Stjörnu-Oddi í Garðabæ annar nú vart eftirspurn eftir mælum sem fyrirtækið framleiðir fyrir veirurannsóknir, sem eru þó ekki gerðar hér á landi. Mælarnir eru seldir til ríkisstofnana, lyfjafyrirtækja, háskóla og rannsóknarstofnana og notaðir við rannsóknir á dýrum. Í öndunarfærasjúkdómarannsóknum, eins og á COVID-19, eru helst stundaðar rannsóknir á mörðum, enda eru öndunarfæri þeirra einna líkust manna.

Hjá Stjörnu-Odda starfa 23, þar af einn í Barcelona og annar í Stokkhólmi. Fyrirtækið hefur starfað í þessum geira síðan 1993 en þar áður í þróun farsíma. Til að mynda hefur það framleitt mæla fyrir rannsóknir á inflúensu, til dæmis svínaflensufaraldurinn sem reið yfir heiminn árið 2009.

Þegar Fréttablaðið náði tali af Sigmari Guðbjörnssyni framkvæmdastjóra var nýbúið að afgreiða sendingu til Ástralíu. „Það er gríðarlega mikið að gera og allir menn á dekki. Við gerum allt sem við getum til að standa við afgreiðslur til þeirra sem eru að rannsaka bóluefni gegn COVID-19 og í sumum tilvikum fengið að fresta afgreiðslum til annarra rannsókna,“ segir hann. „Í gær fengum við til dæmis pöntun frá lyfjafyrirtæki sem er hálfs árs framleiðsla af þeirri gerð af mæli í venjulegu árferði.“

Þrátt fyrir mikla fjölgun verkefna getur fyrirtækið ekki bætt við sig mannskap að svo stöddu vegna takmarkana samkomubannsins. Þetta sé þó til skoðunar innanhúss. Enginn starfsmaður hefur smitast af COVID-19 og fyrirtækið, eins og mörg önnur, hefur gert varúðarráðstafanir, svo sem að stúka starfsstöðvar af. „Okkar starfsfólk er í framlínunni á alþjóðavettvangi þar sem við getum lagt þekkingu okkar á vogarskálina. Við erum með gott starfsfólk, sem er virkilega að standa sig vel,“ segir Sigmar.

Samkvæmt lögum verða prófanir á dýrum að hafa átt sér stað áður en hægt er að prófa fólk. Mælarnir, sem eru litlir, eru settir í dýrin áður en þau eru sýkt með veiru. „Með þessum mælum er hægt að fá tugþúsundir mælinga úr líkama dýrsins, svo sem hitastig, rafboð hjartans og fleira,“ segir Sigmar. „Að fá svo margar mælingar úr einu dýri þýðir að dýrum í lyfjaprófunum hefur fækkað mikið.“

Strangar reglur gilda um prófanir á dýrum og ef þau verða mjög veik eða sýna einhvern afbrigðileika eru þau tekin úr prófunum.

Sigmar telur að faraldurinn sem ríður nú yfir heimsbyggðina, og kom aftan að mörgum, muni hafa mikil áhrif á sviði veirurannsókna. „Ég á von á því að ríkisstjórnir, alþjóðastofnanir og rannsóknasjóðir taki mið af þessu og sjái að það þýðir ekkert að slaka á,“ segir Sigmar. Stuðningur Tækniþróunarsjóðs og skattaívilnun vegna þróunarkostnaðar hefur til að mynda komið sér vel fyrir Stjörnu-Odda.Stjörnu-Oddi í Garðabæ annar nú vart eftirspurn eftir mælum sem fyrirtækið framleiðir fyrir veirurannsóknir, sem eru þó ekki gerðar hér á landi. Mælarnir eru seldir til ríkisstofnana, lyfjafyrirtækja, háskóla og rannsóknarstofnana og notaðir við rannsóknir á dýrum. Í öndunarfærasjúkdómarannsóknum, eins og á COVID-19, eru helst stundaðar rannsóknir á mörðum, enda eru öndunarfæri þeirra einna líkust manna.

Hjá Stjörnu-Odda starfa 23, þar af einn í Barcelona og annar í Stokkhólmi. Fyrirtækið hefur starfað í þessum geira síðan 1993 en þar áður í þróun farsíma. Til að mynda hefur það framleitt mæla fyrir rannsóknir á inflúensu, til dæmis svínaflensufaraldurinn sem reið yfir heiminn árið 2009.

Þegar Fréttablaðið náði tali af Sigmari Guðbjörnssyni framkvæmdastjóra var nýbúið að afgreiða sendingu til Ástralíu. „Það er gríðarlega mikið að gera og allir menn á dekki. Við gerum allt sem við getum til að standa við afgreiðslur til þeirra sem eru að rannsaka bóluefni gegn COVID-19 og í sumum tilvikum fengið að fresta afgreiðslum til annarra rannsókna,“ segir hann. „Í gær fengum við til dæmis pöntun frá lyfjafyrirtæki sem er hálfs árs framleiðsla af þeirri gerð af mæli í venjulegu árferði.“

Þrátt fyrir mikla fjölgun verkefna getur fyrirtækið ekki bætt við sig mannskap að svo stöddu vegna takmarkana samkomubannsins. Þetta sé þó til skoðunar innanhúss. Enginn starfsmaður hefur smitast af COVID-19 og fyrirtækið, eins og mörg önnur, hefur gert varúðarráðstafanir, svo sem að stúka starfsstöðvar af. „Okkar starfsfólk er í framlínunni á alþjóðavettvangi þar sem við getum lagt þekkingu okkar á vogarskálina. Við erum með gott starfsfólk, sem er virkilega að standa sig vel,“ segir Sigmar.

Samkvæmt lögum verða prófanir á dýrum að hafa átt sér stað áður en hægt er að prófa fólk. Mælarnir, sem eru litlir, eru settir í dýrin áður en þau eru sýkt með veiru. „Með þessum mælum er hægt að fá tugþúsundir mælinga úr líkama dýrsins, svo sem hitastig, rafboð hjartans og fleira,“ segir Sigmar. „Að fá svo margar mælingar úr einu dýri þýðir að dýrum í lyfjaprófunum hefur fækkað mikið.“

Strangar reglur gilda um prófanir á dýrum og ef þau verða mjög veik eða sýna einhvern afbrigðileika eru þau tekin úr prófunum.

Sigmar telur að faraldurinn sem ríður nú yfir heimsbyggðina, og kom aftan að mörgum, muni hafa mikil áhrif á sviði veirurannsókna. „Ég á von á því að ríkisstjórnir, alþjóðastofnanir og rannsóknasjóðir taki mið af þessu og sjái að það þýðir ekkert að slaka á,“ segir Sigmar. Stuðningur Tækniþróunarsjóðs og skattaívilnun vegna þróunarkostnaðar hefur til að mynda komið sér vel fyrir Stjörnu-Odda.