Þorvaldur S. Helgason
thorvaldur@frettabladid.is
Laugardagur 11. júní 2022
22.40 GMT

Fréttablaðið leit inn í nýtt athvarf fyrir úkraínskt flóttafólk sem var opnað í vikunni á Aflagranda 40. Að framtakinu standa samtökin Flóttafólk, sem ráku áður mötuneyti í Guðrúnartúni 8, og Reykjavíkurborg sem skaffar húsnæðið. Sveinn Rúnar Sigurðsson læknir er einn skipuleggjenda ásamt Valgeiri Magnússyni, og segir hann starfsemina vera mjög umfangsmikla.

„Þetta starf rammar inn vinnu um 300 sjálfboðaliða sem hefur bara í einu og öllu verið sú fótfesta sem þessi risavaxni hópur, 1.100 manns, hefur nýtt sér til þess að ná hér landi frá fyrsta degi.“

Ýmisleg þjónusta er í boði fyrir flóttafólkið á Aflagranda, allt frá afþreyingu upp í sálgæslu og læknisþjónustu á móðurmáli þess.

„Við munum halda þessu úti eins lengi og þörf er á. Við verðum bara að hafa dug til og getu til þess að standast þessa óvissu, ekki bara við, heldur landsmenn allir, því við höfum aldrei staðið frammi fyrir viðlíka vanda,“ segir Sveinn og bætir við að þótt álagið sé mikið þá sé hópurinn þannig úr garði gerður að hann næri sjálfboðaliðana hvern einasta dag.

Hér á eftir má lesa sögur þriggja úkraínskra flóttamanna sem komu hingað til lands eftir að Rússar réðust inn í heimaland þeirra 24. febrúar.

Alexandr Khreupeak starfaði áður við innflutning rafbíla frá Kína til Úkraínu en vinnur nú hjá ísbúðinni Valdís.
Fréttablaðið/Anton Brink

Alexandr Khreupeak, 37 ára frá Tsjerka­sy, at­hafna­maður

Hvað gerðirðu áður en þú komst til Ís­lands?

„Ég flutti fyrst frá Úkraínu þegar ég var 19 ára gamall. Ég fór til Kína og lærði bita­keðju­tækni við há­skólann í Shenz­hen. Ég bjó þar í um tíu ár og flutti svo til Spánar þar sem ég bjó í um sex ár. Síðan flutti ég aftur til Úkraínu og stofnaði fyrir­tæki sem flutti inn raf­bíla.“

Af hverju á­kvaðstu að koma til Ís­lands?

„Í fyrsta lagi þá talar fólk ensku hér, þannig að ef ég myndi fara eitt­hvert annað, eins og til Frakk­lands eða Þýska­lands, þá myndi ég þurfa að byrja alveg frá grunni að læra tungu­málið. Ég vissi líka að á Ís­landi eru mörg at­vinnu­tæki­færi, auð­velt að fá vinnu og koma sér fyrir, auk þess sem það er öruggur staður. Maður veit aldrei hvað verður næsta skrefið hjá herra Pútín, kannski mun hann senda kjarn­orku­vopn eða eitt­hvað því­um­líkt.“

Hvernig hefur stríðið haft á­hrif á þig?

„Tja, ég missti fyrir­tækið mitt. Ég vann við það að flytja raf­bíla frá Kína til Úkraínu. Gaurinn sem var milli­liður á milli mín og sölu­aðilans í Kína tók allt. Þannig að ég tapaði miklum peningum og var nánast alls­laus. 37 ára gamall þurfti ég að hefja nýtt líf.“

Eru fjöl­skylda þín og vinir enn í Úkraínu?

„Mamma mín er enn í Úkraínu, hún er tæp­lega sex­tug. Það er nú mikið at­vinnu­leysi og margir eru ekki með neina vinnu. Það er mjög erfitt að verða sér úti um mat í búðum, fólk getur kannski keypt kíló af sykri, kíló af salti og kíló af hveiti, ekki mikið meira. Þannig að á­standið er mjög erfitt.“

Þú vinnur nú sem ís­gerðar­maður hjá Val­dísi, er það ekki svo­lítið ó­líkt því sem þú gerðir áður?

„Gjör­sam­lega ó­líkt en mér finnst gaman að gera mis­munandi hluti. Mér finnst ekkert svo erfitt að fá svona nýtt tæki­færi, nýtt starf og nýtt líf. Ég bý til ís og fæ að gleðja börn og ég veit að Ís­lendingum finnst ís mjög góður.“


Ég vann við það að flytja raf­bíla frá Kína til Úkraínu. Gaurinn sem var milli­liður á milli mín og sölu­aðilans í Kína tók allt. Þannig að ég tapaði miklum peningum og var nánast alls­laus. 37 ára gamall þurfti ég að hefja nýtt líf.


Kateryna Kostyuchenko flúði Úkraínu ásamt systur sinni, börnum og gæludýrum.
Fréttablaðið/Anton Brink

Kateryna Ko­styuchen­ko, 37 ára frá Dní­pró, fram­kvæmda­stjóri

Hvað gerðirðu áður en þú komst til Ís­lands?

