Það var mjög sérstakur aðdragandi að því að ég tek við starfi forstjóra Kjörís aðeins 23 ára gömul árið 1993. Ég hafði skráð mig í félagsráðgjöf við Háskóla Íslands haustið 1992 en undir lok ágúst kemur pabbi að tali við mig og býður mér starf sem hans hægri hönd við fjölskyldufyrirtækið, Kjörís.

Þetta var týpískt fjölskyldufyrirtæki þar sem pabbi var allt í öllu, með tékkheftið í rassvasanum og allar uppskriftir og sambönd við birgja hvort sem var heima eða erlendis í kollinum. Þegar þarna er komið er hann farinn að langa að eignast meiri tíma til annarra hugðarefna.

Faðir Guðrúnar, Hafsteinn Kristinsson, einn stofnenda Kjörís býður henni að taka við fjármálum, innkaupum og markaðsmálum fyrirtækisins. „Þegar ég bendi honum á að tímasetningin sé ekki góð því ég sé á leið í háskólanám svarar hann: „Háskólinn fer ekki neitt en ég mun aldrei bjóða þér þetta aftur.“

Ég fékk að sofa á þessu og veit ekki nákvæmlega af hverju en ég sagðist ætla að kýla á þetta.“

Sat á móti pabba heilan vetur


Undir eins var skrifstofu forstjórans breytt og dóttir hans fékk sinn stað. „Hann var með stórt leðursófasett fyrir framan skrifborð sitt sem hann burðaðist með út og náði í gamalt skrifborð sem hann stillti upp beint á móti sínu.“

Þannig sátu feðginin á móti hvort öðru allan veturinn.

„Pabbi hafði alltaf verið virkur í pólítík og skrifstofan hans var eins konar félagsheimili fyrir karlana í Hveragerði þar sem Bragi í Eden og fleiri hittust og ræddu hvernig ætti að stýra landinu og svo framvegis. Þegar þessir karlar fóru svo að mæta og sáu mig sitja þarna inni spígsporuðu þeir, þeir voru líklega að bíða eftir því að pabbi myndi vísa mér út - sem hann gerði aldrei.

Hann henti í mig tékkheftinu fyrsta daginn og sagði: „Jæja, nú sérð þú um að borga reikninga.“ Svo þetta var mikið meiri skóli þennan vetur en ég hefði fengið í háskólanum.“

„Svo gerist það 18.apríl 1993 að pabbi verður bráðkvaddur. Við höfðum unnið saman í um níu mánuði þegar hann fær fyrirvaralaust heilablóðfall og deyr samstundis, aðeins 59 ára gamall.“

„Við höfðum unnið saman í um níu mánuði þegar hann fær fyrirvaralaust heilablóðfall og deyr samstundis, aðeins 59 ára gamall.“

Þarna var Guðrún rétt nýorðin 23 ára gömul og lífsins skóli svo sannarlega búinn að kenna henni eitt og annað. „Ég var gríðarlega þakklát fyrir að hafa tekið þessu tækifæri og ekki síst fyrir að hafa varið hverjum degi með pabba síðustu mánuðina hans á lífi.


Ákveðin í að synda og ná landi


"Þegar maður lendir í svona áfalli er mikilvægt að horfa líka til þess hvað maður getur tekið jákvætt út úr því. Ég ákvað frekar snemma að líta á andlát pabba sem hans síðustu gjöf til okkar systkinanna. Það er ofboðslega dýrmætt að læra svona ungur hvað það er sem raunverulega skiptir máli. Að læra það 23 ára gömul að veraldlegir hlutir skipta mann bara ekki máli.“

Guðrún kemur úr fjögurra systkina hópi og segir þau öll þannig innréttuð.

„Bæði fengum við það í vöggugjöf en ég held að, verðmætagildi okkar hafi breyst þarna. Það breytir lífinu að kveðja ástvini sína of snemma.“

Guðrúnu gafst lítill tími til að syrgja föður sinn enda þurfti hún að stýra fyrirtækinu og næstu misseri voru ákveðin eldskírn.

„Ég lærði líka að það getur falist ofboðsleg lækning í vinnu. Ég var inni á hans skrifstofu, í hans umhverfi og í lífinu hans - en ég þurfti auðvitað að vinna nánast allan sólarhringinn til að krafla mig út úr þessu.

Ég hitti pabba síðast á föstudagseftirmiðdegi og á mánudeginum stóð ég uppi á kaffistofu og tilkynnti starfsmönnum að hann væri fallinn frá, og ég tekin við.

„Ég hitti pabba síðast á föstudagseftirmiðdegi og á mánudeginum stóð ég uppi á kaffistofu og tilkynnti starfsmönnum að hann væri fallinn frá, og ég tekin við."

