Lovísa Arnardóttir
lovisaa@frettabladid.is
Sunnudagur 3. apríl 2022
07.00 GMT

Eva Dögg Davíðsdóttir hefur síðustu vikur setið sem varaþingmaður á þingi og segir starfið hafa komið sér rækilega á óvart. Hún missti pabba sinn í slysi fyrir þremur árum en hefur vel fundið fyrir áhrifum hans á þinginu.

„Ég hef alltaf tengst Vinstri grænum á einhvern hátt en ekki tekið beint þátt. Svo ákvað ég í fyrra að skrá mig á Zoom málefnafund um umhverfismál. Ég hafði oft hugsað um að láta að mér kveða en aldrei látið af því verða,“ segir hún.

Hún segir að henni hafi strax verið vel tekið og að eftir þátttökuna í málefnahópnum hafi hún verið beðin um að vera með í því að skrifa upp umhverfis- og loftslagsstefnuna fyrir kosningabaráttuna sem þá var fram undan.

„Ég ákvað svo bara að láta slag standa og taka þátt í forvali. Sem var líka á Zoom. En allt í einu var ég komin í pallborðsumræður með forsætisráðherra á Zoom og hitti eiginlega ekki sálu. Ég fékk þriðja sætið í Reykjavíkurkjördæmi norður eftir forvalið. Ég var ekki með væntingar eða miklar kröfur, verandi ný, en ég átti greinilega einhvern hljómgrunn. Því það á ekki að vera þannig í pólítík að fólk eigi sín sæti,“ segir Eva Dögg og að það verði að vera fjölbreytni.

Hún segir að það hafi verið gaman í kosningabaráttunni því þá hafi þau fengið tækifæri til að hitta fólkið í landinu, fyrirtæki og aðra og að hún hafi fengið innsýn í alls konar málefni og það sé dálítið eins og starf þingmannsins sem þarf að koma sér inn í mörg og fjölbreytt mál og koma inn í alls konar umræður.

„Ég vinn auðvitað mikið að mínu helsta áhuga-og sérfræðisviði sem eru loftslagsmálin, loftslags en það er svo mikill skóli að vera hérna á þingi og að koma sér inn í mörg ólík mál. Ég fór til dæmis í umræður um stýrivexti um daginn og dembdi mér í það og fyrsta ræðan mín fjallaði um óboðlega langa biðtíma í kynleiðréttingaraðgerðir. En það sem hefur komið mest á óvart við starfið er hversu umfangsmikið nefndarstarfið er og hversu stór hluti af starfi þingsmannsins það er.“

Hún segir starfið krefjandi, vinnudagana langa en að hún njóti þess mikið að starfa inni á Alþingi og skemmtilega stemmningin í þingflokknum spilar stóran þátt í því að gera langa daga fjöruga.

Kærastinn hennar er búsettur í Þýskalandi og þau eiga ekki börn þannig Eva segist þakklát að hafa fengið nokkurn frið til að sinna þingstarfinu af fullum krafti.

„Hann kom á kosninganótt og ég var í baráttusæti þannig það var gaman að hafa hann með. En fjölskyldan hans, sem er þýsk, er mjög upprifin yfir því að ég sé allt í einu á þingi,“ segir hún og hlær.

Eva Dögg er elst fimm systkina. Hér er öll fjölskyldan saman áður en faðir hennar lést.
Mynd/Aðsend

Þrjú ár frá missi

Eva Dögg missti pabba sinn í slysi fyrir þremur árum og segir að hann hafi alltaf hvatt hana til að taka þátt í stjórnmálum.

„Það voru núna í mánuðinum þrjú ár frá því að pabbi minn lést í slysi. Hann var alltaf að segja mér að fara í pólitík og var viss um að ég ætti heima þar. Ég var aldrei eins viss um að það væri minn vettvangur,“ segir Eva Dögg, sem á sínum yngri árum hafði meiri áhuga á alþjóðastofnunum og mannúðarsamtökum.

„Hann hefði verið mjög stoltur af mér. Ég hugsa mikið til hans í pontu og ég fæ alltaf smá svona í hjartað þegar ég sé Davíðsdóttir á skjánum eða það er lesið upp,“ segir Eva Dögg sem er elst fimm systkina.

„Það er mikill stuðningur í mömmu. Hún er skólastjórnandi og ég leita mikið til hennar um þann málaflokk, sem ég hef líka mikinn áhuga á,“ segir Eva, og að hún vonist til þess að málaflokkurinn verði tekinn föstum tökum á kjörtímabilinu og nefnir sérstaklega börn með fjölþættan vanda.

Eva Dögg hefur ferðast nokkuð og búið víða. Hún hefur verið búsett í Noregi, Bandaríkjunum og Indlandi.

