Hafrannsóknarstofnun segir frá því í dag að efstu ellefu kílómetrar sjóbirtingsárinnar Grenlæks séu þornaðir upp og að tveir eða þrír seiðaárangar í ánni.

„Undir lok maímánaðar bárust Hafrannsóknastofnun fregnir af vatnsþurrð í Grenlæk í Landbroti. Við vettvangsskoðun á Grenlæk, 3. júní kom í ljós að efstu 11 kílómetrar Grenlækjar á svæðinu ofan við Stórafoss eru þurrir,“ segir í frétt á vefsíðu Hafrannsóknarstofnunar.

Svipuð vatnsþurrð varð í Grenlæk árið 2016 en þá var hluti sjóbirtingsstofnsins genginn til sjávar að sögn Hafrannsóknarstofnunar. Grenlækur er vestan Kirkjubæjarklausturs. Sumir telja að þar sé ein besta sjóbirtingsveiði á heimsvísu.

Þörungar og fiskar dauðir á stóru svæði

Sagt er ljóst að vatnalíf hafi orðið illa úti vegna vatnsþurrðarinnar. Þörungar, smádýr og fiskar hafi drepist á öllu því svæði sem þornaði.

„Sérstaklega hefur sjóbirtingsstofninn orðið illa úti, þar sem nær öll seiði á svæðinu hafa drepist og þar með 2-3 seiðaárgangar. Síðar mun koma í ljós hve alvarlegur skaði hefur orðið á fullorðnum sjóbirtingum, en líkur eru til að hluti stærri fiska hafi náð að forða sér neðar í lækinn þar sem vatn er enn til staðar,“ segir í frétt Hafrannsóknarstofnunar.

Þá segir að farvegur Grenlækjar hafi reynst vera að mestu skraufaþurr og að lítið sem ekkert vatn hafi sést fyrir utan einstaka þornandi smápolla.

„Í stöku polli var að sjá lifandi fiska og ljóst að þeir eiga ekki langra lífdaga að vænta, taki vatn ekki fljótlega að renna að nýju,“ segir í fréttinni.

Fram kemur að Grenlækur sé frjósamur lindarlækur með ríkulegu lífríki. Þar sé einn stærsti sjóbirtingsstofn landsins og mjög verðmæt veiðihlunnindi.

„Vatnsbúskapur Grenlækjar er háður því að nægilegt vatn flæði úr Skaftá og út á Eldhraunið en ef svo er ekki þá á rennsli Grenlækjar til með að þrjóta. Rennslinu út á Eldhraun er stýrt. Á því svæði sem nú er á þurru eru ein helstu hrygningar- og uppeldissvæði sjóbirtings í læknum,“ segir Hafrannsóknarstofnun.

Sambærilegt og árið 2016

Rifjað er upp að árið 2016 varð sambærileg vatnsþurrð í Grenlæk. Þá hafi hluti sjóbirtingsstofnsins verði genginn til sjávar og skilaði sér til baka síðsumars og um haustið til hrygningar eftir að vatn var aftur tekið að renna.

„Í Grenlæk er starfræktur fiskteljari sem mun svara þeirri spurningu hversu margir fiskar koma til með að skila sér og þar með hversu alvarlegt ástand stofnsins er,“ segir Hafrannsóknarstofnun.

„Finna þarf leiðir sem til frambúðar tryggja háa grunnvatnsstöðu í hraunum á svæðinu svo vatnsrennsli til lindarvatna verði nægt til að viðhalda vatnsrennslinu og því ríkulega lífríki og fiskgengd sem þar er að finna,“ segir að lokum í frétt Hafrannsóknarstofnunar.