Björk Eiðsdóttir
bjork@frettabladid.is
Föstudagur 22. október 2021
22.50 GMT

Á fallegu heimili í Vesturbænum býr Eyþór ásamt Ástríði Jósefínu Ólafsdóttur og sonum hans tveimur sem deila búsetu milli foreldra sinna. Þegar gengið er inn blasir sellóið fljótt við en á tímum Tod­mobile var það aðalsmerki Eyþórs. Hann er farinn að æfa sig fyrir tónleikana í Eldborg eftir viku en Eyþór hefur ekki spilað með sínum gömlu félögum í 15 ár.


„Ég þakka Covid fyrir að sellóið var tekið fram og rykið dustað af því. Þegar ég var í sóttkví lappaði ég upp á það, en ég hafði ekki skipt um strengi í ansi langan tíma og tók svo upp verk eftir Bach.“

Það kom sér vel að hljóðfærið var hætt að rykfalla þegar fyrrverandi Todmobile-félagi Eyþórs, Þorvaldur Bjarni, hafði samband og stakk upp á að sveitin kæmi aftur saman.

„Þetta er ákveðin rót, góð rót,“ segir hann, sáttur við að hafa aftur sameinast sínum gömlu félögum sem hann sagði skilið við fyrir fimmtán árum þegar hann fór að einbeita sér að öðru.

„Ég er þannig gerður að ég tek eitthvað fyrir og einbeiti mér að því þar til ég tek eitthvað annað fyrir. Þannig hefur rauði þráðurinn verið í mínu lífi. Maður er búinn að eiga mörg skeið: mikið í listum, mikið í viðskiptum og svo líka pólitík.“

Vildi ekki verða leikari


Grunnurinn og uppeldið var þó í listunum.

„Mamma, Sigríður Eyþórsdóttir, var leikstjóri. Hún kenndi mörgum núlifandi leikurum og stofnaði til að mynda leikhópinn Perluna sem systir mín Bergljót stjórnar nú í dag. Ég byrjaði því í leikhúsinu,“ segir Eyþór en bendir á að pólitíkin sé ekki algjörlega ólík leiklistinni. „Að vissu leyti er póli­tíkin með sitt svið, sínar persónur og leikendur og sinn söguþráð.“


Eyþór fór mikið með mömmu sinni í leikhúsið og lék í Þjóðleikhúsinu sem barn. „Svo hætti ég að leika þegar ég var 12 ára,“ rifjar hann upp og hlær.

„Ég ákvað þá að ég ætlaði ekki að vera leikari. Á þeim tímapunkti ætlaði ég að verða stjarneðlisfræðingur. Það mistókst en félagi minn sem ætlaði sömu leið lét þó drauminn rætast og er í dag stjarneðlisfræðingur. Ég fór í annað og stofnaði hljómsveit með Björk Guðmunds, Eyjólfi Jóhannessyni og Jakobi Smára Magnússyni,“ rifjar hann upp og á auðvitað við Tappa Tíkarrass.


Hætti í rokkinu fyrir klassíkina


Eyþór segist ekki sjá eftir því að hafa sveigt af braut á leið til stjarneðlisfræðináms og hellt sér út í rokkið kornungur.

„Ég sé ekki eftir þessum skiptum því þarna átti sér stað ákveðin sköpun sem var aðeins á þessu eina augnabliki í íslenskri tónlistarsögu. Við sem þjóð vorum að koma út úr austur-evrópsku skömmtunarþjóðfélagi þar sem ekki mátti selja erlent súkkulaði, hvað þá bjór. Það var aðeins einn útvarpsþáttur í viku, Áfangar, sem spilaði ný lög,“ rifjar hann upp.

Eyþór ólst upp í Árbænum til tólf ára aldurs þegar fjölskyldan færði sig í Vesturbæinn en vinirnir og hljómsveitarfélagar komu víða að.

„Þegar internetið og farsímarnir voru ekki til kynntust unglingar þvert á hverfin. Það voru hljómsveitir í mörgum bílskúrum og voða fljótt að spyrjast út ef einhver var góður,“ segir hann en sjálfur var Eyþór bassaleikari og söngvari með Tappa Tíkarrassi og sveitin vakti mikla athygli í kvikmynd Friðriks Þórs Friðrikssonar, Rokk í Reykjavík, þar sem hún átti tvö lög.

