Alda Sigurðardóttir hefur undanfarinn áratug starfað við stjórnendaþjálfun fyrir einstaklinga og fyrirtæki í gegnum fyrirtæki sitt Vendum. Byggir hún nýtt fyrirtæki á þeirri reynslu ásamt því að sækja í reynslubanka Sigríðar Sandholt, framkvæmdastjóra. Sigríður býr að áralangri reynslu af stjórnun úr flugiðnaði og þekkir vel áskorunina sem felst í því að taka ábyrgð á eigin starfsþróun, sem þeim stöllum er tíðrætt um þegar við setjumst niður og ræðum þróun starfa í heimsfaraldri og fjórðu iðnbyltingunni.

„Með tilliti til Covid held ég að mörg fyrirtæki og sérstaklega stjórnendur hafi þurft að líta inn á við,“ segir Sigríður.

„Allt þetta fýsíska samband sem þeir voru vanir að eiga við starfsfólk sitt breyttist á örskotsstundu. Stjórnendur þurftu að hugsa hlutina upp á nýtt með tilkomu fjarvinnu og skilgreina hvað það er sem þeir eru að leitast eftir frá starfsfólki.“


Öllum hent heim á einu bretti


Sigríður bendir á að breytingarnar hafi jafnvel kallað á aukin samskipti og traust hafi skipt miklu máli.

„Þegar fólk er ekki á sama staðnum skiptir miklu að treysta og vera í góðum og miklum samskiptum við fólkið sitt.“ Hún segir mörg fyrirtæki hafa gert þetta mjög vel, haldið svokallaða „tékk-inn“-fundi og jafnvel talað meira saman en þörf hafi verið á.

„Því í rauninni var öllum bara hent heim á einu bretti og ég held að því hafi fylgt gríðarlega mikill lærdómur fyrir stjórnendur sem hreinlega þekktu ekki þetta starfsumhverfi,“ segir Sigríður og Alda bætir við:

„Þetta er samt ekkert nýtt, fjarvinna er búin að vera til staðar lengi og sjálf hef ég unnið með fjölda fólks rafrænt síðustu tíu ár víða um heim. Bæði tækni- og hugbúnaðurinn er gamall og mörg fyrirtæki hafa lengi haft fólk í fjarvinnu. Það hefur bara ekki verið allur massinn – það er stóra breytingin.

Ég vinn mest hér á landi og hef oft boðið fólki að hitta mig rafrænt en nánast allir velja augliti til auglitis. Ég skil það vel því það er ekkert sem toppar þessa mannlegu tengingu. Við erum félagsverur og tengslin og traustið sem skapast þegar þú hittir manneskju gerist ekki eins hratt rafrænt. En engu að síður er hægt að ná gífurlega miklum árangri með þeirri leið,“ segir Alda og er sannfærð um að blandað umhverfi sé framtíðin.

„Því í rauninni var öllum bara hent heim á einu bretti og ég held að því hafi fylgt gríðarlega mikill lærdómur fyrir stjórnendur sem hreinlega þekktu ekki þetta starfsumhverfi.“

„Rétt fyrir Covid kom upp óveður hér í bænum svo ég fékk viðskiptavini til að hitta mig rafrænt. Þannig náði ég að ala upp nokkra stjórnendur í þessum rafræna heimi og þeir sendu mér skilaboð þegar Covid skall á og þökkuðu mér fyrir að kynna sig fyrir Zoom – því þeir voru þá stjörnurnar á sínum vinnustað þegar Covid-ið kom,“ segir hún og hlær.

Breytum hraðast þegar við höfum ekki val


„Tæknin er mjög einföld en þegar við ætlum að hafa áhrif á hegðun fólks til frambúðar eru tvær hvataleiðir, annars vegar viljum við sjá ávinning í framtíðarsýninni eða þá að það er einhver stór verkur eins og Covid var og við bara verðum. Við breytum hegðun hraðast þegar við höfum ekkert val,“ segir Alda.

Þær eru sammála um að ýmsar breytingar séu komnar til að vera og stjórnendur muni svolítið flokka til framtíðar hvað eigi heima rafrænt og hvað ekki.

„Skilvirkir upplýsingafundir sem ekki þarfnast mikillar umræðu verða þá áfram teknir á netinu,“ segir Alda.

Alda og Sigríður eru sammála um að blandaða leiðin, fjarvinna og staðvinna sé framtíðin. Fréttablaðið/Ernir

„Ég held að hybrid-módelið sé komið til að vera. Við viljum flest mannleg samskipti, hittast við kaffivélina og fá hugmyndir,“ segir Sigríður og í ljós kemur að hún lauk námi í verkefnastjórnun í vor og vann lokaverkefni um fjarvinnu.


„Viðmælendur mínir voru sammála um að framleiðni og skilvirkni starfsmanna minnkaði ekki með fjarvinnu. Annað hvort stóð hún í stað eða jókst.“

„Viðmælendur mínir voru sammála um að framleiðni og skilvirkni starfsmanna minnkaði ekki með fjarvinnu. Annað hvort stóð hún í stað eða jókst.“

Lífsgæði starfsmanna jukust


Sigríður bendir á að aukið frelsi hafi að vissu leyti aukið lífsgæði starfsmanna.

