Björk Eiðsdóttir
bjork@frettabladid.is
Laugardagur 17. október 2020
06.00 GMT

Jóhanna var 32 ára móðir einnar dóttur, Önnu, sem þá var 10 ára, þegar hún kynntist eiginmanni sínum Geir Sveinssyni.

„Þegar við kynntumst fyrir alvöru var hann 39 ára og ég 32, en við höfðum vitað hvort af öðru í mörg ár, börnin okkar tvö voru saman í leikskóla og ég hafði tekið við hann viðtöl þegar ég starfaði í fjölmiðlum og flogið með hann sem flugfreyja hjá Icelandair. Ég þekkti líka Guðrúnu heitna, fyrri konu hans. Hún var bæði að vinna í sjónvarpi og fljúga eins og ég. Við Geir vorum því ekki alveg að kynnast þegar við svona fórum að horfa á hvort annað með öðrum hætti,“ útskýrir Jóhanna þegar hún er spurð út í upphaf sambandsins sem öllu breytti.

„Það voru í raun vinir sem drógu okkur saman og ég held að Jónína Ben hafi spilað stóran þátt í því á sínum tíma. Svo bara urðum við ástfangin og þá er allt mögulegt, en auðvitað voru þetta áskoranir enda fórum við að draga okkur saman um hálfu ári eftir að eiginkona Geirs féll frá og einhverjum hefur ef til vill fundist það alltof snemmt,“ rifjar Jóhanna upp, en fyrri eiginkona Geirs, Guðrún Helga Arnardóttir, lést árið 2003 og auk sonar þeirra, Arnars Sveins sem var þá 12 ára, höfðu þau hjón nýverið tekið að sér ungt stúlkubarn.


„Svo bara urðum við ástfangin og þá er allt mögulegt, en auðvitað voru þetta áskoranir enda fórum við að draga okkur saman um hálfu ári eftir að eiginkona Geirs féll frá og einhverjum hefur ef til vill fundist það alltof snemmt.“


„En ástin spyr ekki um stað eða stund og í svona aðstæðum er í raun enginn réttur eða rangur tími. Maður snýr ekki baki við ástinni þegar hún verður á vegi manns enda ekkert víst að hún banki upp á aftur. En ég fann aldrei neitt annað en kærleik frá fjölskyldu Guðrúnar Helgu heitinnar og við höfum átt gott samband við þau. Þau hafa líka alltaf umvafið og stutt Arnar Svein enda er hann mjög náinn móðurfjölskyldunni.“

Sjálf átti Jóhanna sambönd og hjónaband að baki og hafði reynsluna af samsettri fjölskyldu. „Ég gekk í hjónaband þegar ég var 27 ára með Birgi Þór Bragasyni sem átti þrjá unglingsstráka sem bjuggu allir hjá okkur á tímabili auk dóttur minnar.“


Þetta var risa ákvörðun

Hún óttaðist því ekki að kynnast manni sem ætti börn en aðstæður voru vissulega erfiðar. „Þarna var bæði fjölskylda í sorg og stutt um liðið. Arnar Sveinn var aðeins tólf ára og nýbúinn að missa mömmu sína og svo Ragnheiður Katrín sem þau voru nýbúin að taka að sér og var aðeins eins og hálfs árs.“

Ragnheiður Katrín var rúmlega tveggja ára þegar Jóhanna og Geir fóru að búa saman og segir Jóhanna það hafa gert það að verkum að ákvörðun hennar var stærri og meiri. „Á þeim tímapunkti er ég ekki bara að ákveða að fara að búa með Geir heldur líka að taka hana að mér og tengjast henni sem móðir. Hún er svo ung þegar ég kem inn í hennar líf að hún á enga minningu um aðra móður, en hún hefur lært að þekkja uppruna sinn. Eins er hún í góðum tengslum við fjölskyldu Guðrúnar heitinnar og er sérlega rík, á fullt af fólki sem þykir vænt um hana.“

Heimilisaðstæður Jóhönnu og dóttur hennar breyttust töluvert með ákvörðuninni, eðli málsins samkvæmt. „Þó ég væri ekki að fara að ganga Arnari Sveini í móðurstað var ég meðvituð um þá ábyrgð sem fylgir því að ganga inn í þessar aðstæður og taka því ekki léttvægt. Það var risa ákvörðun en um leið ein besta ákvörðun lífs mín. Við höfum alveg þurft að mæta alls konar áskorunum í okkar sambandi eins og öll önnur hjón eða pör, en við eigum yndislegt samband í dag og dásamleg börn og fjölskyldu,“ segir Jóhanna og bætir við að þau hafi verið svo heppin að Arnar Sveinn og Anna höfðu þekkst frá því á leikskóla og séu bestu vinir í dag.


