„Fjöldamorðin í Útey voru glæpur gegn mennskunni,“ segir Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra í grein sem birt er í norska dagblaðinu Trønderdebatt í dag. Í dag eru tíu ár liðin frá voðaverkunum í Noregi. 77 manns létust.

„Í júní 2011 eignaðist ég minn þriðja og yngsta dreng. Ég gegndi þá embætti mennta- og menningarmálaráðherra í ríkisstjórn Íslands. Ísland hafði nýlega gengið í gegnum alvarlega fjármálakreppu og bankahrun og verkefnin í ríkisstjórninni ærin. Drengurinn minn var óvæntur sólargeisli sem ekki veitt af á erfiðum tímum og nokkrir mánuðir í fæðingarorlofi voru kærkomnir,“ segir Katrín í grein sinni.

Hún var heima þegar fyrstu fréttir bárust af sprengingum í stjórnarráðshverfinu í Osló. Hún sat límd við norskar fréttir eftir það enda sem betur fer ekki á hverjum degi sem slíkar fréttir berast frá vina- og frændþjóðum okkar. „Fréttirnar áttu síðan eftir að verða miklu skelfilegri.

Í dag velti ég fyrir mér hvar þau væru núna, þessi 77 ljós sem slökknuðu fyrir 10 árum, yfirgnæfandi meirihluti táningar. Hvert allir þessir lífsþræðir sem skyndilega og sorglega voru rofnir hefðu legið og hvað þeir hefðu lagt til umhverfis síns, fjölskyldu, samfélags, heimsins.“

Katrín segir að kjarnasetning okkar samfélags sé að hver manneskja sé dýrmæt og við leggjum mikið á okkur til að tryggja að allir fái notið sín. „Hvert þeirra sem dó 22. júlí 2011 lagði til þráð í vef samfélagsins og gerði hann þéttari, hlýrri og máttugri. Og orð þeirra og gerðir eru enn hluti af samfélaginu. Snertingin, líf þeirra og ljósið sem þau komu með lifir áfram. Þannig er dagurinn í dag áminning um að vinna stöðugt að því að skapa kærleiksríkt samfélag fjölbreytileika á sama tíma og hann er þungur í sinni.“

Útey 22. júlí 2011.
Fréttablaðið/AFP

Hún segir að 22. júlí minni okkur á að að frjáls, opin og jöfn samfélög séu ekki sjálfgefin og fást ekki baráttulaust. „Allt okkar starf er stöðug varðstaða um þau gildi sem gera okkur að því sem við erum. Hann minnir líka á tengslin. Minnir á að orðið frændþjóð hefur merkingu og innihald. Við erum og verðum fjölskylda.“

Katrín segir svo að lokum:

„Fjöldamorðin í Útey voru glæpur gegn mennskunni. Börn og ungmenni létu lífið í nafni öfgasinnaðrar hægri-þjóðernisstefnu. Börn og ungmenni sem öll voru kraftaverk í augum foreldra sinna. Börn og ungmenni sem voru vitnisburður um fegurð mennskunnar. Nú þegar við minnumst þessara voðaverka þá skulum við sammælast um að standa vörð um mennskuna. Gleymum aldrei að ekkert dugir gegn slíkum voðaverkum nema samstaða góðra manna um að leyfa þeim ekki að gerast. Það gerum við til að heiðra minningu þeirra sem dóu í Útey en líka til að verja börn og ungmenni dagsins í dag. „