Hljóðfæraleikarar í einni bestu sinfóníuhljómsveit heims iða í skinninu að fá að spila í fyrsta sinn fyrir Íslendinga í Hörpu. Framkvæmdastjóri hljómsveitarinnar tók við stöðu sinni í miðju útgöngubanni og segir hljómsveitina hafa einstakan hljóm, þökk sé galla í hönnun tónleikasalarins í Amsterdam.

Ein þekktasta sinfóníuhljómsveit heims, Konunglega Concertgebouw hljómsveitin frá Hollandi, heldur tónleika í Eldborgarsal Hörpu þann 10. nóvember og er ljóst að þetta verður einn stærsti menningarviðburður á Íslandi í langan tíma.

Dominik Winterling, framkvæmdastjóri sinfóníuhljómsveitarinnar, er ekki Hollendingur sjálfur heldur Þjóðverji. Hann fæddist í þorpinu Zwiesel, sem stendur í litlum dal umkringt mögnuðum fjallgarði sem teygir sig yfir í þjóðgarðinn í Bavaríu.

Dominik Winterling, framkvæmdastjóri sinfóníuhljómsveitarinnar, er ekki Hollendingur sjálfur heldur Þjóðverji.

Hann hefur á síðustu árum kynnt sér fallegustu og stærstu tónleikasalina í Evrópu eins og Elbphilharmonie í Hamburg þar sem hann starfaði sem framkvæmdastjóri styrktarsjóðs, tónleikasali í Heidelberg þar sem hann stýrði tónlistarhátíð og svo að sjálfsögðu Konunglega Concertgebouw tónleikasalinn, heimkynni Concertgebouw hljómsveitarinnar.

Næst fær Dominik að hlýða á fagra hljóma sinfóníuhljómsveitar sinnar í Eldborg í Hörpu og segist hann iða í skinninu að fá að sjá salinn. Sama gildi um hljóðfæraleikarana sem hoppuðu af gleði þegar þeir heyrðu að förinni væri heitið til Íslands.


Með einstakan samhljóm


Dominik var staddur í Amsterdam, heimaborg hljómsveitarinnar, þegar Fréttablaðið náði af honum tali símleiðis á dögunum.


„Við ætlum að sýna Íslendingum það besta sem við höfum upp á að bjóða. Við viljum leyfa Íslendingum að heyra þennan sérstaka hljóm sem við höfum þróað í gegnum tíðina.“

Aðspurður hvað hann eigi við með „sérstökum hljóm“ útskýrir Dominik að hljómsveitin sé einstök á heimsvísu, þökk sé heimavelli þeirra í Amsterdam.


Konunglegi Concertgebouw tónleikasalurinn, heimili hljómsveitarinnar, er frægur fyrir hljómburð sinn og er talinn með bestu tónleikasölum í heiminum ásamt Sinfóníuhöllinni í Boston og Musik­verein í Vínarborg.

Það sem vekur athygli er að salurinn er með frábæran hljómburð fyrir áhorfendur en alveg hræðilegan fyrir flytjendur á sviðinu. Vegna þess þurfa hljóðfæraleikararnir að sperra eyrun og stilla sig vel hver inn á annan. Þetta er því einstaklega samheldin hljómsveit með magnaðan og silkimjúkan samhljóm, að sögn Dominik.


„Þetta er einstakur hljómur og ég hef svo gaman af því að heyra hljómsveitina spila í mismunandi tónleikasölum. Við höfum skoðað myndir af Eldborg og getum ekki beðið eftir að heyra hljóminn í salnum.“

„Þetta er einstakur hljómur og ég hef svo gaman af því að heyra hljómsveitina spila í mismunandi tónleikasölum."

Hljómsveitin var stofnuð árið 1888 og með henni hafa færustu listamenn sígildrar tónlistar starfað en þar má nefna Richard Strauss, Gustav Mahler og Igor Stravinsky. Í sveitinni eru hljóðfæraleikarar frá 25 löndum. Ásdís Valdimarsdóttir víóluleikari mun spila með hljómsveitinni í Hörpu.

Á efniskránni í Hörpu eru tvær stórbrotnar sinfóníur, hin epíska sjötta sinfónía Dmítríj Shostakov­itsj og hin tregafulla sjötta sinfónía Pjotr Tsjaíkovskí, með undirtitilinn „Pathétique“.