Áskorun og líka gjöf


„Maður hefði kannski átt að leita sér meiri aðstoðar á þessum tíma enda er ég ekki sérfróð í þessum efnum, en ég leit á það sem stórar gjafir að fá Arnar Svein og Röggu inn í líf okkar Önnu.

Það var áskorun og líka gjöf. Mestu áskoranirnar í lífinu þroska mann mest. Það er auðvelt að fara í gegnum lífið með því að reyna að sneiða hjá öllu erfiðu. Náin samskipti þroska mann mest enda mætir maður þar sínum veiku blettum. Það er nefnilega staðreynd að það er ekki alltaf hinn aðilinn sem þarf að laga eitthvað hjá sér heldur þarf maður að horfa inn á við. Það eru kannski stærstu gjafir lífsins, þessar áskoranir, því þær færa mann hraðast fram í þroska og benda manni á eigin veikleika.“

18 mánuðir á milli sona


Jóhanna segist í dag líta á stóra fjölskyldu sína sem algjöra guðsgjöf og það skipti hana miklu að lifa í þakklæti.

„Ég er raunverulega þakklát fyrir það hvernig þetta allt þróaðist og fyrir að hafa ákveðið að eignast tvö börn í viðbót,“ segir hún, en saman bættu þau Geir og Jóhanna síðar við sonunum Vilhjálmi og Sveini.
„Við höfðum alltaf verið að eignast hálfgerð einbirni og langaði því að eignast systkini sem myndu alast upp saman."

Barnahópurinn er stór og glæsilegur: Vilhjálmur, Sveinn, Anna, Ragnheiður Katrín og Arnar Sveinn á góðri stundu. Mynd/Aðsend

Það varð úr og eru aðeins 18 mánuðir á milli sonanna yngstu. „Þetta var auðvitað gríðarleg vinna og maður spyr sig eftir á, hvert fór tíminn?“ segir Jóhanna í léttum tón.

„Það var auðvitað gott að eignast börn saman, en eins og fleiri pör upplifa þá tekur hversdagurinn hressilega við í þessum aðstæðum. Þegar pör eru að kynnast sjá þau varla gallana í fari hins og allt er yndislegt. Svo þegar hversdagurinn tekur við koma upp áskoranir og við fórum alveg í gegnum þannig tímabil líka.

Ennþá skotin í honum


Það er ákvörðun að vera í svona nánu sambandi og láta það ganga. Það er kannski sá þroski sem við tókum inn í þetta samband. Þegar koma erfið tímabil í samböndum getur það virkað freistandi að hlaupa í burtu, en þetta snýst um þá ákvörðun að vilja vera saman, vera meðvitaður hvern dag um sambandið, rækta það og taka því aldrei sem sjálfsögðum hlut.


„Það er ákvörðun að vera í svona nánu sambandi og láta það ganga."


Það er auðvelt að halda að grasið sé grænna hinum megin, þar sem það er það kannski í stutta stund en þar tekur hversdagurinn einnig við. Því þarf maður að spyrja sig hvort maður ætli að rækta samband sem hefur einhverja dýpt með einhverjum, eða alltaf lifa á yfirborðinu. En auðvitað er neistinn líka mikilvægur. Hann þarf að vera til staðar og hjá okkur hefur hann aldrei slokknað. Ég horfi á Geir og er ennþá skotin í honum og finnst hann alltaf langflottastur, sem mér finnst góð tilfinning.“


Vorum öll að gera okkar besta


Arnar Sveinn Geirsson, stjúpsonur Jóhönnu, hefur verið opinskár um sjálfsvinnu þá sem hann fór í þegar hann fullorðnaðist, til að takast betur á við móðurmissinn í æsku. Þar hefur hann meðal annars talað um hvernig hann hafi bælt niður tilfinningar og minningar sem urðu of sárar og hvernig fólkið í kring hafi ekki alveg vitað hvernig taka ætti á málum.

