Katrín Jakobs­dóttir, for­sætis­ráð­herra, er bjart­sýn á að ný­kynntar til­lögur ríkis­stjórnarinnar til stuðnings Lífs­kjara­samningnum verði til þess að tryggja frið á vinnu­markaði. Ríkis­stjórnin kynnti rétt í þessu að­gerða­pakka í átta liðum, en aðilar vinnu­markaðarins hafa undan­farið deilt um hvort for­sendur séu fyrir á­fram­haldandi gildi samningsins.

Um­ræddar að­gerðir eru fram­lenging „Allir vinna“ á­taksins, lækkun trygginga­gjalds út 2021, fjár­stuðningur vegna tekju­falls, skatta­í­vilnanir til fjár­festinga með á­herslu á græna um­breytingu, veru­leg hækkun til ný­sköpunar og mat­væla­fram­leiðslu, úr­bætur á skipu­lags- og bygginga­málum, um­bætur á líf­eyris­kerfinu og á vinnu­markaði auk nokkurra frum­varpa sem styðja við Lífs­kjara­samninginn.

Ríkis­stjórnin metur að heildar­út­gjöld vegna að­gerðanna geti numið allt að 25 milljörðum króna. Sú fjár­hæð er þó sögð háð um­tals­verðri ó­vissu. Við­brögðin koma í kjöl­far sam­tala ríkis­stjórnarinnar við aðila vinnu­markaðarins. For­svars­menn ASÍ höfðu áður gefið út að þeir telji samninginn enn standast, ó­líkt við­semj­endum þeirra í SA.

Í sam­tali við Frétta­blaðið segir Katrín að hún sé bjart­sýn á að til­lögurnar muni falla í góðan jarð­veg hjá Sam­tökum at­vinnu­lífsins, sem greiða munu at­kvæði um Lífs­kjara­samninginn í dag og á morgun. „Ég er bjart­sýn á það, þessar til­lögur koma auð­vitað ekki úr lausu lofti, þær koma eftir sam­töl við aðila vinnu­markaðarins,“ segir hún.

Hún segir al­gjöran ein­hug varðandi að­gerðirnar meðal stjórnar­flokkanna. „Ég tel að þetta geti greitt mjög fyrir því að við getum við­haldið frið á vinnu­markaði, sam­hliða því að auka um­svif í sam­fé­laginu og við­halda og fjölga störfum. Þannig ég er bjart­sýn á það að þetta skili já­kvæðri niður­stöðu.“

Í til­kynningunni segir að að­gerðunum sé ætlað að stuðla að fé­lags­legum og efna­hags­legum stöðug­leika í tengslum við Lífs­kjara­samninginn. Þá eru þær sagðar fram­hald fyrri að­gerða­pakka sem stjórn­völd hafi gripið til að mæta nei­kvæðum efna­hags­legum á­hrifum kóróna­veirufar­aldursins.

Ríkis­stjórnin hyggst síðar í vikunni leggja fyrir Al­þingi frum­varp til fjár­laga fyrir árið 2021 og til­lögu til þings­á­lyktunar um fjár­mála­á­ætlun til næstu fimm ára. Er stefnt að kynna frekari að­gerðir sam­hliða því.

Aðgerðir ríkisstjórnarinnar í átta liðum, af vef Stjórnarráðsins:

