Anna Steinsen, fyrirlesari og þjálfari hjá Kvan, sem sérhæfir sig í stuðningi við ungt fólk segir mikilvægt að veita ungmennunum athygli.

Hún segir rannsókn sem gerð hafi verið í vor hafi sýnt að fyrsta bylgja COVID 19 hafði neikvæð áhrif á börn sem standa höllum fæti félags- og námslega. „Við þurfum sérstaklega að huga að þeim börnum og halda utan um þau.”

Það er ljóst að ástandið hefur áhrif á landsmenn alla þó mismikið sé en Anna segir ákveðnar grundvallarreglur mikilvægar.

„Það er mikilvægt að halda grunnþörfum í lagi. Svefn er mikilvægasta grunnstoðin og við verðum að passa upp á að fá nægilegan svefn ásamt því að borða hollan og næringarríkan mat og hreyfa okkur.

Hætta er á að við dettum í sumarbústaðafílinginn og borðum bara óhollustu og setjumst í sófann og horfum á þætti, sem er frábært líka en við verðum að halda dampi. Við verðum að hreyfa okkur daglega; helst að fara út í náttúruna og bara út að leika. Lykilatriði er svo að tala saman, ekki einangra sig inni í herbergi í tölvunni eða símanum. Tala við vini og fjölskyldu, hlæja saman og spila og eiga samskipti.“


Sýndu raunverulegan áhuga


Aðspurð um hugmyndir fyrir úrræðalausa foreldra að dægrastyttingu með eldri börnum og unglingum segir Anna virka hlustun mikilvæga.
„Við mælum með því að eiga skjálaust kvöld, spila og/eða horfa á góða mynd.

Ef barnið þitt er mikið í tölvuleikjum eða á samfélagsmiðlum, Instagram, TikTok eða annað, sýndu barninu og leiknum áhuga í stað þess að pirrast yfir skjátímanum. Prófaðu að taka einn leik í Fortnite eða búa til eitt myndband á TikTok, kynntu þér hvað barnið er að gera, án þess að dæma og sýndu raunverulegan áhuga.

„Lykilatriði er svo að tala saman, ekki einangra sig inni í herbergi í tölvunni eða símanum."

Spjallið saman um hvað er eðlilegur skjátími. Búið til sameiginlegt plan og setjið hugsanlega markmið um raunhæfan skjátíma og eitthvað annað eins og að hreyfa sig úti, sinna áhugamálum, baka köku eða bara eitthvað allt annað.“

Anna bendir á að tækifærin til spjalls leynist víða eins og til að mynda í því að horfa saman á góða mynd eða þátt og ígrunda eftir um hvað var fjallað, hvaða skilaboð var verið að senda og hvort samskiptin í myndinni voru heilbrigð.

„Hægt er að taka umræðuna um ofbeldi og hvað eru heilbrigð mörk. Er eðlilegt að deila ofbeldismyndböndum á Instagram og af hverju er fólk að taka þátt í því ? Hvernig sýnum við samkennd og setjum okkur í spor annara? Hér eru frábær tækifæri fyrir foreldra að þjálfa, leiðbeina og tala opinskátt um hlutina. Í nánd og umhyggju skapast traust sem er grundvöllur að góðum samskiptum. Ég hvet foreldra til að hlusta extra vel og sýna unglingunum sérstakan áhuga án þess að anda ofan í hálsmálið á þeim og stjórnast í þeim."

Anna segir unga fólkið að mörgu leyti aðlagast betur en þau sem eldri eru enda langt á undan í tækni og rafrænum samskiptum, Fréttablaðið/Getty

Ein besta leiðin til þessa er til dæmis að fara í góðan göngu- eða hjólatúr þar sem er hægt að spjalla og njóta náttúrunnar. Ef unglingurinn er ekki til í það, þá virkar alltaf ísbíltúrinn. Keyra í 30 mínútur minnst, bara þú og unglingurinn því besta spjallið á sér oft stað í bílnum.“


Framhaldsskólanemar í hættu


„Okkur finnst hljóðið í unga fólkinu ótrúlega gott miðað við aðstæður. Þau eru oft fljótari að aðlagast en við fullorðna fólkið og eru langt á undan okkur í tækni og rafrænum samskiptum þannig að þau halda áfram að spjalla við vini sína og hitta þá vini sem eru í þeirra mengi, það er í skólanum og bekknum.“

Anna segir ástandið augljóslega hafa mikil áhrif á framhaldsskólanema. „Þau geta ekki haldið úti félagslífinu og fengið að lifa eðlilegu lífi, mæta í skólann og þess háttar. Það eru ekki öll börn sem fúnkera í rafrænu námi og munu því miður flosna upp úr námi. Það er gífurlega mikilvægt að halda utan um öll börn en sérstaklega framhaldsskólanemana sem eru í öllu rafrænu núna.“


Hrósum fyrir þrautseigjuna


„Pössum upp á að þau séu ekki vakandi fram á nótt og hrósum þeim fyrir þrautseigjuna, það að gefast ekki upp. Styðjum þau í náminu og leitum viðeigandi hjálpar ef börnin okkar eru að takast á við mikinn kvíða eða depurð. Heyrum í námsráðgjöfum og kennurum og fáum ráð hjá þeim líka.“

„Pössum upp á að þau séu ekki vakandi fram á nótt og hrósum þeim fyrir þrautseigjuna, það að gefast ekki upp."

Markmið KVAN er að styðja fólk til að ná að virkja það sem í þeim býr og veita þeim aðgengi að styrkleikum sínum. „Kjarninn í okkar starfi eru börn og unglingar. Við byrjuðum á því að halda nokkra fyrirlestra og erum, fjórum árum seinna, með yfir 15 starfsmenn, höldum fyrirlestra og námskeið ,störfum inni í skólum og með sveitarfélögum, þjálfum kennara og stjórnendur og erum inni í fyrirtækjum að vinna með menningu. Einnig erum við komin með ferðaskrifstofu sem að sér um endurmenntunarferðir,“ útskýrir Anna.

„Við elskum að vinna með ungu fólki, þau eru einfaldlega svo skemmtileg. Við erum með fjölbreytt námskeið sem snúa að því að efla heilbrigða sjálfsmynd og auka sjálfstraust ásamt því að styrkja félagsfærni. Síðan erum við mikið með hópefli, fyrirlestra og markþjálfun fyrir ungt fólk. Við erum líka inni í skólum að takast á við hin ýmsu verkefni, oft erfið samskiptamál og einelti en líka að vinna með kennurum og hjálpa þeim að búa til góða bekkjarmenningu.

KVAN stendur fyrir „Kærleik, Vináttu, Alúð og Nám.“ Þessi einkunnarorð lita í raun starfsemi okkar. Kærleikur og umhyggja leggja grunninn að því hvernig við hlúum að og byggjum upp tengsl við okkur sjálf og aðra,“ segir Anna að lokum.