Björk Eiðsdóttir
bjork@frettabladid.is
Föstudagur 13. nóvember 2020
23.00 GMT

Óskar ólst upp í Sandgerði en sem ungur drengur varði hann sumrunum í sveitinni hjá ömmu í Bjarnarfirði.

„Maður var byrjaður að keyra dráttarvélar aðeins níu eða tíu ára gamall og farinn að keyra úti á þjóðvegum mjög ungur.“

Þegar Óskar var 16 ára flutti hann austur á Stöðvarfjörð til eldri systur sinnar, þar sem hann fékk starf í frystihúsinu. Hann segir þorpsbúa hafa verið sátta við harðduglegan aðkomumanninn, eða allt þar til hann fékk bílpróf.

„Þá var ég alveg klikkaður. Mér var sama um allt, slædandi úti um allt þorp og í spyrnu. Það var verið að spyrna frá Stöðvarfirði yfir á Breiðdalsvík þar sem eru háar skriður og mikil hætta.“

Áhyggjufullir þorpsbúar áttu það til að hringja á lögregluna sem var með aðsetur í næsta firði. „Svo þegar löggan kom yfir var auðvitað lítið hægt að gera annað en að skamma mann.“


Fannst hann ódauðlegur


Þegar Óskar var rúmlega 18 ára sagði systir hans, sem þá var að hans sögn hálfgerð mamma hans, honum að annaðhvort þyrfti hann að hægja á sér eða að fara.

„Það er bara um tvennt að velja, annaðhvort slakar þú á eða ferð héðan. Hún sagðist ekki geta tekið við þessu lengur. Það kvörtuðu allir í henni en ekki mér, enda hlustaði ég ekki á neinn.“

Foreldrar í þorpinu höfðu áhyggjur af börnum sínum, en Óskar svaraði þeim áhyggjum þannig til að börnin væru á ábyrgð foreldranna en ekki hans.

„Eins og ég segi, maður var bara klikkaður. Manni fannst maður ódauðlegur.“

Óskar lét ekki segjast og flutti því aftur suður eftir afarkosti systurinnar.


Fín lína á milli hetju og hálfvita


„Ég náði að vera í Sandgerði í mánuð áður en ég missti bílprófið. Ég var þá tekinn á 99 kílómetra hraða innanbæjar.“

Óskar missti prófið í mánuð og upplifði það sem fangelsi en lét sér það þó ekki að kenningu verða.

„Einhvern tíma fór ég í spyrnu á Reykjanesbrautinni sem þá var einföld. Með mér í bílnum var vinur minn og þrjár vinkonur og enn þann dag í dag tala þær um að þær skilji ekki hvernig við komumst lífs af. Ég var að taka fram úr og trailer að koma á móti á fullri ferð og svo framvegis. Hugsun mín var að ég væri aldrei að fara að tapa. Það var hver sénsinn tekinn á eftir öðrum. Mér fannst ég vera frábær bílstjóri. Sem maður er – þar til eitthvað gerist. Þá er mjög fín lína á milli þess að vera hetja og hálfviti.“


Vinurinn lést í bílslysi


Árið 1992 varð Óskar faðir í fyrsta sinn, þá 23 ára gamall, og segist hafa róast töluvert við það. Hann hafði ekið með radarvara til að forðast lögregluna, en látið vin sinn hafa hann þegar sonurinn kom í heiminn. Hann ætlaði að hægja á sér.

„Ég hitti þennan félaga minn á sunnudegi niðri á bryggju í Sandgerði. Hann vildi skila mér radarvaranum en ég afþakkaði svo hann hélt honum. Morguninn eftir lenti hann í slysi rétt fyrir utan Keflavík og lést. Þetta hafði mikil áhrif á mig og liggur alltaf þungt á mér. En maður hætti samt ekkert að keyra hratt. Ég hugsaði með mér að svona slys gerðust og það þyrfti ekkert að henda mig.“


„En maður hætti samt ekkert að keyra hratt. Ég hugsaði með mér að svona slys gerðust og það þyrfti ekkert að henda mig.“


Óskar kynntist Akstursíþróttafélagi Suðurnesja. „Þá fór ég að keyra rallíbíl og sá fljótt að ég var ekki eins góður bílstjóri og ég hélt, maður velti og fór út af en þá með allan öryggisbúnað svo allt fór vel þó bílarnir hafi fengið að kenna á því.“

Óskar keppti fjórum sinnum í Íslandsmótinu í rallí og síðast árið 2007.

