Þótt formenn stjórnarflokkanna séu enn að ræða málefnalega samleið eru almennir flokksmenn og annað áhugafólk um stjórnmál löngu farið að leggja sína ráðherrakapla. Líkleg skipting ráðuneyta er talin verða þannig að Sjálfstæðisflokkurinn fái fimm ráðuneyti, Framsóknarflokkurinn fjögur og Vinstri græn haldi sínum þremur. Skiptingin er þó óráðin enda liggur ekki fyrir hve mörg ráðuneytin verða, nái flokkarnir saman.

Flestum ber saman um að formenn stjórnarflokkanna verði áfram í sínum stólum, verði af áframhaldandi stjórnarsamstarfi. Katrín verði áfram forsætisráðherra, Bjarni Benediktsson í fjármálaráðuneytinu og Sigurður Ingi með samgöngu- og sveitarstjórnarmál en bæti við sig veigamiklum málaflokkum úr öðrum ráðuneytum í nýju innviðaráðuneyti.

Ásmundur Einar Daðason og Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir þykja einnig líkleg til að halda kyrru fyrir í barnamálum og dómsmálum.

Formaður Framsóknarflokksins er hins vegar sagður leggja áherslu á að fá utanríkismálin fyrir Lilju Alfreðsdóttur en Guðlaugur Þór Þórðarson sem þar er fyrir á fleti mun hafa hug á stól Svandísar Svavarsdóttur í heilbrigðisráðuneytinu.

Orðrómur um að Framsókn sé með augastað á að Lilja Alfreðsdóttir verði utanríkisráðherra verður sífellt háværari
Fréttablaðið/Anton Brink

Fréttablaðið ræddi við þungavigtarfólk úr flokkunum þremur um mögulegar breytingar á ríkisstjórn, sem virðist ætla að ganga í endurnýjun lífdaga á næstunni.

Edward Huijbens, prófessor í menningarlandafræði og fyrrverandi varaformaður Vinstri grænna, telur ljóst að flokkurinn muni þurfa að gefa einhver embætti eftir.

„Katrín verður áfram forsætisráðherra en spurningin er hvort Svandís verði áfram á sínum stað í heilbrigðisráðuneytinu eða færist til. Ég vona að Svandís stjórni áfram heilbrigðismálunum, því það þarf að verja kerfið,“ segir Edward. Hann lýsir hins vegar áhyggjum af umhverfismálunum.

„Ég er ansi hræddur um að Framsókn poti sér inn í umhverfisráðuneytið, það verði til einhver Sif Friðleifs endurfædd, mér dettur í hug að Ingibjörg Isaksen, sem vann stórsigur í Norðausturkjördæmi, fái það embætti.“

Forseti þingsins muni renna til Framsóknarflokks eða Sjálfstæðisflokks.

„Kannski verður dreginn upp einhver Steingrímur úr íhaldinu,“ segir Edward.

Ég er ansi hræddur um að Framsókn poti sér inn í umhverfisráðuneytið, það verði til einhver Sif Friðleifs endurfædd.

Útlit er fyrir að átta ráðherrar komi af höfuðborgarsvæðinu. Tveir landsbyggðarþingmenn eru öryggir í stjórn, Sigurður Ingi og Þórdís Kolbrún. Líklegt er einnig að Ingibjörg og Guðrún komi inn í stjórnina.
Mynd/Fréttablaðið

Ásmundur Einar verði á sínum stað

„Mér finnst eðlilegt að gera kröfu um fjóra ráðherra,“ segir Guðmundur Baldvin Guðmundsson, oddviti Framsóknarmanna á Akureyri og formaður bæjarráðs, og vísar til sigurs Framsóknarflokksins í kosningunum.

„Sigurður Ingi hefur staðið sig frábærlega og er góður í hvaða ráðherraembætti sem er,“ segir Guðmundur. Hann telur augljóst að flokkurinn þurfi að halda sínum manni, Ásmundi Einari Daðasyni, í embætti barnamálaráðherra.

„Við hér fyrir norðan gerum okkur svo væntingar um að eignast ráðherra, ég sé fyrir mér Ingibjörgu Isaksen sem ráðherra,“ segir Guðmundur. Hann telur að bakgrunnur hennar gæti nýst í annað hvort mennta- og menningarmálaráðuneytið eða heilbrigðismálin, en varaformaðurinn Lilja Alfreðsdóttir gæti orðið utanríkisráðherra.

„Þá er Willum Þór Þórsson afskaplega vel liðinn innan þings sem utan og mögulegt ráðherraefni eða þingforseti,“ segir Guðmundur Baldvin að lokum.

Bjarni hefur farið ótroðnar slóðir

„Það skiptir máli að hafa valinn mann í hverju embætti,“ segir Unnur Brá Konráðsdóttir, fyrrverandi forseti Alþingis og þingmaður í Suðurkjördæmi. Hún segir ekkert gefið þegar kemur að ráðherraefnum.

„Formaðurinn hefur auðvitað í gegnum tíðina komið okkur á óvart og ekki endilega farið eftir fyrirfram gefnum línum,“ segir Unnur Brá og tekur dæmi um Þórdísi Kolbrúnu R. Gylfadóttur og Áslaugu Örnu Sigurbjörnsdóttur, sem hvorug var oddviti í sínu kjördæmi þegar þær urðu ráðherrar. Hún sjálf hafi gegnt embætti forseta Alþingis þrátt fyrir að vera neðar á lista en aðrir þingmenn flokksins.