  1. „Allir vinna“ framlengt: Ríkisstjórnin hefur ákveðið að full endurgreiðsla virðisaukaskatts af vinnu undir átakinu „Allir vinna“ verði framlengt út árið 2021. Áætlaður kostnaður við endurgreiðsluna nemur um átta milljörðum króna.
  2. Tímabundin lækkun tryggingagjaldsRíkisstjórnin hefur ákveðið, í því skyni að milda áhrif af þeim launahækkunum sem samið var um í Lífskjarasamningnum og koma til framkvæmda um næstu áramót, að lækka tryggingagjald tímabundið í eitt ár, eða til loka ársins 2021. Mun lækkun tryggingagjalds jafngilda því að gjaldið verði ekki tekið af kjarasamningsbundnum launahækkunum sem koma til framkvæmda um komandi áramót. Kostnaður við lækkun tryggingagjaldsins nemur um fjórum milljörðum króna.
  3. Fjárstuðningur við rekstraraðila sem orðið hafa fyrir verulegu tekjufalli vegna faraldursinsÞegar hafa verið lögfest margháttuð úrræði til stuðnings atvinnustarfsemi. Má þar nefna hlutastarfaleið, greiðslu launa í uppsagnarfresti, lokunarstyrki, viðbótar- og stuðningslán, greiðsluskjól og ríkisábyrgðir. Fjármálafyrirtæki hafa jafnframt fengið stóraukið svigrúm til að standa við bakið á rekstraraðilum. Mikilvægt er að þessi úrræði komist að fullu til framkvæmda.
    Stjórnvöld hafa að undanförnu og í kjölfar hertra sóttvarnaráðstafana hugað sérstaklega að stöðu þeirra rekstraraðila sem orðið hafa fyrir verulegu tekjufalli vegna faraldursins með það fyrir augum að tryggja eins og nokkur er kostur að fyrir hendi sé sú geta sem nauðsynleg er til að stuðla að kröftugri viðspyrnu þegar úr rætist. Verður horft til þess að veita beina styrki til fyrirtækja sem hafa orðið fyrir tekjuhruni vegna COVID-19 faraldursins. Með slíkum styrkjum er horft til þess að hægt sé að viðhalda nauðsynlegri lágmarksstarfsemi á meðan áhrifa faraldursins gætir og með því eru viðskiptasambönd varðveitt og viðbúnaður tryggður. Gert er ráð fyrir að styrkir geti numið um 6 milljörðum króna. Miðað er við að áætlanir þar að lútandi verði undirbúnar á næstu vikum og lagðar fyrir Alþingi eigi síðar en við framlagningu frumvarps til fjáraukalaga.
  4. Skattaívilnanir til fjárfestingaUnnið er að útfærslu á skattalegum aðgerðum sem hafa það að markmiði að hvetja og styðja fyrirtæki til fjárfestinga sem ætlað er að efla nýsköpun og samkeppnishæfni atvinnulífsins. Er þar horft til þess að flýta afskriftum á nýfjárfestingu, með áherslu á græna umbreytingu og loftslagsmarkmið, sem gerir fyrirtækjum kleift að ráðast í slíkar fjárfestingar mun fyrr en ella. Jafnframt verða skoðaðar leiðir til að hvetja til þátttöku almennings í atvinnulífinu með kaupum á hlutabréfum.
  5. Aukin áhersla á nýsköpun og matvælaframleiðsluÍ tengslum við gerð fjárlagafrumvarpsins hefur ríkisstjórnin ákveðið að framlög til nýsköpunarmála verði stóraukin milli ára eða sem nemur liðlega fimm milljörðum króna samanborið við yfirstandandi ár og tíu milljörðum króna í samanburði við árin þar á undan. Hér má nefna stofnun Kríu, fjárfestingarsjóðs sem er ætlað að stuðla að uppbyggingu, vexti og aukinni samkeppnishæfni atvinnulífsins. Auk þess hafa ívilnanir til fyrirtækja vegna rannsókna og þróunarstarfs verið ríflega þrefaldaðar frá árinu 2017. Þá hafa framlög til nýsköpunar í matvælaframleiðslu aukist umtalsvert, m.a. með stofnun Matvælasjóðs. Ríkisstjórnin mun í því samhengi kanna sérstaklega hagkvæmni og skilvirkni í matvælaframleiðslu. 
  6. Úrbætur á skipulags- og byggingamálumRíkisstjórnin mun hrinda í framkvæmd úrbótum í skipulags- og byggingamálum, m.a. með hliðsjón af niðurstöðum átakshóps í húsnæðismálum og ráðgefandi vinnu OECD fyrir stjórnvöld um samkeppnishindranir á mörkuðum. 
  7. Umbætur á lífeyriskerfinu og á vinnumarkaðiÍ framhaldi af því sem fram kemur í yfirlýsingu ríkisstjórnarinnar sem gefin var út í tengslum við Lífskjarasamninginn og samtölum við heildarsamtök á vinnumarkaði mun áður kynnt frumvarp um lögfestingu iðgjalds, jafnræði sjóðfélaga með tilliti til almannatrygginga og heimildir til ráðstöfunar tilgreindrar séreignar í tengslum við öflun húsnæðis verða lagt fram á haustþingi. Ríkisstjórnin mun í framhaldi af því hafa forystu um að stefnumörkun í lífeyrismálum í nánu samstarfi við heildarsamtök á vinnumarkaði og Landssamband lífeyrissjóða. Stefnt er að því að afrakstur þess samráðs verði grænbók um lífeyrismál sem kynnt verði vorið 2021. Jafnframt muni ríkisstjórnin hafa forystu um gerð grænbókar um framtíðarumhverfi kjarasamninga og vinnumarkaðsmála í nánu samstarfi við heildarsamtök á vinnumarkaði. Stefnt er að því að grænbókin um vinnumarkað verði sömuleiðis kynnt vorið 2021. 
  8. Frumvörp sem styðja Lífskjarasamninginn lögð fram

Í samræmi við yfirlýsingu ríkisstjórnarinnar sem gefin var út í tengslum við Lífskjarasamninginn verða frumvarp til starfskjaralaga, frumvarp til húsaleigulaga, frumvarp til laga um breytingar á gjaldþrotaskiptum (kennitöluflakk) og frumvarp um  breytingar á lögum um vexti og verðtryggingu lögð fram á haustþingi.