar lögðu sig víða í mikla hættu við að bjarga verð­mætum en talið er að tjónið hafi kostað að þá­virði meira en einn milljarð króna.

Ó­veðrið árið 1981

Árið 1981 gekk stormur yfir landið sem fékk nafnið Engi­hjalla­veðrið. Á­stæða þess var að í Engi­hjallanum í Kópa­vogi mátti sjá bíla takast á loft og fjúka um svæðið. Stormurinn olli miklu tjóni á bíla­stæðum við blokkirnar en talið er að þær hafi átt sinn þátt í að skapa snarpar vind­hviður.

Tveir menn létust í Vest­manna­eyjum en þeir voru um borð í bátnum Heima­ey. Brot kom í bátinn og þá tók út. Þá fauk kirkja af grunni sínum í Saur­bæ í Dölum og lenti á fé­lags­heimili sem var við hlið hennar.

Ómar Ragnars­son tjáði sig um ó­veðrið og hafði meðal annars þetta að segja: „Vindurinn komst í 93 hnúta á Reykja­víkur­flug­velli en það sam­samar 46 m/sek sem er 14 metrum yfir mörkum fár­viðris. Mér er minnis­stætt hve miklu munaði að ég missti flug­vélarnar mínar tvær út í buskann vegna þess að vind­hraðinn var tvö­falt meiri en þurfti til að feykja þeim hvort eð var. En nafnið Engi­hjalli er í margar huga bundið við þetta veður vegna þess að við götu með því nafni austast í Kópa­vogi fuku bílar um eins og eld­spýtu­stokkar.“

Ó­veðrið árið 1973

Dagana 23. og 24. septem­ber árið 1973 skullu leifarnar af felli­bylnum Ellen á Ís­landi. Var það talið hið versta á þeim árs­tíma á síðari hluta 20. aldar. Í þeim stormi urðu gríðar­legir fokskaðar um landið sunnan- og vestan­vert og eyði­lagðist meðal annars þúsund fer­metra gróður­hús í Mos­fells­bæ. Þar skemmdust einnig veru­lega Finnsku við­laga­sjóðs­húsin, þa­k­járn losnaði og fauk af mörgum húsum og rúður brotnuðu út um allan bæ. Fok­helt hús á Álfta­nesi fauk og varð rústir einar. Þak hússins hafnaði á Land­rover jeppa. Tvö möstur í Búr­fells­línu 1 brotnuðu, móta­upp­sláttur skemmdist og fauk á flestum ný­byggingar­svæðum. Á Sel­fossi „rakst“ lög­reglan á hest­hús sem farið hafði af stað í heilu lagi.

Mikil úr­koma fylgdi storminum og hamlaði sums staðar för lög­reglu og björgunar­manna á­samt því að raf­magns­truflanir urðu víða. Neyðar­á­standi var lýst yfir í Reykja­vík og hafði lög­reglan engan vegin undan og leitaði að­stoðar frá utan að komandi aðilum.

Einar Svein­björns­son veður­fræðingur hafði meðal annars þetta að segja um ó­veðrið:

„Í Morgun­blaðinu 25. septem­ber er tjón af ýmsu tagi tíundað á mörgum síðum á­samt ljós­myndum sem segja meira en mörg orð. Tjónið varð veru­legt og röskunin eftir því. Þó var lán í ó­láni að ó­veðrið skall á Sunnu­degi. Ljóst er að ef sam­bæri­legt ill­viðri skylli á höfuð­borgar­svæðinu nú á dögum mundi það valda veru­legu tjóni og miklu meiri sam­fé­lags­röskun en það gerði þó árið 1973. Fólk situr endi­lega ekki heima í ó­veðri í dag, margir telja sig verða að komast á milli staða hvað sem á bjátar.“

Ó­veðrið árið 1953

Ó­veðrið sem gekk yfir árið 1953 hefur gjarnan verið kallað Eddu­veðrið. Í því fórst vél­skipið Edda úr Hafnar­firði með níu mönnum innan­borðs. Skipið var við festar um hundrað og fimmtíu faðma undan bryggjunni í Grafar­nesi á Grundar­firði þegar stormurinn skall á.

„Um kl. Hálf fimm um nóttina gerðist sá ó­trú­legi at­burður að skipinu hvolfti í einni hrinunni. Þegar þetta gerðist var skip­stjórinn á stjórn­palli, nokkrir menn á þil­fari en flestir neðan þilja, enda var ný­búið að hafa vakta­skipti. Vélar skipsins voru í gangi. Fimm­tán skip­verjar komust á kjöl, en þá var veður of­boðs­legt og slydda. Flestir mennirnir voru illa búnir, enda sumir gengnir til hvílu, er skipinu hvolfdi. Annar nóta­bátur skipsins var bundinn við það, hálf­fullur af sjó. Ellefu menn komust upp í bát þennan, sem bar fljótt frá skipinu og út í nátt­myrkrið,“ segir í grein Vísis frá árinu 1953 sem fjallaði um vél­skipið Eddu.

Þegar nóta­bátur skipsins bar að landi voru tveir skip­verjar látnir af vos­búð og á leið til bæjar lést þriðji skip­verjinn. Í heildina fórust því níu skip­verjar í slysinu og var stormurinn í kjöl­farið kenndur við nafn skipsins.

