Skammtímabúsetuúrræði fyrir umsækjendur um alþjóðlega vernd eru að nálgast fulla nýtingu. Það sama má segja um langtímaúrræði sem rekin eru af Fjölmenningarsetri og sveitarfélögum en samkvæmt tilkynningu frá ríkislögreglustjóra hefur fordæmalaus fjöldi fólks sótt um vernd hér á landi á þessu ári. Búist er við því að þeim muni fjölga enn frekar á síðustu mánuðum ársins.

Embætti ríkislögreglustjóra hefur nú hækkað viðbúnaðarstig á landamærum á hættustig vegna yfirálags til þess að tryggja örugga móttöku á þeim mikla fjölda fólks sem sækir um alþjóðlega vernd á Íslandi.

Í tilkynningu frá embættinu kemur fram að samkvæmt upplýsingum frá Vinnumálastofnun þá eru búsetuúrræði sem nýtt eru sem skammtímaúrræði að nálgast fulla nýtingu og eru þau langtímaúrræði sem rekin eru af Fjölmenningarsetri og sveitarfélögum nánast fullnýtt.

Á sama tíma gerir embættið ráð fyrir því að umsækjendum um alþjóðlega vernd muni fjölga hlutfallslega meira á síðustu mánuðum ársins. Hækkun á viðbúnaðarstigi er sagður liður í að bregðast við þessari stöðu en á tímabilinu 1. til og með 15. september hafa samtals 175 einstaklingar sótt um vernd hér á landi.

„Með því að virkja viðbragðsáætlun vegna álags á landamærum aftur á hættustig verður lagður aukinn þungi í upplýsingaöflun, greiningu og jafnframt miðlun á upplýsingum til umsækjenda um alþjóðlega vernd, milli viðbragðsaðila og til almennings. Tryggt verður að hægt sé að kalla alla viðbragðsaðila að borðinu með skjótum hætti komi til þess að opna þurfi fjöldahjálparstöð ef öll önnur úrræði eru fullnýtt og tryggja þannig umsækjendum um alþjóðlega vernda tímabundið öruggt húsaskjól,“ segir í tilkynningu frá ríkislögreglustjóra.

Alls hafa 2.718 einstaklingar sótt um alþjóðlega vernd á Íslandi það sem af er árinu. Stærstu hluti þeirra, eða rúmlega 1.600, eru frá Úkraínu, en á eftir þeim eru Venesúelabúar fjölmennastir og svo fólk frá Palestínu.

Þessi fjöldi umsókna um vernd er samkvæmt tilkynningu fordæmalaus en tölurnar eru birtar með fyrirvara um að fleiri umsóknir hafi borist á vinnslutíma þessarar tilkynningar.

Samstillt átak viðbragðsaðila og opnun móttökumiðstöðvar í Domus, í kjölfar þess að hættustig á landamærum var lýst yfir þann 8. Mars 2022, skilaði því að vel tókst að bregðast við fjölgun á vinnslu umsókna. Þann 16.maí var viðbúnaðarstig svo fært niður á óvissustig. Mikið viðvarandi og aukið álag á þeim viðbragðsaðilum sem koma að móttöku umsækjenda um alþjóðlega vernd kallar nú á aukna aðstoð og styrkingu móttökukerfisins.