Stuttu síðar hætti Eyþór í sveitinni og segja má að hann hafi sagt skilið við rokkið aðeins 17 ára gamall.


Munkaskeiðið


„Ég hætti til að snúa mér alfarið að klassíkinni. Þetta var akkúrat öfugt við jafnaldrana sem þarna fóru inn á sitt villtasta skeið en ég var meira á einhverju munkaskeiði,“ segir Eyþór sem lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Hamrahlíð. Námið stundaði hann þó utanskóla til að geta betur nýtt tímann til að æfa sig á sellóið.

„Maður reynir að taka hlutina föstum tökum,“ segir hann og við erum sammála um að í dag hefði hann líklega verið sendur í greiningu.


„Þetta var akkúrat öfugt við jafnaldrana sem þarna fóru inn á sitt villtasta skeið en ég var meira á einhverju munkaskeiði."


„Nei, það var ekki búið að finna upp þessar almennu greiningar þegar ég var unglingur. Ég er voða feginn því ég hefði klárlega verið greindur með eitthvað og ekki mátt gera það sem ég gerði,“ svarar hann og jánkar því að líklega sé hann einhvers staðar á hinu fræga rófi.

Eyþór einbeitti sér að sellóleik og tónsmíðum og tók lítinn þátt í félagslífi á menntaskólaárunum.

„Það má segja að það hafi verið mikið meira rót á mér á aldrinum 13 til 16 ára. Svo var það bara sellóið. Ég fór svo meira að segja í tvö klaustur í kringum tvítugt. Mig langaði að kynnast merkilegu lífi munkanna. Ég fór í klaustur sem heitir Solemnes og er franskt móðurklaustur Clervaux-klaustursins sem Laxness dvaldi í á sínum tíma í Lúxemborg.“

Eyþór tók unglingsárin út á annan hátt en margir. Rokkið átti hug hans allan frá 13 til 17 ára og svo einbeitti hann sér að sellóinu og klassíkinni. Fréttablaðið/Eyþór

Eyþór dvaldi í nokkrar vikur í klaustrinu sem er að hans sögn hvað fremst í gregor-söng. „Ég fór þangað til að syngja með munkunum. Það voru fimm messur á sólarhring og vaknað klukkan fimm og aðeins mátti tala í eina klukkustund á dag,“ rifjar Eyþór upp.

Ofríki virkar ekki

„Ég náði líka að kynnast kommúnismanum í Austur-Evrópu áður en hann leið undir lok og ég myndi segja að þetta hafi allt saman verið hluti af menntun minni.“

„Ég fór með Þjóðleikhúsinu til að leika og spila í Austur-Berlín og prófaði svo að leigja herbergi í Prag og kynnast lífinu þar.“ Eyþór segir ótal sögur koma upp í hugann frá þeim tíma en sérlega minnisstætt sé partí sem hann sótti ásamt jafnöldrum sínum á föstudagskvöldi.

„Hápunktur kvöldsins var þegar Nivea-prufa var látin ganga manna á milli. Fólk var ekkert að bera kremið á sig heldur einfaldlega þefa af því.“


„Hápunktur kvöldsins var þegar Nivea-prufa var látin ganga manna á milli. Fólk var ekkert að bera kremið á sig heldur einfaldlega þefa af því.“


Hann segir bágt ástandið hafa haft áhrif á sig og að hann hafi séð að slíkt ofríki virkaði ekki. Hann hafi endanlega sannfærst um þá lífsskoðun sína að trúa á einstaklinginn og treysta honum.

„Ísland var þarna að fara úr haftastefnunni, litasjónvarpið var komið og það var hægt að kaupa einhvern gjaldeyri til að fara til útlanda. Ísland var að opnast en þarna var eins og allt væri frosið í tíma.