„Við fluttum út til Noregs þegar ég var tvítug en mamma kom aftur heim eftir að pabbi dó. Hann dó hér á Íslandi í hestaslysi. Fjölskyldan er um víðan völl. Tvö systkini mín eru enn í Noregi. Einn bróðir minn í Bandaríkjunum og einn hér á Íslandi,“ segir Eva Dögg og að þrátt fyrir fjarlægðina séu þau mjög náin.

Á myndinni er pabbi Evu, Davíð Sigurðsson, að gera það sem hann unni best í hestaferð fyrir norðan.

Fékk símtalið í Tansaníu

Hún segir að eftir andlát föður hennar hafi hún leitað mikið heim.

„Ég var í Tansaníu á fundi þegar ég fæ þessar fréttir. Ég fæ þetta símtal þar. Pabbi minn var ungur í líkama og í anda. Hann var bara 56 ára og afskaplega sprækur og lifandi maður. Þetta var rosalegt áfall og sorgin er eitthvað sem fylgir manni alltaf. Fyrst er maður í algeru „survival mode“ og í púpu með sínum nánustu og rússíbanaflæði. En svo af því að við erum búsett á víð og dreif fórum við í sitthvora áttina og höfum tekist á við þetta á ólíkan hátt, en mér finnst mikilvægt að finna tóninn. Eins og dánardagurinn hans, ég er enn að reyna að finna hvernig maður á að tækla það.“

Hún segir að minning pabba hennar sé sterk og að vegna þess hve aktívur hann var þá sé hann alltaf stór partur af hestamennsku hennar og öðrum tómstundum eins og sjósundi.

„Og svo auðvitað hef ég hugsað sterkt til hans hérna á þingi. Ég heyri röddina og hversu stoltur hann myndi vera af mér. En svona missir breytir manni og kannski til hins betra. Maður verður einhvern veginn næmari og vex.“

Eva Dögg segir að í gegnum tíðina hafi hún verið hvatvís og oft látið vaða, eins og með ferðalög, en eftir að hún missti pabba sinn þá hafi lífið fengið nýtt samhengi og hún meiri kjark til að gera það sem hana langaði að gera.

„Það kom því ekkert endilega fjölskyldunni á óvart að ég færi fram en mig hefði aldrei getað órað fyrir því hversu afdrifarík ákvörðunin var.“


Ég var í Tansaníu á fundi þegar ég fæ þessar fréttir. Ég fæ þetta símtal þar. Pabbi minn var ungur í líkama og í anda. Hann var bara 56 ára og afskaplega sprækur og lifandi maður. Þetta var rosalegt áfall.


Umhverfismálin alls staðar

Spurð um umhverfisstefnu VG segir Eva Dögg að henni þyki mikilvægt að stefna þess flokks sem hún tilheyrir sé framsækin og að í gegnum tíðina hafi hún alltaf tengt mest við stefnu VG.

„Það var ekki spurning hvar ég myndi enda. Ég sá ekki fyrir mér að beita mér neins staðar annars staðar en með Vinstri grænum, auk þess sem það er auðvitað spennandi að vera hluti af stjórnarflokki og hafa þannig fleiri tækifæri til að hafa áhrif. Okkar nálgun er þannig að þetta er málefni sem að skarar alla málaflokka og það þarf að hugsa um það þannig,“ segir hún.

En svo fór umhverfisráðuneytið til Sjálfstæðisflokksins. Heldurðu að það breyti miklu eða er þetta samvinna?

„Það verður spennandi að sjá hvernig þetta þróast á kjörtímabilinu. Það er margt að koma fram núna sem var lagður grunnur að á síðasta kjörtímabili og mér finnst líklegt að það muni margt frábært gerast á kjörtímabilinu,“ segir Eva Dögg og að á móti hafi flokkurinn fengið önnur ráðuneyti þar sem umhverfismálin spila stórt hlutverk eins og nýja matvælaráðuneytið.

„En okkar nálgun er þannig að þetta er málefni sem að skarar alla málaflokka og það þarf að hugsa um það þannig,“ segir Eva og að það sé ánægjulegt að sjá hvernig þróunin er almennt í þá átt í íslenskum stjórnmálum.

En manni finnst stundum eins og það þurfi ekki mikið til að þessi mál endi í aftursætinu? Nú er enn heimsfaraldur og svo er stríð í Evrópu.

„Já, það er fátt verra fyrir samfélag og umhverfið en að vera í stríðsrekstri. Ég hef auðvitað áhyggjur af því en ég vona að stríðið verði til dæmis til þess að það skapist aukinn þrýstingur á orkuskipti. Því það er ekki sjálfbært, í mörgum skilningi, að treysta á jarðefnaeldsneyti. En ég hef áhyggjur, því vísindin eru skýr. Við höfum ekki mörg ár til að bregðast við og við þurfum skýra stefnumótun sem er fylgt eftir,“ segir Eva Dögg, sem þó bendir á að enn er tími til að snúa þessari þróun við.