„Höfum við ekki flest öll verið föst í umferðinni á morgnana með börnin í bílnum? Við erum með pakkaða dagskrá en samt sem áður ætlast vinnuveitandinn til þess að þú sitjir á skrifstofunni í átta tíma. Allt þetta púsluspil í daglegu amstri fólks breyttist, en margir áttu það til að sitja jafnvel of lengi við tölvuna heima.

Yfirmenn voru farnir að hvetja fólk til að standa upp og hreyfa sig og það eru ofsalega góðir stjórnunarhættir, að huga að vellíðan fólksins þíns. Þetta snýst um sveigjanleika sem skiptir svo miklu máli og þar er traustið stóra málið.“

„Þetta snýst um sveigjanleika sem skiptir svo miklu máli og þar er traustið stóra málið.“

Alda bendir á að áberandi hafi verið að þeim sem leið verst hafi verið fólkið sem var sent heim án þess að geta unnið heima, vegna eðlis starfs þeirra.

„Það segir töluvert um okkur sem manneskjur, að fólkinu sem leið verst var það sem var sent heim á launum en fékk ekki að vinna. Við viljum gera gagn. Það var það sem maður sá í Covid, að fólk lagði rosalega mikið á sig því það vildi sanna sig og standa sig,“ segir hún og viðurkennir að þar hafi ótti um starfsöryggi líklega einnig komið til.


Starfið mitt er að hverfa


Hún bendir á að þegar viðvarandi ástandi er umbylt veki það mikið óöryggi hjá starfsfólki.

„Ég skil það alveg, sérstaklega hjá starfsfólki sem veit að starf þess mun hverfa. Eðlilega kemur þessi ótti hjá fólki sem er komið vel yfir miðjan aldur og er ekkert endilega að fara að skipta um starfsvettvang.

En góðu fréttirnar eru þær að ég hef unnið með fólki sem er akkúrat á þessum stað, fólk á besta aldri, en hefur tekið ábyrgð á sinni starfsþróun. Þau hafa þá hugsað;

„Starfið mitt er að hverfa, hvað get ég gert?“ Mannshugurinn á það til að fara í hamfarahugarfar og meirihluti þjóðarinnar hugsar: „Hvað er það versta sem getur gerst?“ í stað þess að hugsa: „Hvað er það besta sem getur gerst?“

„Ég skil það alveg, sérstaklega hjá starfsfólki sem veit að starf þess mun hverfa."

„Þarna snýst þetta um ábyrgð einstaklingsins á sinni þróun. Við höfum auðvitað mismunandi tækifæri, mismunandi menntun og svo framvegis. En það er staðreynd að þegar horft er til þróunar starfa í framtíðinni þá eiga um það bil 50 prósent eftir að hverfa, 30 prósent eftir að þróast, og 20 prósent eftir að vera eins.

Sannað að allir geti lært


Svo ef starfið þitt er ekki að fara að hverfa þá er það allavega að fara að breytast. Í stað þess að vera fórnarlamb breytinganna er því mikilvægt að eiga þátt í að skapa þær og vaxa í gegnum þær. Þarna eru við komin að viðhorfinu og það er það sem við höfum sjálf vald yfir,“ segir Alda og bætir við:

„Það er vísindalega sannað að það geta allir lært, þó það hægist aðeins á með aldrinum þá er hæfnin ávallt til staðar. Eldri starfsmenn meta oft meira að fá tækifæri til að læra sem hefur bein áhrif á starfsánægju,“ segir hún.

„En það er staðreynd að þegar horft er til þróunar starfa í framtíðinni þá eiga um það bil 50 prósent eftir að hverfa, 30 prósent eftir að þróast, og 20 prósent eftir að vera eins."

Þær benda á að nú, þegar komið sé að fjórðu iðnbyltingunni, sé nauðsynlegt að viðhalda sér með því að læra eitthvað nýtt.

„Ef þú ætlar ekki að læra og þróa þig ertu svolítið að stimpla þig út. Fólki líður vanalega ekkert vel í breytingum og það er eðlileg tilfinning. En þá er mikilvægt að vera meðvitaður um að það er eðlilegt að líða illa tímabundið, ef maður veit að það á eftir að skila manni árangri seinna.

Samkvæmt fullorðins­kennslufræði er örlærdómur eða „micro learning,“ að skila miklu. Við erum ekki að tala um að allir þurfi að fara í háskólanám heldur snýst þetta um að gera eitthvað smá á hverjum degi til að slípa hæfni þína og hugarfar,“ segir Alda.

„Stóra málið er að byrja að læra og finna fókus. Spyrja hvað það er sem gleður mig og nærir og hvar liggja hæfileikar mínir? Ég er ekki að segja að allir muni ná hámarks­árangri alltaf, en þannig ertu allavega að færast í þá átt sem þér líður best með og líkur á árangri aukast,“ segir Alda að lokum.