„Þá var ég kominn á kraftmeiri bíl og endaði í fjórða sæti, einu stigi frá fyrsta sætinu. Sumarið eftir var ætlunin að gera meira en þennan vetur lendir Kiddi í slysinu.“


Kristinn Veigar


Kristinn Veigar, yngsta barn Óskars, var nýorðinn fjögurra ára þegar ekið var á hann fyrir utan heimili hans í Keflavík. Óskar og barnsmóðir hans, Anna Guðbjörg Kristinsdóttir, móðir Kristins og systur hans, Örnu Sóleyjar, tveimur árum eldri, voru skilin og bjuggu systkinin hjá móður sinni Í Keflavík. Þau voru svo hjá Óskari og konu hans, Vilborgu Rós Eckard, aðra hvora helgi og í fríum.

„Ég og Vilborg, sem ég á elsta soninn með, Odd fæddan 1992, tókum aftur saman árið 2005 eftir skilnað okkar Önnu og höfum við því verið saman í 15 ár. Þetta sjálfsagt gerist ekki oft,“ segir Óskar og hlær þegar blaðamaður hváir. „Hún á svo eina dóttur, Viktoríu, fædda 1996.“

Það er ekki óalgengt að í nýju sambandi finni fólk fyrir þörf til að eignast barn saman en í þessu tilfelli var það óþarft. Barnið þeirra var orðið 12 ára og segir Óskar það strax hafa legið fyrir að ekki þyrfti að bæta við.

Eina myndin sem Óskar og VIlborg eiga af öllum börnum sínum saman. Mynd/Aðsend

Örlagaríki dagurinn


Víkjum aftur að örlagaríka deginum 30. nóvember árið 2007.

Það var föstudagur og Óskar og Vilborg að undirbúa sig fyrir árshátíð fyrirtækisins sem hann starfaði hjá.

„Við ætluðum að hittast í pool og morguninn eftir var stefnan sett austur á Selfoss á hótel.“

Óskar er upptekinn í símanum þegar hann sér að Birgir Stefánsson, maður Önnu barnsmóður hans, hringir.

„Ég sá að Biggi var að hringja en ætlaði að klára hitt símtalið áður en ég hringdi í hann til baka. Hann hringdi þá beint í Vilborgu og þá var síminn tekinn af mér.


Aðeins 16 mínútur frá Keflavík


Hann sagði mér að Kiddi hefði lent í slysi og væri í sjúkrabíl á leið í bæinn.

Við rukum út í bíl þar sem við bjuggum í Fífuseli í Breiðholti. Þetta var á föstudegi, klukkan rétt rúmlega fimm á útborgunardegi. Það voru bara allir í umferðinni,“ segir Óskar, sem fannst það taka heila eilífð að keyra frá Fífuseli að Landspítalanum í Fossvogi.

„Sjúkrabíllinn var á undan okkur frá Keflavík, hann var ekki nema 16 mínútur sem er mjög skammur tími. Lögreglan hafði stöðvað alla umferð í gegnum Reykjavík og ég veit að það var allt gert til að koma honum undir læknishendur sem fyrst.“


„Sjúkrabíllinn var á undan okkur frá Keflavík, hann var ekki nema 16 mínútur sem er mjög skammur tími. Lögreglan hafði stöðvað alla umferð í gegnum Reykjavík og ég veit að það var allt gert til að koma honum undir læknishendur sem fyrst.“


Þegar Óskar og Vilborg komu á sjúkrahúsið hittu þau Önnu og Bigga fyrir sem ekið höfðu á eftir sjúkrabílnum, og minnist Óskar á hversu mikilvægt hafi verið í þessum aðstæðum að samband foreldranna allra hafi verið gott.

