Eins og margar aðrar atvinnugreinar hérlendis hefur kvikmyndagerð orðið illa úti vegna faraldursins sem geisar um heimsbyggðina. Framleiðsla og þróun fjölmargra verkefna hefur stöðvast og þar af leiðandi tekju­streymi. Ef ekkert er að gert er stað­an grafalvarleg fyrir iðnaðinn.

Um 60 prósent kvikmynda- framleið­enda hérlendis telja sig ekki geta haldið starfi sínu gangandi lengur en í mánuð vegna skyndilegs tekju­­miss­is. Þetta eru niðurstöður könn­unar sem Félag kvik­mynda­gerðarmanna gerði meðal sinna félagsmanna.

Hagsmunaaðilar hafa því sent ráðherrum tillögur í nokkrum liðum um nauðsynlegar aðgerðir til að bregðast við þessum tíma­bundna vanda. Þær felast meðal annars í því að tryggja af­komu verktaka í greininni, styrkja handritagerð og þróun verk­efna, hlaupa fjárhagslega undir bagga með þeim verkefnum sem voru langt komin þegar far­ald­urinn hófst, endurgreiða virð­is­aukaskatt vegna sýninga í VOD-kerfum og ekki síst hækka endur­greiðsluhlutfall vegna verkefna í kvikmyndagerð.

„Til skamms tíma þá er staðan erfið en við teljum að með þessum aðgerðum skapist mikil tækifæri,“ segir Kristinn Þórðarson, formaður Sambands íslenskra kvikmyndaframleiðenda. Hann segist sannfærður um að kvikmyndagerð geti leikið stórt hlutverk í efnahagslegri upp­risu Íslands eftir að COVID-19 faraldurinn er yfirstaðinn. Þar skipti miklu máli að hækka endurgreiðslur ríkisins til kvikmyndagerðar. Lagt er til að end­ur­greiðslan verði 35 prósent næstu 18 mánuði.

Bregðast þarf hratt við vandanum

„Sú aðgerð kostar ríkissjóð ekki krónu en gæti hjálpað til að fá stór verkefni til landsins,“ segir Kristinn. Slík verkefni skipti þjóðarbúið gríðarlegu máli.„Það er óvíst hvenær ferðamannastraumurinn til landsins kemst í samt horf. Þá geta stór erlend kvikmyndaverkefni fyllt upp í ákveðið tómarúm,“ segir Kristinn.

Hann segir miklar líkur á því að stórir erlendir framleiðendur muni horfa hýru auga til Íslands. „Við höfum staðið okkur vel í baráttunni gegn faraldrinum og hér er endalaus víðátta sem veitir ákveðið öryggi.“Ekki skemmi fyrir að kvikmynda­gerðarfólk eyði miklum peningum á meðan verkefni eru í vinnslu. „Þetta eru yfirleitt stórir hópar sem dveljast lengi á landinu og eyða háum upphæðum í gistingu, uppi­hald og leigu á margs konar búnaði.

Auglýsingagildi þessara verkefna er því mikið og verkefnin halda áfram að gefa af sér eftir að upptökum er lokið,“ segir Kristinn. Hann segir að viðbrögð ráða­manna hafi einkennst af jákvæðni og áhuga en tíminn sé af skornum skammti.

„Þessar aðgerðir þarf að ráð­ast hratt í. Bæði aðgerðir til þess að hjálpa þeim sem starfa í þessum geira sem og að koma fljótt út skilaboðum um hækkaða endurgreiðslu. Þannig getum við barist til að fá þessi stóru verkefni til landsins,“ segir hann.