Ég man að ég og Örn Árnason leikari ætluðum að borða á fínum stað í Austur-Berlín þar sem þjónn í gömlum slitnum kjólfötum tók á móti okkur. Hann spurði hvort við ættum pantað borð sem við áttum ekki og var vísað frá. Þegar við spurðum hvernig stæði á því að við fengjum ekki borð á tómum staðnum sagði hann okkur að panta þyrfti hráefnið með margra daga fyrirvara.“

Hundrað tónleikar á einu ári


Upp úr tvítugu varð Eyþór hluti af hljómsveitinni Todmobile ásamt þeim Þorvaldi Bjarna Þorvaldssyni og Andreu Gylfadóttur, en sveitin varð í raun til fyrir slysni að sögn sellóleikarans.

„Við vorum þá að læra tónsmíðar og Þorvaldur stakk upp á að við tækjum upp nokkur lög. Þetta bætti svo utan á sig eins og snjóbolti og við enduðum á að spila á fullu í fjögur ár. Eitt árið spiluðum við á hundrað tónleikum,“ rifjar hann upp en sveitin starfaði í fimm ár og gaf á þeim tíma út jafn margar plötur sem hlutu frábærar viðtökur.

Árið 1993 hætti sveitin formlega þó að hún hafi síðan þá nokkrum sinnum komið aftur saman og gefið út enn meira efni.

Eyþór spilaði síðast með Todmobile árið 2006 eða fyrir fimmtán árum síðan.

„Við vorum búin að gera flest sem hægt var að gera hér heima. Ég fór að vinna í tækninni,“ segir Eyþór og er augljóst að tækniþróun er eitthvað sem brennur á honum.

„Fyrst í OZ og svo í Símanum og það kom einfaldlega nýr kafli í mitt líf. Ég stúderaði tækni mikið, sérstaklega í kringum hljóð og tónlist, en svo fór ég í MBA og tók svolítið viðskiptavinkilinn í þessu en hef alltaf lesið mjög mikið um tækni. Ég trúi því að tækni geti leyst mjög margt.

Við erum að fara að fara sjá gríðarlegar breytingar í samgöngumálum, bæði orkuskiptin og svo sjálfkeyrandi bíla. Fyrst nú eru þetta litlu rafskúturnar og það er komið talsvert af rafmagnsbílum, en þetta er bara byrjunin,“ segir Eyþór og heyra má að nú hefur borgarfulltrúinn Eyþór tekið tónlistarmanninn yfir.


Rótgróin trú á einstaklinginn


„Krafan um þjónustustig og umhverfisvernd verður há og tæknin mun svara því. Það eru mjög margar borgir farnar að huga að framtíðinni varðandi sjálfkeyrandi bíla en við erum lítið að því hér. Tæknin er nálæg og ég held að þetta geti verið lausnin á mörgu, þannig má lækka kostnað, bæta almenningssamgöngur og fækka slysum.

Reykjavíkurborg getur verið mikið snjallari en hún er. Sem dæmi þá vita allir sem hafa beðið við umferðarljós að þau eru ekki mjög gáfuð. Það eru til hreyfi- og snertiskynjarar sem sjá umferðina og haga ljósum eftir því. En við erum enn að notast við klukku sem er nítjándu aldar aðferð. Við erum alltaf að tala um að stytta vinnuvikuna og minnka umferð, þetta er einföld lausn í þeim efnum.“

Fyrst borgarfulltrúinn Eyþór er tekinn við er ekki úr vegi að spyrja oddvita Sjálfstæðisflokksins í borginni hvort hugurinn hafi alltaf stefnt í pólitík.

„Það var ekki endilega á planinu en ég hef alltaf haft þessa rótgrónu trú á einstaklinginn. Þegar ég var í Tappa tíkarrassi var ég anarkisti og hef alltaf verið á móti yfirvaldi og ofríki.“

Samgöngu- og skólamál brenna á Eyþóri.

„Framtíðin verður allt öðruvísi og við ættum að undirbúa börnin betur undir hana í skólanum og efla sköpun og vísindanám. Á þessari öld keppir fólkið við tæknina. Tæknin mun taka yfir fjölmörg störf og við ættum því að leggja áherslu á mennsku störfin, hvort sem það er list, vísindi eða önnur sköpun.“


„Tæknin mun taka yfir fjölmörg störf og við ættum því að leggja áherslu á mennsku störfin, hvort sem það er list, vísindi eða önnur sköpun.“


Eyþór var formaður bæjarráðs í Árborg fyrir hönd Sjálfstæðisflokksins árin 2010 til 2014. Hann segist hafa fundið sinni sýn og skoðunum ágætis farveg í flokknum.