„Sem betur fer hafði Vilborg alltaf verið í sambandi við okkur Önnu þegar við bjuggum saman, sem mamma hans Odds, og því þekktust allir mjög vel og af góðu einu. Það var mjög góður samgangur á milli. Kiddi og Arna fengu að vera börnin okkar, þó við værum ekki alltaf sátt við hvort annað smitaðist það aldrei yfir á þau.“

Óvissan var algjör


Þegar þarna er komið sögu vita foreldrarnir aðeins að Kiddi litli, sem hafði hlaupið á milli kyrrstæðra bíla við heimili sitt og út á götu þar sem hann varð fyrir bíl, er meðvitundarlaus en hjartað slær. Við tekur bið eftir niðurstöðum lækna og eftir því að fá að sjá drenginn sinn.

„Mér finnst sem sú bið hafi verið margar klukkustundir en líklega var þetta hálftími eða klukkutími þar til við fengum að sjá barnið. Óvissan var algjör.

Við vorum svo færð inn á gjörgæslu þar sem við fengum að sjá hann. Þar lá hann í sjúkrarúmi í öndunarvél. Við sáum að hann andaði og hjartað sló, það sá ekkert á andliti hans sem er ótrúlegt eftir þetta allt saman.“

Óskar segir að þarna hafi foreldrarnir verið nokkuð bjartsýnir á framhaldið.


„Við sáum að hann andaði og hjartað sló, það sá ekkert á andliti hans sem er ótrúlegt eftir þetta allt saman.“


„Hugsunin um að barnið manns sé kannski að fara að deyja kemur aldrei upp. Ég hugsa að það komi aldrei upp í huga foreldris í þessum aðstæðum. Við vorum bara að berjast með honum og hringja í foreldra okkar og ættingja og láta vita hvað gerst hafði. Okkur var sagt að það eina sem við gætum gert væri að bíða enda hefðu miklar bólgur myndast við heila.

Foreldrar okkar komu á spítalann en fóru svo að hugsa um hin börnin, Kiddi var númer átta í röð systkina báðum megin svo það þurfti að hugsa um sjö önnur börn.“

„Þegar nóttin kom var útbúin aðstaða fyrir okkur Önnu að gista sitt hvorum megin við hann. Maður svaf auðvitað ekkert heldur dottaði bara aðeins,“ segir Óskar og það er augljóst að það tekur á að rifja atburðarásina upp og tárin eru ekki langt undan.

Ég held að hann hafi dáið þarna


„Svo um hálf fjögur um nóttina fara öll tækin sem hann var tengdur við að pípa og stofan fyllist af hjúkrunarliði. Þau ná honum aftur niður og allt er með kyrrum kjörum. Manni var gríðarlega létt en áttaði sig illa á stöðunni og eftir á að hyggja held ég að hann hafi dáið þarna. Vélarnar voru látnar halda í honum lífi. Ég held að þetta sé oft gert, fyrir foreldrana, svo þau fái að berjast með barninu sínu og gefist smá tími.“


„Manni var gríðarlega létt en áttaði sig illa á stöðunni og eftir á að hyggja held ég að hann hafi dáið þarna."


Morguninn eftir er farið með Kidda í myndatöku og segir Óskar myndina af því þegar honum er rúllað í sjúkrarúminu, tengdur tækjum, inn í lyftu, vera sterka í huga sér.

„Þegar svo komið er með hann aftur er haldinn fundur með okkur foreldrunum. Okkur er þá tilkynnt að hann sé heiladáinn. Við einfaldlega horfðum á lækninn og spurðum: „Hvað þýðir það?“ Hann þagði og gaf okkur smástund til að átta okkur betur. Það var svo Anna sem fyrst fattaði hvað þessi orð þýddu og brotnaði saman. Þá var hann að segja við okkur að barnið okkar væri dáið.“

Mynd tekin af Kristni Veigari, mánuði fyrir slysið. „Þegar ég skoða hana fer allt á skrið innra með mér,“ segir Óskar. Víkurfréttir/Ellert Grétarsson

Óskar segir ómögulegt að lýsa þeirri tilfinningu sem hafi læst sig um hann við þær fréttir. „Þetta er eitthvað sem er ekki til í huga manns og enginn á að þurfa að hugsa.“

Í framhaldi þurftu foreldrarnir að taka ákvörðun um að slökkt yrði á tækjum sem héldu í Kidda lífinu og kom það í hlut Vilborgar að tilkynna læknum það.

