Issey Miyake var hönnuður sem sannarlega fór sínar eigin leiðir og þótti fatnaður hans og efnisnotkun nýstárleg. En það er mjög einföld flík eftir hann sem líklega er hvað frægust, rúllukragapeysa Steve Jobs heitins, stofnanda Apple, en Issey Miyake framleiddi um 100 stykki fyrir hann á sínum tíma. Peysurnar urðu vinsælar hjá framámönnum í Silicon Valley enda var hugsunin á bak við þær að uppteknir menn á framabraut hefðu betra við tímann sinn að gera en að velja bindi dag hvern. Enda voru notagildi og þægindi alltaf aðalsmerki Miyake.

Fyrirtækið The Issey Miyake Group gaf frá sér eftirfarandi yfirlýsingu við andlátið:

„Kraftmikill andi Miyake var drifinn áfram af endalausri forvitni og löngun til að miðla gleði í gegnum hönnun sína.“

Sýningarstúlkur í fatnaði Issey Miyake á tískuvikunni í París árið 2016.

Upplifði árásina á Hiroshima


Issey, sem var fæddur árið 1938, var því aðeins sjö ára gamall þegar kjarnorkusprengja féll á heimabæ hans, Hiroshima, árið 1945. Hann neitaði alltaf að ræða áhrif kjarnorkusprengjunnar á líf sitt enda vildi hann að eigin sögn ekki vera þekktur sem „hönnuðurinn sem lifði af kjarnorkusprengjuna.“

En árið 2009 birtist aðsend grein eftir hann í New York Times sem viðbrögð við ákalli þáverandi Bandaríkjaforseta, Baracks Obama, um eyðingu allra kjarnorkuvopna. Í greininni skrifaði hann meðal annars:


„Þann 6. ágúst 1945 var fyrsta kjarnorkusprengjunni varpað á heimabæ minn, Hiroshima. Ég var þar, og aðeins sjö ára gamall. Þegar ég loka augunum sé ég enn hluti sem enginn ætti nokkurn tíma að upplifa: bjart rautt ljós, svarta skýið stuttu síðar, fólk á hlaupum í allar áttir í örvæntingarfullri tilraun til flótta. Ég man þetta allt. Innan þriggja ára lést móðir mín vegna geislunaráhrifa.

„Þann 6. ágúst 1945 var fyrsta kjarnorkusprengjunni varpað á heimabæ minn, Hiroshima. Ég var þar, og aðeins sjö ára gamall. Þegar ég loka augunum sé ég enn hluti sem enginn ætti nokkurn tíma að upplifa: bjart rautt ljós, svarta skýið stuttu síðar, fólk á hlaupum í allar áttir í örvæntingarfullri tilraun til flótta. Ég man þetta allt."

Ég hef aldrei viljað deila minningum mínum frá þessum degi. Ég hef reynt, án árangurs, að leggja þær að baki, valið frekar að hugsa um það sem hægt er að skapa, ekki tortíma, og skapa fegurð og gleði. Ég laðaðist að fatahönnun, að hluta til því hún er skapandi form sem er bæði nútímalegt og bjartsýnt.

Ég hef reynt að vera ekki skilgreindur af fortíð minni. Ég vildi ekki vera þekktur sem „hönnuðurinn sem lifði af kjarnorkusprengjuna,“ og þess vegna hef ég alltaf forðast spurningar um Hiroshima. Þær létu mér líða illa.“

Ófeiminn við að gagnrýna


Árið 1970 stofnaði Issey Miyake the Miyake Design Studio og sýndi sína fyrstu línu í New York árið eftir. Miyake var ófeiminn við að gagnrýna tískubransann og hraðann sem honum fylgir. Í viðtali við dagblaðið Village Voice árið 1983 lét hann hafa þessi orð eftir sér:

„Ég vil að viðskiptavinir mínir geti notað peysu sem ég hannaði fyrir tíu árum við buxurnar frá því í ár.“

Grace Jones hér á tónleikum í London árið 1981 í topp frá Issey Miyake.

Miyake var brautryðjandi í ýmsum skilningi þess orðs. Hann var fyrsti erlendi hönnuðurinn til að sýna hönnun sína á tískuvikunni í París árið 1974 og einn sá fyrsti til að fara í samstarf við listamenn. En það sem gerði hann einstakan var skilningur hans og tilraunir með tækni þegar kemur að þróun efnanna sem hann svo notaði í fatnaðinn.

Frægasta og ódýrasta lína Miyake, Pleats Please línan, kom á markað árið 1993 og var svar hans við því hversu ópraktískur og hátt verðlagður hátískufatnaðurinn var. Línan var ein sú fyrsta sem ekki var háð kyni og selst enn dýru verði á síðum fyrir notaðan merkjafatnað.

Frægasta og ódýrasta lína Miyake, Pleats Please línan, kom á markað árið 1993 og var svar hans við því hversu ópraktískur og hátt verðlagður hátískufatnaðurinn var.

Framúrstefnuleg klassík


Issey Miyake hafði sannarlega mikil áhrif á tískustrauma undir lok síðustu aldar og árið 1999 birtist hann ásamt Mahatma Gandhi, Mao Zedong, Hirohito keisara og Dalai Lama í Times undir yfirskriftinni: „Áhrifamestu Asíubúar 20. aldarinnar.“

Árið 1999 birtist Issey Miyake í samsettri mynd ásamt Mahatma Gandhi, Mao Zedong, Hirohito keisara og Dalai Lama í tímaritinu Time undir yfirskriftinni: „Áhrifamestu Asíubúar 20. aldarinnar.“

Einstakur fatnaður úr öllum línum Issey Miyake er í eigu stórra safna á borð við Metropolitan og Museum of Modern art, MOMA, og mun arfleifð hans lifa um aldir alda.

Það er nokkuð síðan hann dró sig út úr daglegum rekstri fyrirtækis síns en hafði þó alltaf sitt að segja um framleiðsluna. Fyrirtækið lifir enn góðu lífi og enn er framleiddur fatnaður og ilmur undir merkjum Issey Miyake, enda um framúrstefnulega klassík að ræða.

Nafn Issey Miyake mun lifa áfram í hönnun hans og arftakanna sem halda merkinu á lífi. Fréttablaðið/Getty