Heimsbyggðin er í sárum eftir að 49 hið minnsta voru myrt og 48 særðust í hryðjuverkaárás á múslima í borginni Christ­church á Nýja-Sjálandi í gær. Ráðist var á tvær moskur í borginni, Al-Noor-moskuna og Linwood-moskuna, og var árásarmaður í beinni útsendingu á Facebook á meðan hann réðst á þá fyrrnefndu. Þar lét hann falla hatursfull ummæli um múslima.

Lögregla hefur handtekið karlmann á þrítugsaldri vegna málsins og hefur hann verið ákærður fyrir morð. Aukinheldur voru tveir karlar og ein kona handtekin. Einum aðilanum var sleppt úr haldi. Þótt nafn einskis þeirra hafi verið gert opinbert kvaðst hinn meinti árásarmaður í beinu útsendingunni heita Brenton Tarrant og vera ástralskur. Lögregla fór fram á við almenning að deila myndefninu ekki og síðum Tarrants á samfélagsmiðlum hefur verið eytt.

Samkvæmt lýsingum erlendra fjölmiðla gekk árásarmaðurinn inn í Al-Noor klukkan 13.40 að staðartíma. Hafði þá verið í beinni útsendingu í nokkrar mínútur. Um 400 voru inni í moskunni við bænahald. Árásarmaðurinn flúði vettvang og fór austur að Linwood-moskunni. Þaðan flúði hann sömuleiðis áður en hann var handtekinn skömmu síðar.

New Zealand Herald hafði eftir Nour Tavis, sem kveðst hafa verið á fremsta bekk í Al-Noor þegar árásin hófst, að hann hafi ekki strax áttað sig á því hvaðan hinn skyndilegi hávaði var að koma. „Síðan heyrðum við öskrin … og örvænting braust út á meðal okkar allra. Það heyrðust skothvellir og skothvellir og skothvellir … fólk reyndi að forða sér og maður sá það allt í einu falla til jarðar,“ sagði Tavis.

Maðurinn sem sagðist heita Brent­on Tarrant birti í gær 74 blaðsíðna stefnuyfirlýsingu sem hann titlaði „Afleysingarnar miklu“ þar sem hann hélt því fram að verið væri að fremja þjóðarmorð á hvítu fólki og lýsti sjálfum sér sem þjóðernissinna og fasista. Hann sagðist sjálfur líta á árásina sem hryðjuverk, kvaðst innblásinn af Anders Breivik.

Jacinda Ardern, forsætisráðherra Nýja-Sjálands, sagði gærdaginn einn þann svartasta í sögu Nýja-Sjálands. „Það er skýrt að það er ekki hægt að kalla þetta neitt annað en hryðjuverkaárás. Hún virðist hafa verið þaulskipulögð. Tvær sprengjur, festar við bíl grunaðra, hafa fundist og þær gerðar óvirkar,“ sagði Ardern og bætti við:

„Við erum stolt þjóð rúmlega 200 þjóðerna og 160 tungumála. Auk þessarar fjölbreytni deilum við sameiginlegum gildum. Það gildi sem við einbeitum okkur að nú er samúð og stuðningur við það samfélag sem þessi árás hafði bein áhrif á. Við fordæmum alfarið hugmyndafræði árásarmanna.“

Fordæma árásina

„Við erum harmi slegin yfir þessu voðaverki. Nýja-Sjáland er náið samstarfsríki og íslensk stjórnvöld hafa vottað Nýsjálendingum samúð. Eftirgrennslan borgaraþjónustunnar, lögreglunnar og ræðismanns Íslands, sem hefur haft samband við Íslendinga í borginni og nýsjálensk stjórnvöld, hefur leitt í ljós að engir Íslendingar eru meðal látinna. Stjórnvöld hér á landi munu áfram standa vörð um okkar sameiginlegu gildi og vinna gegn hvers konar öfgahyggju sem virðist undirrót hryðjuverkanna á Nýja-Sjálandi,“ sagði Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra í svari við fyrirspurn Fréttablaðsins.

Þjóðhöfðingjar um allan heim hafa vottað fórnarlömbum virðingu sína og gefið út yfirlýsingar um málið. Leiðtogarnir fordæma árásina og hugmyndafræðina á afdráttarlausan hátt.

„Ég fordæmi hina ofbeldisfullu, öfgafullu hryðjuverkaárás sem heimti líf svo margra saklausra Nýsjálendinga er þeir voru við bænahald í moskum sínum í Christchurch í dag,“ sagði Scott Morrison, forsætisráðherra Ástralíu.

Donald Trump, forseti Bandaríkjanna, sagðist votta fórnarlömbum og Nýsjálendingum öllum samúð sína eftir árásina.

Theresa May, breski forsætisráðherrann, vottaði Nýsjálendingum samúð fyrir hönd Breta og sagði árásina hrylling.

Elísabet önnur Bretlandsdrottning gaf út yfirlýsingu þar sem hún sagði tíðindin sorgleg. „Við Filippus prins vottum fjölskyldum og vinum hinna látnu samúð okkar. Ég vil sömuleiðis votta neyðarþjónustustarfsfólki og sjálfboðaliðum sem aðstoða hina særðu virðingu mína.“