Samhliða þingstörfunum er Eva Dögg í doktorsnámi.
Fréttablaðið/Sigtryggur Ari

Hvetur ungt fólk til þátttöku

Eva segir að hún hvetji fólk til þátttöku í stjórnmálum og að það séu mörg tækifæri, til dæmis, núna á sveitarstjórnarstiginu þar sem kosningar fara fram í maí.

„Það kom mér á óvart, verandi komin yfir þrítugt, að ég væri í ungliðahreyfingu þegar ég byrjaði. Það er mikil vöntun á ungu fólki í stjórnmál og ég vil að við náum betur til fólks í kringum tvítugt. Sem hefur mikla réttlætiskennd, er að nota sínar hugsjónir og hefur skoðanir á heiminum en á erfiðara með að fóta sig í þessu pólitíska sviði. Það er svo mikilvægt að ná til þeirra og að þeirra raddir nái inn í stjórnmálin líka.“

Þessa konu hitti Eva í þorpi í Hazaribagh (Jharkhand) þar sem rannsóknin hennar fór meðal annars fram. Konan gerir hefðbundin tribal listaverk sem er að sögn Evu að mörgu leiti deyjandi listform.
Mynd/Aðsend

Stundaði rannsóknir á átakasvæði

Samhliða því að vera á þingi er Eva í doktorsnámi í umhverfis- og þróunarfræðum og er að rannsaka áhrif loftslagsváinnar í viðkvæmum samfélögum í þróunarlöndum. Auk þess vann hún að nýjustu skýrslu milliríkjanefndar Sameinuðu þjóðarinnar þar sem hún er titluð sem meðhöfundur. Þar fjallaði hún um loftslagsréttlæti.

Sem hluti af doktorsverkefni hennar fór hún til Indlands og gerði rannsókn í ríki sem kallast Jharkhand. Þar var hún á svæði sem býr yfir miklum hluta af kolaforða Indalands. Þrátt fyrir auðlindirnar er þetta einn vanþróaðasti og fátækasti hluti Indlands og er í raun skilgreint sem átakasvæði.

„Þarna er fólk sem býr við allt annan raunveruleika en við. Þarna er barist um land og auðlindir og allt frá 7.unda áratug síðustu aldar hafa uppreisnarmenn maóista verið virkir í átökum á svæðinu í Jharkhand og þar um kring, sér í lagi á fátækum stæðum þar sem þorpsbúar hafa átt í útistöðum við námufyrirtæki. Þetta er orðið mjög flókið og margir hagsmunahópar á svæðinu en það má alveg kalla það borgarastyrjöld, það ástand sem er þarna.“ .

„Það var auðvitað ákveðin hætta að fara þarna en ég vann mikið með félagasamtökum sem eru að vinna að ýmsum réttindum tengdum skóglendi. Því þótt það sé mikill ójöfnuður á Indlandi er þá er ótrúlega mikið af framsæknum lögum sem tryggja réttindi fólks,“ segir Eva og tekur dæmi um Forrest Rights Act en samkvæmt því á fólk sem hefur búið við eða á í kringum skóglendi rétt á því að fá að stýra þessum svæðum og auðlindum þeirra.

Ég var að útskýra fyrir fólki að ég kæmi frá öðru landi og að það væru mörg lönd í heiminum

„Vandinn er sá að ríkið veitir þessi réttindi næstum aldrei en félagasamtökin sem ég vann með berjast fyrir því að því verði breytt,“ segir Eva.

Hún segir að sem hávaxin ljóshæð kona hafi hún skorið sig vel úr en geri sér vel grein fyrir því hversu mikil forréttindi það hafi verið að fara þangað og vinna þar.

„Ég var að útskýra fyrir fólki að ég kæmi frá öðru landi og að það væru mörg lönd í heiminum og að þaðan sem ég kæmi væri annars konar menning og svoleiðis.“

Fannstu til ábyrgðar?

„Auðvitað. Indland er þannig að þú ert mætir ójöfnuðinum og finnur fyrir þinni stöðu í samfélaginu. Það var hálfsúrrealískt að búa í þorpi þar sem er ekki að finna nein nútímaþægindi. Fólk er kannski með sólarsellu en það er ekkert rafmagn eða rennandi vatn. Þarna voru margir, og sérstaklega konur, sem hafa aldrei farið út fyrir kannski 40 ferkílómetra svæði. Þá upplifir maður sterkt hversu heppinn maður er,“ segir Eva Dögg að lokum.

Athugasemdir