"Þarna voru starfsmenn sem mundu daginn sem ég fæddist. Ég held að þeir hafi innst inni ekkert litið á mig sem forstjóra, ég var bara Guðrún. En það sem bjargaði mér var að starfsfólkið okkar var stórkostlegt og að ég held mjög meðvituð um það í hvaða aðstöðu ég var. Í minningunni finnst mér þau hafa borið mig á höndum sér.“

Guðrún segist óhrædd við að taka að sér verkefni. “Strákarnir kasta sér oft ósyndir í djúpu laugina og troða síðan bara marvaða. Við eigum að gera þetta líka.” Fréttablaðið/Ernir

En það var ekki aðeins hinn innri rekstur sem var á Guðrúnar höndum heldur auðvitað öll önnur starfsemi.

„Ég man vel eftir að hafa farið á fund Jóhannesar í Bónus til að ræða kaup og kjör. Þegar hann leit upp og sá mig, var hann hálf undrandi og fannst örugglega sem einhver krakki væri mættur

Ég var ung og reynslulaus en ákveðin í að standa mig vel. Ég ætlaði bara að synda og synda og komast að landi.“

Guðrún verður síðan barnshafandi mitt í þessu öllu sem var ekki á planinu. „Þegar maður er kominn í þessar aðstæður klikkar maður á einhverjum sviðum,“ segir hún og skellir upp úr. „Þá tók bróðir minn við og hefur verið forstjóri síðan og ég hef séð um markaðsmálin ásamt fleiri verkefnum.“


Mun aldrei kljúfa fjölskylduna

Fljótt fóru fyrirtækjasalar að falast eftir fyrirtækinu. Þá þurfti að hugsa hratt.

„Ekki síst mamma sem var í mestu sorginni. Hún ákvað fljótt að við ætluðum að eiga þetta fyrirtæki og reka það áfram – eins og hún sagði; „Í minningu pabba ykkar.“

Þegar við tökum á móti gestum tölum við mikið um hann því við erum trú þessu loforði til hennar og trúum því að andi hans svífi yfir vötnum. Hún sagði jafnframt við okkur systkinin: „Um leið og þið farið að rífast þá mun ég selja - ég mun aldrei láta þetta fyrirtæki kljúfa fjölskylduna. Svo við rífumst ekki. Því þá verðum við atvinnulaus,“ segir Guðrún og hlær.

Um leið og þið farið að rífast þá mun ég selja - ég mun aldrei láta þetta fyrirtæki kljúfa fjölskylduna. Svo við rífumst ekki. Því þá verðum við atvinnulaus."

„Mamma tók við stjórnarformennsku við andlát pabba svo við erum eitt af fáum fyrirækjum hér á landi með kvennastjórn. Er lög um jöfn kynjahlutföll í stjórnum voru sett vorum við eitt sárafárra fyrirtækja þar sem konur voru í meirihluta enda sitjum við systurnar þrjár allar í stjórn.“

„Fjölskyldan býr öll á sömu þúfunni í Hveragerði rétt hjá fyrirtækinu og það er mikill samgangur okkar á milli.“

„Mamma hefur verið hryggjarstykkið og gert okkur kleift að sinna okkar störfum. Það er ómetanlegt og ég held að ekkert okkar væri á þeim stað sem við erum ef hennar framlags hefði ekki notið við. Þegar mamma þurfti að fara í mjaðmaskipta aðgerð fyrir nokkrum árum fékk hún að heyra að hún yrði sett á þriggja ára biðlista því vegna aldurs væri hún ekki þjóðhagslega hagkvæm. Við systur vorum svo sannarlega ósammála þeirri greiningu.“


Á móti aldursflokkun fólks


Meðfram formennsku sinni hjá Samtökum iðnaðarins hefur Guðrún sinnt formennsku fyrir Lífeyrissjóð verslunarmanna og Landssamtök lífeyrissjóða.

„Ég er á móti því að við flokkum fólk og það sé ákveðið að þú megir ekki vinna eftir einhvern ákveðinn aldur, ef einhver vill þiggja þína starfsforku og þú sjálfur treystir þér til, finnst mér að fólk eigi að fá að ráða þessu sjálft. Joe Biden sem vill verða forseti Bandaríkjanna er 78 ára og fáir tala um að hann sé of gamall í starfið."

Guðrún lét af formennsku í Samtökum iðnaðarins á dögunum eftir sex ára setu en samkvæmt lögum samtakanna getur formaður ekki setið lengur.

