Frá því að ég var mjög ung vissi ég að mig langaði að sjá heiminn,“ segir Sigríður.

„Um leið og ég var komin á unglingsárin hélt ég af stað. Foreldrar mínir voru mjög styðjandi og ég verð þeim ævinlega þakklát fyrir að leyfa mér að rækta áhugann á umheiminum.“

Sigríður flakkaði um heiminn í þó nokkuð mörg ár, var oft nokkra mánuði í burtu í einu og safnaði í ferðasjóðinn með því að senda frá sér fréttaskýringar, viðtöl, pistla og annað.

„Miðlunin dreif mig áfram og opnaði um leið ótal dyr.“

Hún segist hafa orðið gagntekin af því að heimurinn væri fullur af sögum.

„Sögum úr hversdeginum, sögum um fólk sem vinnur stóra sigra og smáa, sögum sem skarast og öðrum sem aldrei liggja saman. Sögum sem urðu til á hverjum degi, um allan heim.“

Það var svo árið 2010 sem Sigríður hitti eiginmann sinn, Leó Alexander Guðmundsson líffræðing, og eiga þau saman tvö börn.

„Þegar börnin komu dró úr flakkinu um tíma en mér fannst alltaf að ég hefði ekki alveg klárað öll þessi ferðalög. Var með þá tilfinningu að ég sæti á alls kyns efni sem ég yrði að gefa mér tíma til að sökkva mér aftur ofan í og skrifa um. Og mig langaði líka til að koma aftur að efninu, vera búin að eldast í millitíðinni og geta séð hvað hefði breyst síðan ég var á staðnum.

Á endanum ákvað ég að láta hugmyndina verða að veruleika – og úr varð bókin sem kemur út núna á þriðjudaginn.“


Palestínskar flóttakonur


Árið 2011 kom út fyrri bók Sigríðar, Ríkisfang: Ekkert, og fjallaði hún um palestínsku flóttakonurnar sem komu á Akranes frá Írak haustið 2008.

„Í gegnum þeirra sögu sagði ég stærri sögu af heimssögulegum atburðum – stofnun Ísraelsríkis í Palestínu og innrásinni í Írak. Í nýju bókinni, Vegabréf: Íslenskt, er markmiðið sömuleiðis að segja stærri sögu í gegnum persónulegar sögur fólks. Í þetta sinn ferðast lesandinn á hinn bóginn til margra landa.

Ég sjálf er sögumaðurinn og lesandinn fylgir mér eftir og kynnist fólki í Afganistan, Palestínu, Rúanda og Bosníu, svo nokkur dæmi séu nefnd. Markmiðið er að færa atburði sem lesendur þekkja til dæmis úr fréttum nær þeim.“

„Markmiðið er að færa atburði sem lesendur þekkja til dæmis úr fréttum nær þeim.“

Einn kaflinn í nýju bókinni gerist í Sýrlandi fyrir stríðið – þegar Sýrland var eftirsóttur ferðamannastaður og sú hugsun fjarstæðukennd að þar myndi brjótast út skelfilegt stríð.

„Kaflinn hverfist um fjölbreytt persónugallerí á gistiheimili í Damaskus þar sem ég bjó í nokkra mánuði. Við kynnumst Abu Salim, Claudiu og fleira fólki, sjáum iðandi mannlíf í gömlu borginni, verðum vitni að störfum sýrlensku leyniþjónustunnar og sjáum hvað gekk á bak við tjöldin við vinnslu fyrri bókar.“

Ekki bara sorg og hörmungar


Sigríður segist hafa verið sískrifandi frá unga aldri.

„Ég hef alltaf verið heilluð af töfrunum sem felast í orðum.“

Eftir fyrri bókina þurfti hún þó að taka sér frí frá skrifum en fór svo að finna áhugann kvikna á ný fyrir nokkrum árum og nú er seinni bókin tilbúin. „Nýja bókin inniheldur ekki bara sorg og hörmungar, stríð og flótta, því lofa ég. Mig langaði líka að hún væri skemmtileg og upplífgandi og myndi vonandi hreyfa við fólki á alls konar máta.“

Fastar fléttur af öllum stærðum og gerðum í Eþíópíu þar sem fjölbreytileikinn er gífurlegur og landið ellefu sinnum stærra að flatarmáli en Ísland. Mynd/aðsend

Bókin er unnin upp úr dagbókum og stílabókum, minnispunktum og efni sem Sigríður hefur sent frá sér í gegnum tíðina. „Þar sem ég hafði starfað sem blaðamaður átti ég mjög mikið skrifað niður hjá mér.