Unnur Brá Konráðsdóttir er fyrrverandi forseti Alþingis.
ERNIR.

Unnur Brá er úr Suðurkjördæmi en flokkurinn hefur ekki átt ráðherra í kjördæminu síðan Ragnheiður Elín Árnadóttir lét af embætti iðnaðarráðherra árið 2016.

„Það er alltaf krafan í mínu kjördæmi að eiga ráðherra í ríkisstjórn en það hefur ekki verið þannig að þar sé réttur maður á réttum stað,“ segir Unnur Brá kímin, en bætir við að núverandi oddviti flokksins í kjördæminu, Guðrún Hafsteinsdóttir, hafi mikla reynslu úr atvinnulífinu og geti vel staðið undir ábyrgð ráðherraembættis.

„Það er alltaf krafan í mínu kjördæmi að eiga ráðherra í ríkisstjórn en það hefur ekki verið þannig að þar sé réttur maður á réttum stað.“

Unnur Brá segir skipun Þórdísar Kolbrúnar og Áslaugar Örnu sem ráðherra í síðustu ríkisstjórn sýna að formaður Sjálfstæðisflokksins fari ekki alltaf eftir fyrirfram gefnum línum.
fréttablaðið/eyþór

Unnur Brá furðar sig hins vegar á þeirri áherslu sem lögð er á að komast í ráðherraembætti. „Fólk býður sig fram til að verða þingmenn. Það þarf að bera virðingu fyrir því starfi og sinna því af vandvirkni,“ segir Unnur.

Birgir Ármannsson er ítrekað nefndur sem líklegur forseti Alþingis. Unnur Brá sem gegndi því embætti segist fullviss um að Birgir yrði góður forseti. Hún bendir þó á að í þinginu séu fleiri reynsluboltar og tekur sem dæmi Líneik Önnu Sævarsdóttur úr Framsókn, Bryndísi Haraldsdóttur, Sjálfstæðisflokki, og Bjarkey Olsen Gunnarsdóttur úr Vinstri grænum.

Birgir Ármannsson hefur verið á þingi síðan 2003.
Fréttablaðið/ERNIR

Aðspurð um mikilvægustu eiginleika forseta segir Unnur gott póli­tískt nef grundvallaratriði.

„Það er gríðarlega mikilvægt að hafa skilning á öllum flokkum sem skipa þingið, á bakgrunni þeirra og hvaðan þeir eru að koma, vera læs á pólitík,“ segir hún, auk þess að kunna góð skil á þingsköpum.

„Aðalmálið er þó að vera góður í mannlegum samskiptum og geta miðlað málum með sanngirni að vopni. Forseti, sem ekki virðir rétt minnihlutans, þarf aðeins að lesa sér til um embættið.“

Nýliðarnir Ingibjörg Isaksen og Guðrún Hafsteinsdóttir, eru engir nýliðar.
Fréttablaðið/Samsett mynd.

Guðrún Hafsteinsdóttir, nýr þingmaður Sjálfstæðisflokksins og fyrsti þingmaður Suðurkjördæmis segist treysta sér í nánast hvað sem er.

„Ég treysti mér til þeirra verka sem formaður flokksins mun fela mér. Og treysti honum algerlega til að leiða þessar viðræður,“ segir Guðrún.

Ingibjörg Isaksen er á sama máli. Hún vann stórsigur fyrir Framsóknarflokkinn í Norðausturkjördæmi og er, líkt og Guðrún, fyrsti þingmaður síns kjördæmis.

„Ég hef áður sagt tel ég eðlilegt að horft sé til árangurs kjörinna fulltrúa í kosningunum. Ákvörðunin er svo í höndum formannsins og þingflokksins,“ segir Ingibjörg.

Meiri áhersla á kynjahlutföll en byggðajafnvægi

Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði, segir almennt litið til þess að hafa jafnvægi milli höfuðborgarkjördæma og landsbyggðarkjördæma í ríkisstjórn.

„Í dag er þó miklu meiri áhersla lögð á kynjajafnvægi en byggðajafnvægi sem er ákveðin breyting frá því sem áður var.“

Eiríkur bendir þó á að flokkarnir hafi sjálfdæmi um sína ráðherra og þessi sjónarmið geti því verið erfiðleikum bundin.

Margir þættir spili inn í val á ráðherrum, bæði velgengni í prófkjörum og kosningum, þingreynsla og sérþekking hvers og eins.

„Þetta verður ríkisstjórn með þremur flokkum. Bara með því að taka frá formenn og varaformenn erum við komin með helming ráðherrastólanna,“ bendir Eiríkur á.

Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði

Þetta geri val á öðrum ráðherraefnum þrengra. Svo ráði ráðuneytaskiptingin milli flokka auðvitað miklu máli.

„Það er ekki bara hægt að líta til stöðu þingmanna innan flokks eða árangurs í kosningum, heldur líka hverjir eigi erindi út frá styrkleikum í málaflokkunum sem hver flokkur fær.“

Aðspurður segir Eiríkur ekki óþekkt að ráðherrar detti úr ríkisstjórn eftir kosningar. Ekkert bendi þó til að þess þurfi núna.

„Það losnar stóll hjá Sjálfstæðisflokknum og margt bendir til að það verði bætt við ráðuneyti sem skapar pláss fyrir nýliðun. En það á auðvitað enginn ráðherrastól og ef aðrir eru taldir heppilegri er ekkert óvanalegt að sitjandi ráðherra sé skipt út af.“