Helena Rós Sturludóttir
Sunnudagur 18. september 2022
13.50 GMT

„Þegar menn greinast með krabbamein þá er það dálítið sjokk,“ segir Kristján en hann greindist með krabbamein í blöðruhálskirtli í fyrra, þá 77 ára gamall.

„Þegar ég var búinn að fara í gegnum mælingar reyndist það vera þannig að krabbameinið var komið út fyrir blöðruhálskirtilinn. Í beinin, þannig að það var ekki hægt að fjarlægja það.“

Kristján fór strax að hugsa um alvarleika málsins, hversu alvarleg greiningin væri í raun og veru.

„Ég fór strax að gúggla blöðruhálskirtilskrabbamein, þá sérðu strax – þar er rætt um lífslíkur,“ segir Kristján og bætir við að upplýsingarnar sem hafi komið upp hafi snúist að mestu um lífslíkur og hversu hátt hlutfall greindra væri enn á lífi eftir fimm ár.

Búið að dreifa sér

„Það eru svona greiningar og þá fer maður eðlilega að spekúlera í því hvað þetta er alvarlegt. Ég var búinn að gera mér grein fyrir því að þetta væri komið út í bein og út fyrir blöðruhálskirtilinn,“ segir Kristján og viðurkennir að hann hafi hugsað um það hversu mörg ár hann ætti eftir.

„Ég var alveg sáttur við það að ég ætti kannski ekkert voðalega mörg ár eftir ólifuð.“ Óhjákvæmilega fari fólk að velta lífslíkum fyrir sér.

„Ekki það, ég er ekkert hræddur við að deyja. Það er það sem bíður okkar allra,“ segir Kristján. Greiningin hafi þó verið ákveðið sjokk.

„Þú heyrir allt í einu að þú sért kominn með krabbamein í blöðruhálskirtilinn. Mig grunaði að þetta væri komið lengra en það, ég var kominn með sára verki í bein og líkamann. En svo byrjar maður að venjast, úr því maður er kominn með þetta og maður bara lifir með því.“


„Ég var alveg sáttur við það að ég ætti kannski ekkert voðalega mörg ár eftir ólifuð.“


Kristján greindist með krabbamein fyrir um ári síðan.
Fréttablaðið/Valli

Bjó í Berlín

Kristján hafði búið í Berlín hátt í sex ár þegar hann fékk greininguna en ákvað í samráði við dætur sínar á Íslandi að flytja aftur heim.

„Dætur mínar vildu ekkert hafa mig þarna úti. Þær vildu hafa mig hérna heima hjá sér og voru í sambandi við lækna sem þær þekktu persónulega. Það biðu mín lyf og annað þegar ég kom heim.

Ég tók nú bara næstu flugvél til Íslands og ég varð svo óheppinn að fá mjög slæma lungnabólgu og sýkingu í lungu. Svo fóru krakkarnir mínir, sonur og tvær dætur, út til Berlínar og pökkuðu öllu dótinu mínu og komu því heim,“ segir Kristján.

Skömmu áður en hann greindist var hann farinn að huga að heimkomu. „Þetta var orðið gott. Ég var orðinn slæmur í fótunum og var á fjórðu hæð. Ég var farinn að hugsa nú þarf ég að drífa mig heim.“

Fann Ljósið

Þegar heim var komið fóru dætur Kristjáns með hann í Ljósið sem er endurhæfingar- og stuðningsmiðstöð fyrir fólk sem hefur fengið krabbamein og aðstandendur þess.

Þar geta einstaklingar fengið sérhæfða endurhæfingu og stuðning undir handleiðslu fagfólks. Kristján ljómar allur þegar hann talar um Ljósið en hann er eitt af andlitum nýrrar Ljósavinaherferðar, Lífið í nýju ljósi.

„Þetta er stórkostlegt fyrirbæri, Ljósið. Þetta er mjög heimilislegt, mjög lítið stofnanalegt, og þú finnur þegar þú kemur þarna þá ertu svo velkominn. Þú sest og drekkur kaffi með fólki og spjallar um heima og geima og rifjar upp gamla tíma,“ segir Kristján og bætir við að Ljósið bjóði upp á alls kyns námskeið sem hægt sé að sækja sem hluta af endurhæfingu.

Kristján hefur sjálfur prófað ýmis námskeið á vegum Ljóssins en hann sækir einnig líkamsrækt þar tvisvar í viku undir handleiðslu íþróttafræðings.

„Þetta er svo heimilislegt og yndislegt. Að koma þarna er eins og að koma nánast heim til sín,“ segir Kristján glaður í bragði og um leið snarar hann fram símanum með mynd af málverki sem hann gerði. Á myndinni er falleg andlitsmynd af dökkhærðri ungri konu.

Kristján alsæll ásamt steinakarlinum sem hann málaði á námskeiði hjá Ljósinu.

Margt í boði

„Ég er búinn að sækja myndlistarnámskeið og ég er búinn að læra að hnýta flugur og svo lærði ég að mála steina. Það er fullt í boði,“ segir Kristján.

Námskeiðin séu skemmtileg en það sé þó meiri ávinningur af því að sækja þau, líkt og félagsskapurinn, sem sé mikils virði.

Aðspurður hvort hann sé búinn að eignast vini segir Kristján svo vera. „Allmargir eru ágætis vinir mínir, ekki síst starfsfólkið – maður er svo innilega velkominn.

Margir eru stressaðir að fara í svona endurhæfingu. Oft er þetta svolítið stofnanalegt en þarna er þetta mjög heimilislegt,“ segir Kristján.

Það sé ýmis þjónusta í boði innan Ljóssins fyrir einstaklinga sem greinst hafa með krabbamein. Þeir fái umhyggju og viðfangsefni og tillit sé tekið til ástands hvers og eins.

Að sögn Kristjáns er ástand fólks mjög misjafnt og þá skipti máli að fá skilning frá öðrum í svipuðum sporum.

Erfið meðferð

Sjálfur fór Kristján í lyfjameðferð og nú tekur hann líftæknilyf vegna krabbameinsins. Hann segir meðferðina hafa verið erfiða, sérstaklega í fyrstu.

„Ég gat eiginlega ekki gert neitt. Ég var svo máttlaus og þreyttur.“ Svo hafi lyfin farið að hafa góð áhrif og krafturinn jókst á ný. Kristján hefur gaman af eldamennsku og gat lítið sinnt áhugamálinu á meðan hann var sem verstur.

„Nú get ég alveg staðið í smá eldamennsku. Ég bakaði pönnukökur í gær og bauð dóttur minni í kaffi með pönnukökum,“ segir Kristján og skellir upp úr.

Fagnar verkjaleysi

Spurður um framhaldið segist Kristján vera að fara í rannsóknir í næsta mánuði. Blóðprufur hafi nú þegar komið vel út og læknirinn sé ægilega ánægður.

Kristján fagnar því að vera orðinn verkjalaus og horfir hæfilega bjartsýnn fram á veg. „Það getur vel verið að krabbameinið sé farið – ég er orðinn verkjalaus og hættur að taka öll verkjalyf. Maður lifir ósköp venjulegu lífi og málar kalla á steina.“

Hann vonar að aðrir í sömu sporum og hann leiti til Ljóssins. „Fólk á endilega að fara þarna og finna andrúmsloftið, hvað það er gott. Því líður miklu betur,“ segir Kristján að síðustu.

Athugasemdir