Náttúruverndarsamtökin Landvernd vilja að Landsnet axli ábyrgð á tveggja klukkustunda rafmagnsleysi í gær og segja það vekja upp spurningar um getu þeirra til að sinna hlutverki sínu. Í yfirlýsingu frá samtökunum segja þau Landsnet fría sig ábyrgð með því að vísa til Suðurnesjalínu 2 og að ef þau hefðu fengið að reisa hana hefði líklega ekki farið svo.

„Að rafmagn skulu fara af á hæglætis vetrardegi á svæði með tveimur stórum virkjunum bendir til þess að vandinn sé flóknari en Landsnet lætur í veðri vaka. Er rafmagnsleysið hugsanlega enn eitt dæmið um að forgangsröðun, uppbygging og stýring íslenska raforkukerfisins sé gölluð? Staðreyndin er a.m.k. sú að á Suðurnesjum hafa Landsnet og HS Orka ekki borið gæfu til að byggja kerfið upp á öruggan hátt, hvorki með tilliti til náttúruvár, samfélags né umhverfis,“ segir í yfirlýsingu Landverndar og að það sé í raun óskiljanlegt að virkjanir í Svartsengi og Reykjanesi geti ekki starfað án tengingar við aðra hluta landskerfisins.

„Við teljum að Landsnet sé að firra sig ábyrgð með því að benda alltaf á Suðurnesjalínu 2 þegar eitthvað kemur upp á Reykjanesi. Það eru veikleikar í kerfinu sem að þau hafa ekki tekist á við því þau eru alltaf að bíða eftir henni,“ segir Auður Önnu Magnúsdóttir framkvæmdastjóri Landverndar og að það sé enginn á móti því að styrkja flutningsnetið heldur sé spurningin bara hvort það verði loft eða jarðlína.

„Við teljum að það sé þessi þrjóska í Landsneti sem hefur tafið það,“ segir Auður en í yfirlýsingu þeirra segir að megin vandinn í afstöðu Landsnets sé „þráhyggjukennd andstaða“ þeirra við því að leggja jarðstreng í vegöxl Reykjanesbrautar. Landsnet heldur sig alfarið við nýja loftlínu samsíða eldri línu, þrátt fyrir að mat á umhverfisáhrifum segi að jarðstrengjaleiðin sé betri kostur.

Sömuleiðis er bent á í yfirlýsingunni að það sé skrítið að það séu tvær virkjanir á svæðinu sem geti samt ekki séð svæðinu fyrir rafmagni.

Í yfirlýsingu þeirra er bent á að stærð virkjananna í Svartsengi og Reykjanesi sé næg til að mæta eftirspurn eftir rafmagni á Suðurnesjum og að skýringin geti ekki verið sú að gufuaflsvirkjanir ráði ekki við framleiðslu og stýringu á raforku án tenginga við vatnsaflsvirkjanir því meginhluti raforkuframleiðslu heimsbyggðarinnar sé knúinn sambærilegum gufutúrbínum og að þar sé ekki sama vandamál.

„En virkjanirnar í Svartsengi og á Reykjanesi virðast ekki ráða við að tengingin við landsnetið rofni,“ segir í yfirlýsingunni og bent á að gufuaflsvirkjanir Landsvirkjunar ráði við „eyjukeyrslu" án tengingar við landskerfið.

„Kröfluvirkjun hefur ítrekað séð Norðurlandi fyrir raforku án tengingar við aðra landshluta. Hvers vegna hafa Landsnet og HS orka ekki kippt þessu í lag á Suðurnesjum?“ er spurt í yfirlýsingunni og vísað til þess að sveitarfélagið Vogar hafi um árabil bent á að farsælast sé að leggja Suðurnesjalínu sem jarðstreng í vegöxl Reykjanesbrautar í stað þess að leggja nýju loftlínu samsíða línunni sem fyrir er og útsett er fyrir sömu náttúruvá. Eldsumbrotin á svæðinu undanfarin ár eru til vitnis um að óskynsamlegt er að tengingar við Suðurnes liggi samsíða.