Það heyrir til undantekningar í dag ef ný íslensk popptónlist kemur út og verður vinsæl og fingrafar Magnúsar Jóhanns Ragnarssonar er hvergi að finna á henni. Magnús er píanóleikari og tónskáld og hefur haft í nógu að snúast síðustu ár í vinnu sinni með tónlistarmönnum á borð við Auður, GDRN, Moses Hightower, Flona, JóaPé og Króla, Aroni Can og svo mætti lengi telja. Hann gaf á dögunum út sína aðra sólóplötu Without Listening, verk sem hann er hve stoltastur af, það er jú hans eigið og þar fær listfengi hans að njóta sín einna best hingað til.

Hér býr listamaður


Fréttablaðið fékk að kíkja í kaffi til Magnúsar á heimili hans í Árbænum, litla og huggulega íbúð, sem virkar kannski aðeins minni en hún er því stærðarinnar flygill fyllir upp í stærstan hluta stofunnar. En það er augljóst að hér býr listamaður; það pláss stofunnar sem flygillinn þekur ekki hefur Magnús nýtt undir fjöldann allan af listaverkum, málverkum, ljósmyndum og bókum. Hann virðist átta sig á því hvað höfðar til blaðamannsins og réttir honum strax Ilíonskviðu frá 1855 og tilkynnir honum að þessa hafi langalangalangafi hans átt, enginn annar en þjóðskáldið Matthías Jochumsson.

Eftir grúsk í gömlum bókum, sögum af ætt Magnúsar og vangaveltur um mögulega bókagjöf frá Nóbelsskáldinu til annars forföður hans og bókaútgefanda (með kveðju frá dularfullum „HK“) berst talið að Magnúsi sjálfum. Hann gaf út plötu sína Without Listening fyrir um viku síðan. Platan er önnur sólóplata hans en sú fyrri, Pronto, kom út árið 2016.


Fyrsta sólóplatan 19 ára


„Pronto flaug nú ekkert sérlega hátt...“ segir Magnús. „Það er mikill fyrstu plötu bragur á henni. Og eðlilega, ég var bara 19 ára þegar ég samdi hana. Ég vann mér sem sagt inn einhverja stúdíótíma eftir að hafa lent í þriðja sæti á Músíktilraunum þetta ár og þá einhvern veginn þurfti ég bara að gera plötu.“

Nú fjórum árum síðar er Magnús orðinn þroskaðri tónlistarmaður. Nýja platan er því öðruvísi en sú fyrri, vandaðri og úthugsaðri. „Á þeirri fyrri er mikið af svona ambient músík og þar var ég mest einn að spila. Í þetta skiptið vann ég plötuna náið með trommara sem heitir Magnús Tryggvason Eliassen og saxófónleikara sem heitir Tumi Árnason. Þannig að þetta er svona einhvers konar elektróník og svoldið djassskotin tónlist.“


Akústísk og elektrónísk áhrif


Vinnan að plötunni hófst fyrir þremur árum síðan. Þá fékk Magnús þá félaga til að spila með sér drög að lögum sem hann hafði verið að semja á tónlistarhátíðinni Iceland Airwaves. Þetta gekk svo vel að þeir ákváðu í kjölfarið að taka lögin lengra og útsettu helling af þeim í sameiningu.

„Þessi plata er svona bland af músík sem ég var að vinna og útsetja með Magnúsi og Tuma og svo öðru sem ég hef verið að bardúsa og uppgötva sjálfur í nýju forriti sem ég var að læra að vinna á. Þetta verður þannig skemmtilegt bland af alveg akústískum hljóðfærum eins og trommusettinu, flygli og saxófón og svo einhverjum mjög elektrónískum áhrifum; tölvuteiknuðum og flaumrænum hljóðgervlum,“ útskýrir Magnús.

Magnús hefur starfað með tónlistarmönnum á borð við Auður, GDRN, Moses Hightower, Aroni Can og fleirum.
Fréttablaðið/Stefán

Elti drauminn í stað boltans


Magnús hefur spilað á píanó síðan hann var sex ára gamall, með stuttu hléi þó á unglingsárunum þegar hann taldi sjálfum sér trú um að hans lífsleið lægi frekar um fótboltavöllinn. „Ég varð bara unglingaveikur og fór að æfa sem markmaður með Fylki. Við skulum hafa það á hreinu að hæfileikar mínir liggja frekar á sviði tónlistar en knattspyrnu og ég var fljótur að átta mig á því að ég ætti frekar að elta tónlistaferilinn en boltann.“

Þegar hann sneri aftur að píanóinu á fyrsta ári sínu í menntaskóla vildi hann þó læra eitthvað nýtt og spennandi og kynntist þá djasspíanóleik. „Þar fór ég að læra inn á spuna og að spila meira eftir eyranu. Það er minn styrkleiki,“ segir hann.