„Ég gat ekki beðið um að slökkt yrði á tækjunum sem í mínum huga héldu syni mínum á lífi.“

Við urðum bara börn aftur

„Við urðum bara börn aftur. Systur mínar tvær komu að austan, fluttu inn á okkur og sáu til þess að við fengjum að borða og svæfum næstu vikurnar. Svo áttu báðar fjölskyldurnar fleiri börn,“ segir Óskar og þegar hann er spurður hvernig maður tekst á við það að þurfa að hugsa um fleiri börn í slíku sorgarástandi svarar hann:

„Ég gæti ekki sagt þér hvernig það var tæklað. Ég veit ekki hvernig það var gert. Þessi tími er allur í móðu. En ég get sagt þér að það var gríðarlega vel haldið utan um okkur. Systur mínar og makar skildu sín börn eftir og áttu heima hjá okkur meirihluta desembermánaðar.“


„Systur mínar tvær komu að austan, fluttu inn á okkur og sáu til þess að við fengjum að borða og svæfum næstu vikurnar."


Kristinn Veigar var nefndur eftir Kristni móðurafa sínum og föðursysturinni Jóhönnu Guðveigu, eða Hönnu Veigu. „Hann var yngstur í báðum fjölskyldunum og því eðlilega stjarnan í hópnum,“ rifjar Óskar upp.

„Arna Sóley sem er tveimur árum eldri en hann og eina alsystir hans, hugsaði alltaf um hann sem strákinn sinn, hún var eins og lítil ungamamma. Ég held að allir eigi góðar minningar um Kidda.“

Eins og fyrr segir voru systkinin hjá pabba sínum og stjúpu aðra hvora helgi og segir Óskar þau hafa lagt mikið upp úr því að haldið væri í þá föstu reglu.

„Á sumrin vorum við mikið með þau og ferðuðumst mikið saman. Það var gott að eiga það í hjarta sínu að hafa ekki verið lélegur pabbi og hafa sinnt þeim vel þó við foreldrarnir höfum skilið.“

Tómustu augu sem ég hef séð


Arna og Kiddi voru eins og heyra má samrýnd systkini enda aðeins tvö ár á milli þeirra.

„Við Vilborg vorum vön að sækja þau tvö til Keflavíkur á föstudögum. Þegar við svo fyrst sóttum hana eina, eftir að Kiddi dó, man ég eftir að hafa litið í baksýnisspegilinn og horft í þau tómustu augu sem ég hef séð. Þar sat hún ein, sex ára gömul, og enginn Kiddi henni við hlið.“

Kiddi og Arna systir hans voru hjá pabba sínum og stjúpu aðra hvora helgi og á sumrin voru þau dugleg að ferðast, segist Óskar þakklátur fyrir það í dag.

Óskar sökkti sér í vinnu eins og algengt er og segir eiginkonu sína hafa fengið það hlutverk að halda öllu saman.

„Vilborg var bara í vinnu við það að halda mér, börnunum og öllu í gangi.“

Óskar hefur árum saman starfað sem flutningabílstjóri og stofnaði fyrirtæki í kringum það í mars árið 2008.

Óskar, sem er atvinnubílstjóri, sökkti sér í vinnu eftir andlát Kidda en segist ótal oft hafa þurft að stoppa úti í veg­ar­kanti þegar sorgin hafi komið yfir hann og gráta. Fréttablaðið/Anton Brink

„Ég man eftir að hafa ótal oft þurft að stoppa trailerinn úti í vegkanti því sorgin helltist yfir mig og ég þurfti einfaldlega að stöðva bílinn til að gráta. Svo hélt ég bara áfram,“ segir hann, en Óskar hefur bæði leyft sér að gráta sonarmissinn og ræða hann. „Ég held að það hafi komið mér langt í þessu ferli.“

Ökumaðurinn stakk af

Ökumaðurinn sem varð valdur að dauða Kristins Veigars stakk af frá vettvangi. Stuttu síðar var grunaður maður handtekinn og settur í gæsluvarðhald og farbann, en hann var af erlendu bergi brotinn. Daginn eftir að farbannið rann út fór hann svo úr landi og hefur aldrei svarað fyrir sakir sínar, né endanlegar sönnur verið færðar á hvort um réttan einstakling er að ræða.