„Ég hef þurft að bjóða mig fram árlega og hlotið kosningu svo ég hef ekkert gengið að formennskunni vísri. Þetta er búinn að vera rosalega góður tími og það er gott fyrir svona samtök að það sé eðlileg endurnýjun rétt eins og er árlega í stjórninni.“


Umhverfismálin mikilvæg


Aðspurð segist Guðrún ekki vera ákveðin í hvar hennar félagsmála kraftar finni sér farveg þegar hún lætur af formennsku.

„Ég hef oft verið spurð að því hvernig ég nenni að standa í þessu og það sem er ótrúlegast er að það eru eiginlega bara konur sem spyrja. Ég hef eiginlega svarað öllum eins, að ef maður hefur áhuga á viðskiptum og á því samfélagi sem maður lifir og starfar í og nýtur þess að vera innan um fólk þá er þetta algjört draumastarf. Ég held að það sé bara gott að hætta núna, ég held að ég hafi ekki klúðrað neinu.“

„Ég held að það sé bara gott að hætta núna, ég held að ég hafi ekki klúðrað neinu.“

Guðrún segist hafa verulegar áhyggjur af stöðu stóriðjunnar enda séum við ekki samkeppnishæf í raforkuverði. Fréttablaðið/Ernir

Þegar Guðrún er spurð út í stöðu iðnaðar hér á landi svarar hún að í sínum störfum hafi hún helst lagt áherslu á menntun, nýsköpun, umhverfismál og loftslagsmál.

„Þetta er allt hægt að tengja saman. Síðustu misseri höfum við fundið fyrir því að framleiðsla á Íslandi hefur átt undir högg að sækja og það er mikið áhyggjuefni. Nú í þessum hremmingum, finnum við aftur á móti meiri samslátt með innlendri framleiðslu en oft áður. Almenningur gerir sér betur grein fyrir mikilvægi hennar og þá sérstaklega matvælaframleiðslunnar.

Í mínum huga er þetta mikið meira umhverfismál en nokkuð annað. Af hverju reynum við ekki að nota þær gjafir sem okkur eru gefnar til að framleiða það sem við getum hér og spara þannig ærinn flutningskostnað, gjaldeyri og kolefnisspor?

Ég hef einnig verulegar áhyggjur af stöðu stóriðjunnar. Við erum ekki samkeppnishæf í raforkuverði miðað við löndin í kringum okkur svo staða stóriðjunnar er slæm. Ég fagna því að Landsvirkjun hefur lækkað verð til stórnotenda og þannig komið til móts við þau fyrirtæki.

Við erum minnt á það núna að við erum algjörlega háð útlöndum. Ef við ætlum að halda uppi öflugu velferðarkerfi verðum við að búa til útflutningstekjur. Við verðum að leggja áherslu á menntun og hlúa að nýsköpun til að búa til fleiri stoðir. Heilt yfir er ég mjög sátt við aðgerðir ríkisstjórnarinnar en auðvitað er staðan grafalvarleg. Hver hefði getað séð fyrir að hér yrðu um sextíu þúsund manns án atvinnu?“


Versti kosturinn að gera ekkert


Eins og fyrr segir situr Guðrún í stjórn næst stærsta lífeyrissjóðs landsins, Lífeyrissjóðs verslunarmanna og fer jafnframt með formennsku í Landssamtökum lífeyrissjóða en hvert er að hennar mati hlutverk lífeyrissjóðanna í endurreisn atvinnulífsins?

„Lífeyrissjóðirnir hafa alltaf tekið það hlutverk alvarlega að styðja við íslenskt atvinnulíf og það má kannski segja að það hafi að hluta til verið hornsteinn lífeyrissjóðakerfisins. Við getum ekkert horft framhjá því að lífeyrissjóðir eru stærstu fjárfestar á Íslandi í dag, það streymir fé inn í sjóðina frá landsmönnum og það hlýtur að vera hagur landsmanna að byggja hér upp fleiri störf eða tryggja störfin.


Nú erum við hvött til að fjárfesta í nýsköpun og við vitum að þar er áhættan meiri og þess vegna hentar það sjóðunum betur að fara inn í gegnum sjóði. Fjárfesting í nýsköpun er áhættusöm og því er hætt við að gagnrýni á slíkar fjárfestingar verði meiri en ella. En verum samt minnug þess að það er eðli fjárfestinga. Sumt gengur betur en annað en að gera ekki neitt það er alltaf versti kosturinn. Sjóðirnir eru komnir með um 40 prósent eigna sinna erlendis sem mér finnst mjög gott, en ég get líka sagt á móti af hverju viljum við byggja upp atvinnulífiið í öðrum löndum en ekki okkar?“

„Fjárfesting í nýsköpun er áhættusöm og því er hætt við að gagnrýni á slíkar fjárfestingar verði meiri en ella."

