Stjórn­v­­öld á Mölt­­­u eru á­b­­yrg fyr­­­ir dauð­­­a blað­­­a­­­manns­­­ins Dap­hn­­e Car­­­u­­­an­­­a Gal­­­iz­­­i­­­a sem lést 53 ára að aldr­­­i þeg­­­ar bíl­­­sprengj­­­a sprakk í ná­gr­­enn­­­i heim­­­il­­­i henn­­­ar í okt­­­ó­b­­er 2017. Stjórn­v­öld gátu að mati rann­s­ak­­end­­a hindr­­að morð­­ið hefð­­u þau tek­­ið mark á hót­­un­­um gegn henn­­i og grip­­ið til nauð­­syn­­legr­­a ráð­st­af­­an­­a, þó svo að þau bæru ekki bein­a á­byrgð á morð­in­u.

Gal­iz­i­a gagn­rýnd­i á sín­um tíma malt­nesk stjórn­völd hark­a­leg­a á blogg­síð­u sinn­i og sak­að­i bæði stjórn­mál­a- og em­bætt­is­menn um spill­ing­u en hún starf­að­i við blað­a­mennsk­u í þrjá ár­a­tug­i.

Skrif henn­ar áttu stór­an hlut í kosn­ing­a sem kall­að var til árið 2017 eft­ir að hún birt­i á­sak­an­ir á hend­ur Jos­eph Mus­cat for­sæt­is­ráð­herr­a þar sem hann var sak­að­ur um að eiga fé í skatt­a­skjól­in­u Pan­am­a. Hún var stund­um nefnd „einn­ar konu Wik­i­le­aks.“

Tveim­ur árum eft­ir morð­ið sagð­i for­sæt­is­ráð­herr­ann Mus­cat af sér eft­ir að nán­ir sam­starfs­menn hans voru tengd­ir við ó­dæð­ið eft­ir lög­regl­u­rann­sókn. Sjálfur gagnrýndi hann niðurstöður rannsóknarinnar á Facebook.

Syn­ir Gal­­iz­­i­­a báru kist­u henn­ar er hún varð jarð­sett í nóv­emb­er 2017.
Fréttablaðið/AFP

Þett­a er nið­ur­stað­a op­in­berr­ar rann­sókn­ar á morð­in­u sem fjöl­skyld­a henn­ar barð­ist fyr­ir. Eftir dauð­a móð­ur sinn­ar sagð­i son­ur henn­ar Paul að Malt­a væri „maf­í­u­rík­i.“ Hann sagð­i móð­ur sína myrt­a „vegn­a þess að hún stóð mill­i rétt­ar­rík­is­ins og þeirr­a sem vilj­a traðk­a á því.“

Við rann­­sókn­­in­­a nú var rætt við tugi vitn­­a, með­­al ann­­ars lög­r­egl­­u­­menn sem rann­­sök­­uð­­u morð­­ið, stjórn­­mál­­a­­menn og fjöl­­miðl­­a­­fólk. Yfir­­völd á Mölt­­u báru sam­­kvæmt nið­­ur­­stöð­­um hinn­­ar 437 blað­­síðn­­a löng­­u skýrsl­­u á­b­yrgð á því að skap­­a and­r­úms­­loft refs­­i­­leys­­is, sem á ræt­­ur sín­­ar að rekj­­a til efst­­u laga stjórn­­kerf­­is­­ins. Vís­­að er til „ ó­­rétt­­mætr­­ar tengsl­­a“ mill­­i stór­­fyr­­ir­­tækj­­a og stjórn­v­ald­­a. Þeir sem frömd­u morð­ið hafi tal­ið sig geta treyst á það að kom­ast upp með glæp­inn þar sem þeir nytu vernd­ar í efst­u lög­um kerf­is­ins.

Frá mót­mæl­um vegn­a morðs­ins í Va­ll­ett­­a, höf­­uð­­borg Mölt­­u, 22. okt­ó­ber 2017.
Fréttablaðið/AFP

Enn sem kom­­ið er hafa ör­f­á­­ir ver­­ið á­k­ærð­­ir fyr­­ir að­­ild að morð­­in­­u. Einn þeirr­­a þriggj­­a sem sak­­að­­ir eru um að bera bein­­a á­b­yrgð á morð­­in­­u ját­að­i og var dæmd­­ur í 15 ára fang­­els­­i í febr­ú­ar. Hin­­ir tveir eiga eft­­ir að koma fyr­­ir rétt.

Fjórð­i mað­ur­inn, malt­nesk­i við­skipt­a­jöf­ur­inn Yor­gen Fen­ech hef­ur einn­ig ver­ið á­kærð­ur fyr­ir að­kom­u að mál­in­u en neit­ar sök. Hann var hand­tek­inn árið 2019 er hann reynd­i að flýj­a Mölt­u á snekkj­u sinn­i.

Yor­gen Fen­ech (t.h.) yf­ir­gef­ur rétt­ar­sal í Va­llett­a árið 2019.
Fréttablaðið/EPA