„Enginn flokkur er fullkominn en Sjálfstæðisflokkurinn stendur fyrir einstaklingsfrelsi og býr yfir meira umburðarlyndi en flestir flokkar. Hann er stór því innan hans rúmast ólíkar skoðanir og fólk.

Mamma var harður herstöðvaandstæðingur, pabbi var íhaldssamari en þau ólust upp á tímum þegar við höfðum nýverið öðlast sjálfstæði sem þjóð. Ég er því alinn upp við þann tón, að við gætum gert meira sem sjálfstæð þjóð og það er inngróið.“

Eyþór fann ástina á ný með Ástríði Jakobínu myndlistarkonu. Hann segist heppinn að hafa kynnst Ástríði og það sé dásamlegt að finna ástina. Hún sé ákveðið hreyfiafl. Fréttablaðið/Eyþór

Hollt að vera í minnihluta


Eyþór segist hafa lært mikið á tímanum í bæjarstjórn Árborgar þar sem hann var bæði í minnihluta og meirihluta.


„Að vera í minnihluta er besta þjálfunin áður en tekið er við stýrinu. Það er að mínu viti hollara en að fá völd of fljótt,“ segir Eyþór sem ætlar sér ekki að vera í minnihluta í Reykjavík mikið lengur.

„Sama fólkið er búið að vera við völd lengi og það vill stundum festast í fílabeinsturni. Ég held að það sé gott fyrir borgina að hrista boxið og breyta til. Það er kominn tími á að opna Reykjavík, fá fleiri lóðir til að byggja og opna eyrun.

Heyra hvað fólk í hverfunum hefur að segja eins og rekstraraðilar á Laugavegi sem hafa upplifað að ekki sé hlustað á þá. Við þurfum að ná sátt og færa borgina hraðar inn í nútímann. Ég held að Reykjavík geti orðið besta borg Evrópu til að búa í en þá þarf hún að vera aðeins stærri, aðeins opnari og færa sig nær nútímanum.“


Engar beinagrindur í skápnum


Tónlistarmaðurinn og pólitíkusinn hefur einnig látið að sér kveða á viðskiptasviðinu og hefur hlutur hans í Morgunblaðinu verið milli tannanna á fólki en lengi vel var Eyþór stærsti hluthafinn.

„Hlutur minn í Mogganum hefur rýrnað á hverju ári, því miður. Ég átti þennan hlut áður en ég fór í borgarpólitíkina en um leið og ég fór þangað sagði ég mig úr stjórn Árvakurs og hef engin afskipti þar. Hlutur minn hefur verið til sölu en það er lítil eftirspurn enda afkoman neikvæð. Aðalatriðið er að þegar fólk er með hagsmuni sé það uppi á borði.

Þessi hlutur er verst geymda leyndarmálið í íslenskri pólitík enda margskráður,“ segir Eyþór.

„Ég er ekki með neinar beinagrindur í skápnum. Ég keypti hlutabréf í Árvakri af Samherja fyrir fjórum árum síðan. Ég skulda þeim ekki neitt og þeir mér ekkert heldur. Hlutabréfin hafa orðið verðlítil eins og í öðrum frjálsum fjölmiðlum og því eðlilegt að hlutabréfin séu færð niður þegar taprekstur er ár eftir ár.“


„Ég keypti hlutabréf í Árvakri af Samherja fyrir fjórum árum síðan. Ég skulda þeim ekki neitt og þeir mér ekkert heldur.


Aðspurður segist Eyþór alltaf hafa haft mikinn áhuga á fjölmiðlum og fyrstu hlutabréfin sem hann fjárfesti í voru í Dagblaðinu sem hann keypti fyrir launin sem hann fékk fyrir að selja Vísi í miðbænum, hann var þá ellefu ára.

„Ég hef alltaf lesið mikið og man eftir að hafa þurft undanþágu í bókabílnum í Árbænum því þar mátti bara fá lánaðar þrettán bækur á viku og það dugði mér ekki. Ég hef gaman af skrítnum bókum,“ segir Eyþór og má sjá á bókasafni hans í stofunni að fjölbreytileikinn er þar í fyrirrúmi og mest lesið á ensku.