Síðan hefur hann verið hugfanginn af svokölluðum hljóðgervlum, rafrænum hljóðfærum sem gefa frá sér afar mismunandi hljóð, oftast í elektróníska kantinum og eru mikið notuð í nútímatónlist. Hann á mikið safn slíkra tækja og hefur oftar en einu sinni þurft að vaða eld og brennistein til að koma höndum sínum á gamlar gersemar sem hann finnur ódýrar á eBay. Þær eru nokkrar skrautlegar sögurnar sem hann segir blaðamanni af svaðilförum sínum til útlanda að sækja þessi tæki og ýmsum vandamálum sem upp hafa komið við að ferja þau heim, sem heimta því miður meira pláss en síður þessa blaðs leyfa.


Dularfullur bútasaumur


En Magnús er tilraunamaður ekki síður en tónlistarmaður og það kristallast einna best í hljóðgervla-safni hans. Það er fátt skemmtilegra en að kynnast nýjum hljóðum og tækni til að framkalla þau. Og á nýju plötunni er hann að prófa sig áfram og púslar saman ólíkum hljóðum og tónlistarstefnum sem mynda loks eina heild:

„Þetta er í raun algjör bútasaumur. Markmiðið var að líma saman heild úr þessum lifandi hljóðfærum og tölvugerðri tónlist og skapa einhvern rauðan þráð sem hægt er að finna í gegnum verkið.“ Aðspurður segir hann verkið þó ekki eiginlegt „concept-verk“.

„Það má eiginlega segja að tónlist sem er ekki með sungnum texta sé alltaf svipuð örlítið meiri dulúð heldur en önnur músík, því það er ekki verið að stafa neitt ofan í mann. En jú, það er vissulega alltaf hægt að finna einhverja sögu í öllu,“ segir Magnús og bendir á að lagatitlar spili til dæmis stóra og mikilvæga rullu í tónlist án söngs.

„Maður getur í raun farið tvær leiðir í vali á lagatitli. Annaðhvort sett músíkina í eitthvað sérstakt samhengi með titlinum eða vísvitandi gert það alls ekki. Á plötunni er til dæmis lag sem heitir Sálmur fyrir Sollu systur og ég samdi fyrir systur mína en síðan er annað sem heitir Einkavæðing Búnaðarbankans, einfaldlega vegna þess að mér fannst það einhvern veginn passa. Fólk verður svo bara að fylla í eyðurnar.“


Lærði að leggja egóið til hliðar


Magnús hefur undanfarin ár unnið og spilað með stærstum hluta íslenskra popptónlistarmanna. Auk þess að koma að gerð nokkurra stærstu platna síðustu ára, á borð við Afsakanir með Auði og GDRN, plötu tónlistarkonunnar GDRN. Hefur Magnús einnig tekið þátt í gerð platna og laga fjölda annarra tónlistarmanna. Magnús er þá ekki síst eftirsóttur útsetjari þegar þarf að gera nútímapopptónlist, sem er oftar en ekki gerð að stærstum hluta í tölvu, góð skil í lifandi flutningi. Hann er svo að segja maðurinn á bak við tjöldin í íslensku popptónlistarsenunni.

Hann segist hafa lært mikið af samstarfinu en hér, á sinni eigin plötu nýtur hann sín best. „Fyrir mér snýst þetta um að finna ballansinn á milli þess að vera einhvers konar smiður, þegar maður er að hjálpa öðrum og svo að vera sinn eigin listamaður,“ segir Magnús og talar um mikilvægi þess að leggja egóið til hliðar í samvinnu með öðrum.

„Þegar maður er að vinna tónlist með öðrum eða hjálpa þeim að gera sína tónlist verður maður að muna að maður hefur ekki alltaf rétt fyrir sér,“ segir hann. Trú góðs tónsmiðs á eigin leiðum í tónlistinni er jú, óhjákvæmilega alltaf mikil. „Manni finnst oft að manns eigin hugmynd sé sú besta en þá þarf maður að muna að það gengur ekki að semja tónlist með öðrum og vera sífellt með það hugarfar. Maður sparar það fyrir manns eigin tónlist, eins og þessa sólóplötu mína.“

Hér má því ætla að listamaðurinn Magnús Jóhann stígi fram fyrir tjöldin í sinni tærustu mynd til þessa og þá kannski með egóið í botni? Það verða hlustendur plötunnar að dæma um sjálfir.