Sögusagnir hafa verið á kreiki um að Guðrún stefni í pólítík en systir Guðrúnar, Aldís Hafsteinsdóttir er bæjarstjóri Hveragerðis fyrir Sjálfstæðisflokkinn.

„Ég hef aldrei leitt hugann að pólítískum ferli. Ég er mjög stolt af systur minni og þeirri staðreynd að hún er nú á sínu fjórða kjörtímabili sem bæjarstjóri og að það er kynslóð í Hveragerði sem hefur alist upp við að það sé kvennastarf. Ég hef verið mikill stuðningsmaður hennar og litið svo á að hún sjái um þessa hlið í fjölskyldunni.

Ég ætla þó ekkert að neita því að einhverjir hafa spurt mig en minn metnaður hefur ekki legið þar. Ég held að það sé erfitt fyrir fólk úr atvinnulífinu að koma inn í umhverfið á Alþingi þar sem hlutirnir ganga oft og tíðum hægar.“

Hættiði að segja nei


Guðrún er óhrædd við að taka að sér verkefni og segist oft hafa verið fengin til að tala við kvennahópa. „Ég hef þá sagt við þær: „Hættiði að segja nei og hættiði að efast. Strákarnir kasta sér oft ósyndir í djúpu laugina og troða síðan bara marvaða. Við eigum að gera þetta líka.

Ég lifi svolítið eftir þessu mottói: Taktu að þér verkefni og mikið máttu vera léleg ef þú klúðrar þessu. Syntu! Það var kannski það sem ég lærði þarna 23 ára.

„Hættiði að segja nei og hættiði að efast. Strákarnir kasta sér oft ósyndir í djúpu laugina og troða síðan bara marvaða. Við eigum að gera þetta líka."

Mér finnst mikilvægt í atvinnulífinu að allir hafi hlutverk. Líka þeir sem eru með skerta starfsgetu. Ég er alin upp við að vinnan göfgar manninn, mér finnst gaman að vinna og vinnan skiptir mig máli, að ég eigi eitthvað hlutverk. Því hugsa ég oft, hvernig líður fólki sem hefur ekki þetta hlutverk? Vinnan er svo stór hluti af okkur.“

Guðrún viðurkennir að mörkin milli vinnu og einkalífs séu oft óskýr.

„Ég bý við hliðina á Kjörís og var þar til dæmis til miðnættis í gærkvöldi. Ég er alin upp í þessu húsi. Það er engin aðgreining í mínu sjálfi og mér líður ekki eins og ég sé í vinnunni. Ég get gengið um húsið blindandi.

Ég tel ekki vinnustundirnar sem ég vann fyrir Samtökin eða Lífeyrissjóðina, mér er alveg sama. Ef ég færi að taka upp á því kæmist ég líklega að því að ég væri á lélegu kaupi og yrði fúl. En ég er bara alsæl með þetta eins og það er,“ segir Guðrún í léttum tón.

Eignaðist kærasta á árshófinu


Guðrún hóf nýverið sambúð með Hans Kristjáni Einarssyni Hagerup, gullsmiði. „Ég var einmitt að ræða við vinkonu mína í gær um tímamótin sem ég stend á og sagðist kveðja Samtökin sátt og bætti svo við að þegar ég liti yfir þennan feril þegar fram líða stundir þá verður líklega það sem stendur upp úr að ég eignaðist kærasta,“ segir Guðrún og hlær en þau Hans kynntust á árshófi Samtaka iðnaðarins þar sem hann er félagsmaður.

„Við tókum það rólega framan af en hann er fluttur til Hveragerðis svo máttur minn er mikill.“

Þegar við kynntumst hafði ég verið skilin í nokkur ár og leið alltaf betur og betur ein og óttaðist svolítið að gefa sjálfstæðið eftir. En hann er yndislegur og ég nýt mjög samvistanna með honum. Hann kemur með þætti inn í mína tilveru sem gera mér gott. Hann lifir ekki og hrærist í sama umhverfi og ég, hann er í skapandi umhverfi En þó hann sé í listsköpun þá held ég því einnig fram að atvinnulífið sé afskaplega skapandi heimur.“

„Hann kemur með þætti inn í mína tilveru sem gera mér gott."

Guðrún og Hans eiga sitt hvor þrjú börnin en aðeins einn sonur Guðrúnar býr enn á heimilinu, hin eru flutt að heiman.

„Ég er nýorðin fimmtug og mér finnst mér aldrei hafa liðið betur. Það er alveg ótrúlega skemmtilegt að verða fimmtug og ekki sjálfgefið að fá að eldast. Ég er farin að setjast í eigin skinni og óhræddari við að segja það sem mér finnst og hugsa lítið út í það hvað öðrum finnst um mig sem er mikið frelsi.“