„Þetta er náttúrulega mjög mikil réttarbót fyrir okkur Íslendinga. Þetta þýðir það að hver sem er, sem sendir vörur á milli landa innan evrópska efnahagssvæðisins, verður nú að senda til Íslands,“ segir Breki Karlsson, formaður Neytendasamtakanna. Evrópusambandið samþykkti síðasta haust reglugerð sem gerir seljendum vöru og þjónustu á netinu skylt að veita öllum neytendum rétt til viðskipta á Evrópska efnahagssvæðinu, tók reglugerðin gildi í desember síðastliðnum.

Áður en þessar reglur taka gildi hér á landi þarf að innleiða þær inn í EES-samninginn. Samkvæmt upplýsingum frá EFTA er búið að gera drög að ákvörðun sameiginlegu EES-nefndarinnar, er boltinn nú hjá ríkjunum sjálfum. Í svari atvinnuvegaráðuneytisins við fyrirspurn Fréttablaðsins er stefnt að því að leggja málið fram á Alþingi næsta vor.

„Þetta er bara frábært fyrir íslenska neytendur því að þá hafa allir á efnahagssvæðinu aðgengi að vörum á sama verði. Þá er ekki hægt að hafa mismunandi verð á mismunandi landssvæðum,“ segir Breki. „Eins og er þá senda ekki ýmsar verslanir í Evrópu vörur til Íslands, eða neita að taka við greiðslum af íslenskum kortum. Sumar af þessum vörum eru seldar hér á landi á hærra verði, eftir að þetta þá geta Íslendingar keypt vörur á netinu á sama verði og gengur og gerist í Evrópu.“

Þetta hefur ekki aðeins áhrif á kaup á fötum eða raftækjum innan EES, heldur einnig stærri hlutum á borð við húsgögn sem og þjónustu. Neytendastofa setti upp dæmi um kaup á hýsingarþjónustu fyrir vefsíður, þegar búið er að innleiða reglurnar er hægt að kaupa slíka þjónustu í Búlgaríu og greiða fyrir það sama verð og heimamenn.

Breki segir að ekki þurfi að hafa neinar áhyggjur af tollum. „Þetta er tollabandalag, það er svo einfalt. Póstinum hér heima er nú heimilt að leggja sérstakt gjald á alla pakka sem koma frá útlöndum, það mun þá leggjast ofan á sendingarkostnaðinn. Það eru nokkur hundruð krónur,“ segir Breki.

Neytendastofa vildi ekki staðfesta að reglugerðin fæli í sér að verslunum í Evrópu yrði skylt að senda til Íslands, en verslanir myndu þurfa að taka við greiðslum frá Íslandi, síðan væri hægt að láta þriðja aðila senda vöruna til Íslands. Sem dæmi ef húsgagnaverslun í Búlgaríu sem selur í gengum netið til annarra landa innan EES býður ekki upp á að láta senda sófa til Íslands, þá væri hægt að ráða flutningafyrirtæki til að láta sjá um það fyrir sig, verslunin yrði alltaf skyldug til að selja vöruna.

Benedikt S. Benediktsson, lögfræðingur hjá Samtökum verslunar og þjónustu, segir að það megi ætla að áhrif reglugerðarinnar á innlenda verslun verði einhver, en það fari bæði eftir viðtökum neytenda hér á landi og getu innlendra verslunarfyrirtækja, hefðbundinna og netverslana, til þess að mæta aukinni samkeppni.

Segir hann rétt að hafa í huga að það sé kostnaðarsamt að flytja vörur til landsins erlendis frá og neytendur sem flytja vörur inn í litlu magni muni ekki njóta mikils kostnaðarhagræðis í samanburði við stærri innflytjendur. Sama gildi um innlenda netverslun sem selur vörur til erlendra neytenda.

„Það er afstaða SVÞ að aukið verslunarfrelsi sé af hinu góða og að EES-samningurinn hafi reynst Íslandi afar vel, meðal annars í efnahagslegu tilliti. Hins vegar munu samtökin gæta þess sérstaklega og krefjast þess af stjórnvöldum að þau gæti þess sérstaklega við innleiðinguna að innlendri verslun verði tryggð sambærileg staða og erlendri verslun enda er það forsenda virkrar samkeppni að þeir sem taka þátt í innri markaðnum búi við sambærilegt umhverfi,“ segir Benedikt.

Breki á ekki von á öðru en að þetta verið samþykkt á Alþingi. „Þetta hlýtur að fara í gegn fljótt og örugglega. Ég sé engan fyrir mér hreyfa við mótmælum við þessu, það yrði mjög skrýtið,“ segir Breki. „Þetta er eitt af þessu jákvæða sem fylgir því að vera innan EES, jafn aðgangur að markaðnum. Þetta þýðir það að nú munum við ekki aðeins bera saman verð á vörum í innlendum verslunum, heldur verð um alla Evrópu.“