Sumt kom máð og illlæsilegt upp úr kössum sem höfðu ekki verið opnaðir í mörg ár. Við heimildavinnuna leitaði ég síðan einnig í fræðigreinar, skýrslur, fréttir, bækur og margvíslegt annað efni sem myndar bakgrunn fyrir sögurnar.“


Æsispennandi og átakanlegt


Sögurnar sjálfar gerast á ákveðnum tíma, eftir því hvenær Sigríður var sjálf á staðnum, sú elsta er frá 2003 og sú yngsta frá 2021.

„En ég prjóna saman við þær stöðunni í dag á viðkomandi stað. Ég leitaði að öllum þeim sem ég skrifa um til að fá þeirra leyfi fyrir skrifunum og til að vita hvað þau væru að gera í dag og hvað hefði breyst, bæði hjá þeim sjálfum og í samfélaginu þeirra.

Þetta var mjög umfangsmikið ferli, oftast skemmtilegt og gleðilegt, stundum æsispennandi og á köflum átakanlegt – allt eftir því hvað hafði gerst síðan síðast. Sumir höfðu átt drauma sem í ljós kom að höfðu ræst en aðrir höfðu sem dæmi orðið fyrir ofsóknum stjórnvalda eða endað á flótta vegna stríðsátaka.“

„Þetta var mjög umfangsmikið ferli, oftast skemmtilegt og gleðilegt, stundum æsispennandi og á köflum átakanlegt – allt eftir því hvað hafði gerst síðan síðast."

Sigríður segir það hafa verið dýrmætt að endurnýja kynnin.

„Meðan á þessu stóð var ég kannski um morguninn komin með svar frá Líbanon, heyrði í hádeginu frá eþíópískum vini mínum í gegnum Whats­app og var um kvöldið komin með skilaboð á Messenger frá litlu þorpi langt úti á landi í Suður-Súdan.“

Tvíburabræður hlæja og hlaupa um og láta kuldann í Afganistan í desember ekki bíta á sig. Mynd/aðsend

Með nafni nýju bókarinnar: Vegabréf: Íslenskt, vísar Sigríður í eigin forréttindastöðu.

„Að vera íslenskur ríkisborgari og eiga íslenskt vegabréf sem kemur mér hvert sem er í heiminum. Á sama tíma eiga milljónir manna ekki vegabréf því þau eru ríkisfangslaus og tilheyra formlega engu ríki í heiminum."


Óréttlátur heimur


Síðan er stór hluti heimsbyggðarinnar sem á vegabréf eða gæti útvegað sér það – en er frá löndum sem aðrir vilja ekkert endilega að fólk komi frá. Þau mæta því lokuðum dyrum.

Andspænis þessu er síðan gullagullið ég sem get farið um allt með bláa töfrapassann minn.“

„Síðan er stór hluti heimsbyggðarinnar sem á vegabréf eða gæti útvegað sér það – en er frá löndum sem aðrir vilja ekkert endilega að fólk komi frá. Þau mæta því lokuðum dyrum.

„Ég var búin að tala við fólk sem bjó í algjörri örvæntingu í ömurlegum flóttamannabúðum, búin að drekka te og kaffi með þeim, borða með þeim, hlæja og gráta með þeim – og finna svo innilega hvernig þau þráðu ekkert heitar en að komast í burtu.

Þau voru ofsótt í Írak og höfðu öll misst nána fjölskyldumeðlimi í stríðinu. Sýrland hleypti þeim hins vegar ekki yfir landamærin.

Þau voru ríkisfangslaus og áttu þess vegna ekki vegabréf. Voru strand í írösku eyðimörkinni og hírðust í tjöldum á stað þar sem varð 50 stiga hiti á sumrin og ískalt á veturna.

Ég, með íslenska töfravegabréfið mitt, gat hins vegar valsað þarna inn og út. Og þegar ég var búin að gera það sem ég þurfti þá stóð ég bara upp, kvaddi og rúllaði mér yfir landamærin sem þau komust sjálf ekki yfir.

Mér hefur sjaldan fundist heimurinn jafn­óréttlátur og þann dag,“ segir hún alvarleg.

„Það hefur alltaf slegið mig hvernig við erum á endanum öll bara fólk en ótrúlega misheppin í því lottói sem lífið er, hvort sem það tengist því hvar við fæðumst eða hvaða höndum lífið fer um okkur,“ segir hún að lokum.