Yfir tuttugu ára aldursmunur


Eyþór og barnsmóðir hans og eiginkona skildu fyrir fjórum árum en ástin hefur aftur bankað á dyr og var henni tekið fagnandi.


„Það er dásamlegt að finna ástina og kannski er hún lífið, það er að segja að elska aðra manneskju og allt sem maður gerir. Ég held að það sé ákveðið hreyfiafl. Ég var heppinn að kynnast Ástríði.“
Fbl_Megin: Aðspurður um rúmlega tuttugu ára aldursmun parsins gefur Eyþór lítið fyrir það.

„Það er vissulega aldursmunur á okkur en það dregur okkur saman að við deilum sömu gildum og áhugamálum og brennum bæði sérstaklega fyrir listinni og klassískri tónlist. Við erum mjög samhuga.“


„Það er vissulega aldursmunur á okkur en það dregur okkur saman að við deilum sömu gildum og áhugamálum og brennum bæði sérstaklega fyrir listinni og klassískri tónlist. "


En ætli aldursmunurinn hafi ekkert setið í þeim í upphafi?


„Ekki nægilega til að stöðva ástina. En jú, lífið er ævintýri og ekki alltaf eftir forskrift og það er bannað að hafa leiðinlegt og það er einmitt mottó Ástríðar.“

Parið kynntist í gegnum sameiginlega vini og varð Eyþór strax heillaður.

„Hún er ólík flestum sem ég hef kynnst. Hún er málari í klassískum stíl. Endurreisnarmálari. En hún er ekki bara málari heldur stundar hún líka „aerial silks“, eins og þú sérð í Cirque du Soleil,“ lýsir Eyþór, augljóslega heillaður og bendir blaðamanni á sterklega róluna á ganginum þar sem sambýliskonan æfir sig.

Hún er jarðtenging fyrir mig


„Hún er sterk manneskja í mörgum skilningi þess orðs og hefur þurft að hafa fyrir lífinu. Hún er góð jarðtenging fyrir mig. Ég fer stundum of hratt og það er gott að hafa góða jarðtengingu.

Lífið er að verða allt öðruvísi en það var, við vorum alltaf í einföldum kössum: nám vinna, eftirlaun eða dauði. Nú lifum við lengur og höldum heilsu lengur. Við erum allt öðruvísi. Það að eiga fleiri en einn feril er framtíðin.

Ég hef aldrei passað inn í einhvern einn kassa en frá síðustu öld höfum við verið svolítið í sérfræðingakössunum: „Hann er lögfræðingur, hún er listakona og svo framvegis.“

Ef einhver fór út fyrir kassann var hann talinn skrítinn. En það hafa verið tímabil í mannkynssögunni eins og „renaissance“-tíminn, þegar fólk gat verið í fleiri en einum kassa, verið til að mynda vísindamenn og listamenn.“

Var farinn að drekka of mikið


Eyþór segist hafa farið í gegnum mikla sjálfskoðun eftir að hafa verið tekinn fyrir ölvunarakstur árið 2006, atvik sem fór hátt í fjölmiðlum.

„Við áföll hefur maður tvo valkosti, að vera fúll og jafnvel kenna öðrum um eða horfa inn á við og ákveða að gera eitthvað í sínum málum. Það var það sem ég gerði.

Ég held að það sé ekki nokkur spurning að ég var farinn að drekka of mikið og hraðinn var of mikill. Það er svo mikilvægt að fara ekki fram úr sjálfum sér og vera í tengslum við eðlilegan takt. Það á við drykkju, vinnu og metnað. Allir þessir hlutir geta farið illa með mann og ég held að ég hafi farið fram úr mér á öllum sviðum.


„Ég held að það sé ekki nokkur spurning að ég var farinn að drekka of mikið og hraðinn var of mikill."


Eitt af því sem er mikilvægt að passa sig á er að of mikill metnaður getur farið illa með fólk, ef það fer ekki illa með viðkomandi getur það farið illa með fólkið í kringum mann,“ segir Eyþór að lokum.

Reynslunni ríkari.

Athugasemdir