„Við þekkjum lögregluþjóna sem komu fyrstir á vettvang og vitum að það var unnið í þessu dag og nótt. Okkur var haldið mjög vel upplýstum. Ég held að lögreglan hafi unnið sitt vel. Það er meiri kergja í mér gagnvart dómskerfinu, yfir því að maðurinn hafi losnað úr gæsluvarðhaldi og komist úr landi. Það er margt sem bendir til þess að hann hafi verið ökumaðurinn, af hverju fór hann annars úr landi um leið og hann losnaði úr farbanni?“


Það var allt tekið af okkur


Óskar gefur ekki mikið út á það hvort hann leiði hugann að bílstjóranum í dag, en það sé eitt og annað sem sitji í honum er varðar þessa hörmulegu atburðarás.

„Þegar ljóst var að Kiddi væri heiladáinn vorum við spurð hvort við vildum gefa líffæri hans. Ekkert okkar þurfti að hugsa sig um, enda var tilhugsunin um að hann gæti bjargað öðru barni góð. Þegar við svo ætluðum að skrifa undir komu upplýsingar frá lögreglunni um að ökumaður fyndist ekki: Þetta var þá orðið sakamál og því mátti ekki gefa líffærin. Það var því allt tekið af okkur.“


„Þegar við svo ætluðum að skrifa undir komu upplýsingar frá lögreglunni um að ökumaður fyndist ekki: Þetta var þá orðið sakamál og því mátti ekki gefa líffærin. Það var því allt tekið af okkur.“


Óskar viðurkennir að fram að þessu áfalli hafi hann ekki haft mikla trú á sálfræðingum.

„Þegar ég kom heim á daginn mátti enginn hósta eða reka sig í stól án þess að ég brygðist ókvæða við. Vilborg lýsti þessu sem heimilisfólk væri í fangelsi án þess að ég vissi það.

Einn daginn tilkynnti hún mér svo að ég ætti að mæta til sálfræðings klukkan þrjú daginn eftir. Ég sagðist ekki geta það enda væri ég með menn í vinnu. Hún sagðist þá vera búin að tala við alla og til sálfræðingsins skyldi ég fara.

Óskar átti 40 mínútna fund sem varð að tveimur klukkustundum og svo fór að hann mætti til hennar tvisvar í viku í tvær klukkustundir næstu vikurnar.

„Ég hafði enga trú á að hún gæti hjálpað mér, hvernig átti hún að geta það – ekki hafði hún misst barn? En hún einfaldlega bjargaði mér.“


Um 100 manns liggja í valnum

Nokkrum árum eftir andlát Kidda langaði Óskar að láta gott af sér leiða og stuðla að bættri umferðarmenningu. Sigurður Jónasson lögreglumaður réð hann þá til að halda fyrirlestra á svokölluðum akstursbannsnámskeiðum, þangað sem unglingar sem missa prófið innan tveggja ára frá bílprófinu koma.

„Þau þurfa þá að fara aftur á námskeið fjóra laugardaga í röð og í tæp þrjú ár var ég alltaf með fyrirlestur á næstsíðasta námskeiðinu. Ég sagði þeim söguna mína og söguna hans Kidda og viðbrögðin voru svakaleg. Foreldrar hafa þakkað mér fyrir og sagt að loksins hafi einhver haft áhrif á barnið þeirra, en ég hugsaði þetta alltaf þannig að ef einn tæki mark á þessu væri tilganginum náð.“

„Það gaf mér mikið að gera þetta í minningu Kidda. Þetta var gríðarleg sálfræði fyrir mig og hjálpaði mér í öllu ferlinu. Ég lauk fyrirlestrunum á að segja: Ef það kemur einhvern tíma upp að þú ætlar í spyrnu eða láta vaða yfir á rauðu ljósi, viltu þá þurfa að hlusta á þetta aftur? Hugsaðu til mín og hugsaðu til Kidda. Hugsaðu til allra í kringum hann og allra í kringum þig. Þetta snýst ekki bara um þig því í hverju tilfelli liggja um 100 manns í valnum.“

Athugasemdir