Bráðungur stjórnandi


Stjórnandinn er hinn 25 ár gamli Klaus Mäkelä sem þrátt fyrir ungan aldur hefur sýnt að hann er einn eftir­tektarverðasti hljómsveitarstjóri Norðurlandanna um þessar mundir. Hann er frá Finnlandi og hefur áður komið fram í Hörpu þegar hann stýrði Sinfóníuhljómsveit Íslands á sérstökum Tsjaík­ovskí- og Shostakov­itsj-tónleikum þar sem japanska fiðlustjarnan Sayaka Shoji lék einleik.

Stjórnandi sveitarinnar er hinn 25 ára gamli Klaus Mäkelä.

Klaus er greinilega mikill aðdáandi Tsjaíkovskí og Shostakov­itsj en hann fékk að stjórna dagskránni að sögn Dominik. Klaus hefur áður starfað sem aðalhljómsveitarstjóri Fílharmóníuhljómsveitarinnar í Osló og verður auk þess aðalhljómsveitarstjóri Orchestre de Paris frá haustinu 2022.

„Klaus Mäkelä er í raun ótrúleg uppgötvun. Hljóðfæraleikararnir voru agndofa yfir hæfileikum hans og færni í tónlist.“ Dominik segir að þrátt fyrir ungan aldur sé Klaus ótrúlega næmur og hlýr í stjórn sinni. Hann hafi alla færni til að verða frábært stjórnandi.

„Sem hann er reyndar nú þegar,“ bætir hann við. „Þess vegna ákváðum við að taka hann með okkur í tónleikaferðalagið eftir að hann fékk að stýra hljómsveitinni í desember í fyrra.“


Tónleikar án áhorfenda


Dominik tók sjálfur við stöðu framkvæmdastjóra í mars svo hann hafði aðeins sinnt þessu starfi í nokkra mánuði þegar hljómsveitin ákvað að fara að stað í tónleikaferðalag um Evrópu.

„Ég byrjaði bara í miðju útgöngubanni svo það var mjög sérstakur tími.“ Hljóðfæraleikararnir sátu ekki auðum höndum í útgöngubanninu heldur nýttu tímann til að æfa sig heima.


„Allt í einu höfðum við allan tímann í heiminum til að æfa okkur,“ segir Dominik og hlær. Hljómsveitin hafði í nógu að snúast í kóróna­veirufaraldrinum með vikulegum tónleikum – án áhorfenda.

„Ég byrjaði bara í miðju útgöngubanni svo það var mjög sérstakur tími.“

„Við sendum út tónleika í gegnum netstreymi þannig að við náðum að spila mikið í faraldrinum og mætti segja að hljómsveitin sé vel stillt.“

Síðastliðinn ágúst fór hljómsveitin til Sviss, Þýskalands, Lettlands og Slóveníu og stefnir á Búkarest í desember.


Hlakka til að leika á Íslandi


Þetta verður fyrsta heimsókn Dominik og hljómsveitarinnar til Íslands en þegar Dominik tilkynnti hljómsveitinni að ferðinni væri heitið til Íslands uppskar hann mikil fagnaðarlæti.


„Öll hljómsveitin iðar í skinninu að fá að spila fyrir íslenska áhorfendur,“ segir Dominik.

Hljóðfæraleikararnir hafa þó engan tíma til að ferðast um landið eins og túristar.

„Við mætum bara til landsins 9. nóvember, æfingin verður svo 10. og tónleikarnir það kvöld. Við getum því miður ekki ferðast um landið en Reykvíkingar munu sennilega sjá hljóðfæraleikarana á rölti um Reykjavík fyrir og eftir tónleikana.“

Varðandi sýn hljómsveitarinnar segir Dominik hana snúast um að deila tónlistinni með eins mörgum og hægt er.

„Við viljum breyta lífi fólks í gegnum umbreytandi kraft tónlistar.“

Hann lýsir því að mikilli innlifun þegar hljómsveitin fékk loksins að spila fyrir áhorfendur eftir að hafa spilað fyrir tómum sal í nær eitt og hálft ár.

„Orkan í salnum var mögnuð og þá var ljóst hvað síðustu mánuðir þýddu fyrir alla. Það er alltaf gaman að spila saman en í sýningu án áhorfenda vantar ákveðna andagift. Hljómsveitin nærist á orkunni frá áhorfendunum og gefur tvöfalt til baka,“ segir hann og bætir við:

„Tilfinning er mögnuð. Það er þvílíkur heiður að fá að spila fyrir fullum sal af fólki eftir svona langan tíma í samkomutakmörkunum.“

Fréttin hefur verið uppfærð. Áður kom fram að enginn Íslendingur væri í hljómsveitinni en það er ekki rétt. Þetta hefur verið leiðrétt.