Kári Stefánsson, forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar, segir ekki einungis réttlætanlegt, heldur skynsamlegt fyrir ríkisstjórn Íslands að skipta sér af kjaradeilu á vinnumarkaði. Í aðsendri grein í Fréttablaðinu í dag leggur Kári fram sjö liða kjarabót ríkið gæti lagt fram til að liðka fyrir í kjaraviðræðum. Þar leggur hann meðal annars til að leikskólar verði gjaldfrjálsir og ríkið leggi sitt af mörkum til þess að koma á fót eðlilegum leigumarkaði.

„Það er svo skrítið með erfiðleika að þeir opna gjarnan augu okkar fyrir tækifærum sem við sæjum annars ekki. Nú standa yfir harðvítug átök á vinnumarkaði. Verkalýðsfélögin krefjast mikillar hækkunar launa á sama tíma og það kreppir að þeim atvinnuvegum sem bera uppi efnahagslíf þjóðarinnar,“ segir Kári.

„Launþegar í lægri kantinum segjast ekki geta lifað mannsæmandi lífi af tekjum sínum og fyrirtækin halda því fram að þau myndu enda í þroti ef launakostnaður ykist. Í þessu tilfelli er ekki loku fyrir það skotið að báðir aðilar hafi rétt fyrir sér.“

Þá segir hann ekki líklegt að aðilar vinnumarkaðarins geti komist að samkomulagi án þess að eitthvað mikilvægt í íslensku samfélagi liggi í valnum. Yfirleitt sé liðið á það sem óæskilegt að ríkistjórnir skipti sér beint af deilum á vinnumarkaði en nú sé það bæði réttlætanlegt og skynsamlegt. 

„Það sem meira er, það býður upp á tækifæri fyrir ríkisstjórnina til þess að sýna töluverða stjórnkænsku við að verja hagsmuni beggja aðila. Það er mikilvægt að gera sér grein fyrir því að verkefnið er ekki bara að verja efnahagslega heldur líka aðra hagsmuni aðila vinnumarkaðarins eins og tilfinningar þeirra og sjálfsmynd.“

Leggur Kári fram sjö liða kjarabót sem hann telur að gætu gjörbreytt þeirri stöðu sem nú er komin upp, ef ríkið kæmi að borðinu. Þar leggur hann meðal annars til að ríkisstjórnin hafi milligöngu um að leikskólar yrðu ókeypis. Hætt yrði að innheimta greiðslu af þeim sem leita til heilbrigðiskerfisins, ríkisstjórnin sjái til þess að laun forstjóra ríkisfyrirtækja og stofnanna yrðu færð til samræmis við það sem fólkinu í landinu finnst eðlilegt og fjármagnstekjuskattur verði hækkaður í 38%.

Að lokum segir Kári að það sé líklegt að sá kostnaður sem fælist í hinni sjö liða kjarabót myndi blikna í samanburði við það tekjutap sem íslenskt samfélag hlyti af löngum verkföllum. Segir hann það verkefni ríkisstjórnarinnar að leysa þennan vanda. „Ef hún treystir sér ekki til þess að bretta upp ermar og hoppa ofan í skurðinn er eins gott fyrir ráðherra hennar að fara að leita sér að vinnu annars staðar. Ef ríkisstjórnin leggur af mörkum á þann máta sem er rakið hér að ofan og verkalýðsforystan neitar að meta það að verðleikum yrðum við að komast að þeirri niðurstöðu að henni þyki vænna um átökin en umbjóðendur sína.“