Skjaskot úr grein Vísis frá árinu 1953
Mynd/Skjáskot

Ó­veðrið árið 1942

Árið 1942 mældist meiri vind­hraði í vind­hviðu en vitað er til að mælst hafi í Reykja­vík. Mælingin var gerð á Reykja­víkur­flug­velli og mældist vind­hraðinn 59,5 metrar á sekúndu.

Mikill skaði varð á flug­vellinum, í Reykja­vík og víðar á landinu. Tólf vind­stig var talið á tíu veður­stöðvum sem flokkast undir fár­viðri en níu vind­stig eða stormur mældist á 36 veður­stöðvum.

Ó­veðrið árið 1936

Að­fara­nótt 16. septem­ber árið 1936 fórust fimmtíu og sex sjó­menn við Ís­lands­strendur. Þar af voru þrjátíu og níu úr á­höfninni af franska rann­sóknar­skipinu Pourqu­oi Pas. Þá dóu tólf ís­lenskir sjó­menn og fimm norskir sem voru skipverjar á samtals fimm skipum og bátum.

Mikið eigna­tjón varð á Snæ­fells­nesi og á Vest­fjörðum. Í Hnífs­dal fauk í­búðar­hús á haf út og á Pat­reks­firði rak alla báta á land eða þeir sukku, að einum undan­teknum. Hús skemmdust og fuku jafn­vel í heilu lagi.

Í Vest­firskum slysa­dögum segir Eyjólfur Jóns­son að í Hnífs­dal hafi fokið í­búðar­hús Ingólfs Jóns­sonar á Stekkum á sjó út og skipti veðrið húsinu ofan af Ingólfi, konu hans og þremur börnum sem stóðu fá­klædd eftir á gólfinu.

Í vél­bátnum Birni höfðu um fimmtíu Ís­firðingar verið komnir um borð þegar veðrið skall á. Báturinn lagðist því í Hest­firði og fóru margir og tjölduðu. Um tuttugu manns urðu eftir í bátnum og um nóttina slitnuðu festar og rak bátinn í land utan­vert við Sel­eyri í Hest­firði. Allir björguðust en lentu í hrakningum við land­tökuna og á leið til bæja. Þeir sem tjaldað höfðu lentu einnig í hrakningum því tjöldin fuku út í veður og vind.

Ó­veðrið árið 1925

Um há­degis­bil þann 7. febrúar árið 1925 skall snögg­lega á fár­viðri sem ekkert fékkst ráðið við. Hefur það verið kennt við Hala­mið á Vest­fjörðum og kallast í dag­legu tala Hala­veðrið.

Tveir togarar fórust í veðrinu, Leifur heppni og Field­mars­hal Robert­son. Með Leifi heppna fórust þrjá­tíu og þrír menn allt Ís­lendingar en með Field­mars­hal Robert­son fórust tuttugu og níu Ís­lendingar og sex Eng­lendingar. Sjó­mennirnir börðust við hams­laust ó­veðrið í sólar­hring en sama hvernig reynt var að bregðast við gekk ekkert upp og fórust í heildina sjötíu og fjórir sjó­menn.

„Á þessu svæði mætast Golf­straumurinn úr suðri og pól­straumurinn úr norðri og þarna verður sjó­lag hræði­lega slæmt við svona skil­yrði. Þetta voru mjög gjöful mið og Ís­lendingarnir sátu einir að þeim vegna þess að út­lendingarnir lögðu ekki í að veiða þarna,“ sagði Steinar J. Lúð­víks­son í við­tali á Rás 1 þar sem hann greindi frá bar­áttu sjó­mannanna.

„Um leið og ó­veðrið skall á hófst bar­átta upp á líf og dauða hjá öllum þessum skipum. Þetta var mönnunum mjög í fersku minni, höfðu aldrei hvorki fyrr né síðar upp­lifað annað eins.“

Steinar segir að á þessum tíma hafi menn verið ný­farnir að sækja Hala­miðin að ein­hverju ráði en þar gátu veður orðið vá­lynd skyndi­lega. Þegar upp var höfðu þrjátíu og tvær konur misst menn sína og níutíu og eitt barn varð föður­laust.

„Það voru fimmhundruð menn á sex­tán skipum, og mikil fjöl­skyldu- og ættar­tengsl á milli, meðal annars veifaði einn bróður sínum á Leifi heppna í síðasta sinn.“

Ó­veðrið árið 1900

Árið 1900 gerði mann­skaða­veður á landinu sem nefnt hefur verið Kirkju­rokið. Í ó­veðrinu fuku eða skekktust á grunni sínum allar fjórar kirkjurnar í Svarfaðar­dal. Hús í heilu lagi á Ár­skógs­strönd fauk með átta manns innan veggja og létust þrír þegar húsið enda­steyptist fram af sjávar­bakka. Þá fórust einnig sau­tján sjó­menn á fjórum bátum í ó­veðrinu.

Í heildina fórust um þrjátíu og níu manns af völdum veðursins og einnig varð gríðar­legt eigna­tjón víðs vegar um landið.

Við endum svo á myndskeiði frá óveðrinu mikla frá 3. febrúar árið 1991 þar sem ítarlega var fjallað um hið mikla tjón sem talið var í milljörðum: