Í síðustu viku var samþykkt að forsætisráðherra og ráðuneyti hennar myndu taka að sér að gera skýrslu um kostnað samfélagsins vegna fátæktar. Halldóra Mogensen þingkona Pírata lagði beiðnina fram og segir í grein í Fréttablaðinu í dag að það sé hennar ósk að beiðnin verði vonandi til þess að það verði hætt að tala um aukið fjármagn til velferðarmála sem útgjöld.

„Að upp­ræta fá­tækt er fjár­festing í fólki og sam­fé­laginu sem skilar sér marg­falt til baka,“ segir Halldóra í grein sinni.

Þar fer hún yfir það hvaða áhrif fátækt hefur á fólk, bæði líkamlega og andlega og hvernig það getur grafið undan heilsu þeirra.

„Fá­tækt getur einnig haft lang­varandi á­hrif á börn, því þroski fyrstu áranna leggur grunninn að heilsu þeirra til fram­tíðar. Þess vegna er mikil­vægt að tryggja börnum bestu mögu­legu byrjunina í lífinu,“ segir Halldór í grein sinni og bendir á að það sé vitað að þúsundir barna búi við fátækt á Íslandi en áætlað er að tólf prósent þeirra eigi í hættu á að búa við fátækt.

Að upp­ræta fá­tækt er fjár­festing í fólki og sam­fé­laginu sem skilar sér marg­falt til baka

„Stærsta or­sök fá­tæktar er að fólk á ekki nægi­lega mikla peninga. Besta leiðin til að leysa þetta vanda­mál er ein­fald­lega að tryggja að fá­tækt fólk eigi meiri peninga. Þetta vitum við. En samt finna stjórn­völd enda­lausar rétt­lætingar fyrir því að við­halda fá­tækt fólks. Al­gengasta rétt­lætingin er að það sé svo dýrt að af­nema skerðingar, hækka bætur og tryggja að fólk eigi í sig og á – en það sem fylgir sjaldnast um­ræðunni er kostnaðurinn sem fylgir því að gera það ekki. Það er nefni­lega afar kostnaðar­samt fyrir sam­fé­lagið að leyfa fá­tækt að við­gangast,“ segir Halldóra og að það sé nauðsynlegt að tryggja efna­hags­legt öryggi fólks með auknum beinum fram­lögum og með því að draga úr skerðingum og skil­yrðum í bóta­kerfinu.

„Svo þurfum við að hætta að tala um bætur. Þetta er arður, sjálf­sagður hluti okkar í sam­eigin­legri vel­megun sam­fé­lagsins,“ segir Halldóra.

Kostnaður greindur

Í greinargerð Halldóru með skýrslubeiðninni kom fram að til þess að við getum náð markmiðum okkar hvað varðar fátækt verði að liggja fyrir betri upplýsingar um ástandið og aðgerðir stjórnvalda.

„Með skýrslubeiðni þessari er forsætisráðherra falið að rannsaka þann kostnað sem fellur til vegna fátæktar, m.a. kostnaðar sem fellur á heilbrigðisþjónustuna, félagslega þjónustu ríkis og sveitarfélaga, lögreglu, dóms-, fangelsis- og menntakerfið. Í skýrslunni verði fjallað um þá áætluðu fjárhæð sem fátækt kostar, bæði hvað varðar opinbera aðila á borð við ríki og sveitarfélög en einnig almennan samfélagslegan kostnað sem fellur ekki með beinum hætti á ríkið heldur á einstaklinga, heimili og fyrirtæki,“ segir enn frekar.

Hægt er að skoða feril málsins á þingi hér.