„Ég vann í tíu ár sem fram­kvæmda­stjóri inn­flutnings og út­flutnings í fæðu­birgða­keðju frá Kína, Banda­ríkjunum og Evrópu til Úkraínu. Vörurnar sem um var að ræða eru meðal annars efna­af­urðir og á­burður til nota í land­búnaði.“

Hvernig komstu til Ís­lands?

„24. febrúar yfir­gáfum við borgina og eyddum nokkrum dögum í skúr úti í sveit. Ég og systir mín flúðum með tvö börn, tvo hunda og tvo ketti. Við keyrðum í gegnum Rúmeníu og Búlgaríu. Systir mín endaði í Portúgal og tveimur vikum síðar fór ég til Ís­lands.“

Var vel tekið á móti þér hér?

„Já, ég upp­lifði mig meira en vel­komna! Stuðningur og hjálp alls staðar að, frá hverri einustu mann­eskju í raun, á Face­book-grúppum og úti á götu. Allt fólkið er svo hlý­legt og núna vorum ég og sonur minn að flytja inn í íbúð á Sel­tjarnar­nesi.“

Ertu komin með vinnu?

„Nei, ekki enn. Sonur minn er sex ára gamall og í dag var fyrsti dagurinn hans á ís­lenskum leik­skóla. Ég á­kvað að byrja á því að koma honum á leik­skóla og svo fer hann á sumar­nám­skeið og þá get ég byrjað að vinna af því ég er ekki með neina barna­píu.“

Myndirðu vilja búa á Ís­landi til fram­búðar?

„Já, mig langar að vera hér. Mér finnst veðrið hérna og hita­stigið henta mér vel. Það kemur reyndar betur í ljós í vetur en núna er það fínt.“

Er ein­hver úr fjöl­skyldunni þinni enn­þá í Úkraínu?

„Sá eini sem er eftir í Úkraínu er maðurinn minn sem vinnur við lestar­sam­göngur. Systir mín og for­eldrar mínir eru öll farin. For­eldrar mínir fluttu frá Búlgaríu til Skot­lands. Í raun er lítið eftir fyrir mig í Úkraínu.“


...ég upp­lifði mig meira en vel­komna! Stuðningur og hjálp alls staðar að, frá hverri einustu mann­eskju í raun, á Face­book-grúppum og úti á götu. Allt fólkið er svo hlý­legt og núna vorum ég og sonur minn að flytja inn í íbúð á Sel­tjarnar­nesi.


Roman Drahulov er ungur vélstjóri sem fékk starf við sitt hæfi hjá Faxaflóahöfnum.
Fréttablaðið/Anton Brink

Roman Dra­hulov, 22 ára frá Kher­son, vél­stjóri

Hvað gerðirðu áður en þú komst til Ís­lands?

„Ég stundaði nám í skipa­verk­fræði og starfaði sem vél­stjóri. 23. febrúar átti ég að fara í siglingu frá Odesa til Alexandríu í Egypta­landi, en vegna þess að stríði var lýst yfir í Úkraínu var karl­mönnum ekki leyft að fara úr landi þannig að samningnum mínum var frestað. En eitt leiddi af öðru og ég endaði á að yfir­gefa Úkraínu.“

Þú vildir ekki verða eftir og berjast í stríðinu?

„Ég er ekki at­vinnu­her­maður. Ég átti að gegna tíma­bundinni her­þjónustu, hver og einn karl­maður á aldrinum 18 til 27 ára þarf að sinna her­skyldu, en það eru ýmsar undan­tekningar. Ég er enn í námi þannig að ég gat frestað minni her­skyldu.“

Hvaða starf fékkstu á Ís­landi?

„Sama og ég vann við áður. Ég vinn hjá Faxa­flóa­höfnum. Mér líkar það mjög vel, starfs­andinn er svipaður og mér líkar vel við sam­starfs­fólk mitt.“

Myndirðu vilja búa á Ís­landi til fram­búðar?

„Já, ég var búinn að stefna á að koma hingað í fjögur ár. Menningin og tungu­málið eru stór partur af því af hverju mig langar að búa hér.“

Heldurðu að Úkraína muni vinna stríðið?

„Það er erfitt að segja hvað fram­tíðin ber í skauti sér. Eitt get ég sagt, það skiptir ekki máli hvernig stríðið mun enda, landið okkar verður í slæmu standi í minnst fimm ár. Margt fólk mun flýja um heim allan, bara til þess að deyja ekki úr hungri. Við eigum fal­lega jörð, við eigum fal­lega staði og við eigum fal­legar náttúru­auð­lindir. En í gegnum tíðina höfum við verið öfundar­efni annarra landa. Allir vilja bút af Úkraínu. Ég veit ekki hvernig stríðið mun enda en það eru erfiðir tímar fram undan.“


Ég veit ekki hvernig stríðið mun enda en það eru erfiðir tímar fram undan.


Börn að leik fyrir utan samfélagshúsið á Aflagranda.
Fréttablaðið/Anton Brink
Athugasemdir