„Það hefur verið yndislegt að fylgjast með því og þeim þroska sem hann hefur tekið út. Við vorum öll að gera okkar besta og Geir alveg sérstaklega í öllu þessu ferli, til að hjálpa honum og líka að vinna úr þessari stöðu fyrir sjálfan sig. Og svo má ekki gleyma því að hann var þarna líka með nýju, litlu dótturina sem þurfti sitt líka.


„Við vorum öll að gera okkar besta og Geir alveg sérstaklega í öllu þessu ferli, til að hjálpa honum og líka að vinna úr þessari stöðu fyrir sjálfan sig."


En svona stór sár eru ekki löguð á stuttum tíma og eru í raun ævilöng verkefni. Við mennirnir erum byggðir til að lifa af og þannig eru sum okkar varnarviðbrögð, til þess einmitt að lifa svona stórt áfall af. Þegar maður lítur til baka má draga ýmsan lærdóm af ferlinu og maður getur alltaf gert betur. Svo kom augnablik í lífi Arnars þar sem hann gat tekið þetta alla leið á þennan hátt og um leið hjálpað öðrum. Sem er auðvitað alveg dásamlegt og við erum ótrúlega hamingjusöm með þessa vegferð sem hann er á í dag og stolt af honum. Við erum einnig svo þakklát fyrir hvernig Anna, dóttir mín, stóð sig í öllu þessu ferli og vinátta þeirra Arnars var svo dýrmæt og er enn í dag.“


Lítið áreiti í Þýskalandi


Í dag eru komin sautján ár frá því Jóhanna og Geir fóru að vera saman en stór breyting varð hjá fjölskyldunni fyrir átta árum þegar hjónin fluttu utan með yngstu börnin þrjú. Í dag hafa þau komið sér vel fyrir í gömlu, fallegu húsi í rúmri klukkustundar akstursfjarlægð frá Berlín.

„Þar höfum við upplifað mikla nánd og lítið áreiti. Ég segi stundum að COVID hafi litlu breytt fyrir okkur enda takturinn hægari,“ segir Jóhanna, en þau fluttu utan í ævintýraleit. „Geir bauðst að þjálfa handbolta í Austurríki og við slógum til en undanfarin sex ár höfum við verið á okkar stað í Þýskalandi.“


Líkaminn besti læknirinn


Jóhanna hafði um árabil starfað í fjölmiðlum en fór að einbeita sér meira að aðalhugðarefninu, heilsueflingu.

„Ég var hætt í Kastljósi og hafði verið með heilsuþætti á sjónvarpsstöðinni ÍNN þegar útgáfufélagið Bjartur Veröld bað mig að skrifa bók um mín hugðarefni, sem eru hvernig við getum hjálpað líkamanum að viðhalda heilbrigði. Hvernig við getum leyft honum að vera þessi besti læknir í heimi sem hann er. Það er enginn betri læknir til, ef hann bara fær aðstæður til þess.

Gallinn er að umhverfi okkar, lífsstíll og mataræði hefur breyst svo gríðarlega á síðustu 100 árum að við erum í auknum mæli að veikjast af lífsstílssjúkdómum,“ segir Jóhanna sem gaf nýverið út sína aðra bók, Heilsubók Jóhönnu, þar sem aðalumfjöllunarefnið er manngerð eiturefni í umhverfi okkar og áhrif þeirra á okkur og lífríkið. Í fyrri bókinni fjallaði hún um áhrif mataræðis og lífsstíls á heilsuna.


Allt hluti af stórri mynd

„Þegar ég fór að skrifa bókina um eiturefnin áttaði ég mig almennilega á því að þetta er allt hluti af svo stórri mynd. Ég gat ekki bara farið að skrifa um eiturefnin í daglega lífinu. Ég gat ekki bara skrifað um eiturefnin heima hjá okkur þó svo þar verðum við mest fyrir þessum efnum. Við verðum að horfa á heildina, á loftslagsvána, plastmengunina út um alla jörð og höf og loftmengunina og hvernig manninum hefur tekist, á örtíma í sögu mannsins, að menga nánast hvern einasta skika jarðarinnar með þessum efnum og ógna jafnframt þannig vistkerfum jarðarinnar sem eru undirstaða lífs okkar hér á jörð.

Fjölskyldan öll samankomin í Weimar í Þýskalandi. Þó að elstu börnin tvö búi á Íslandi er samgangur mikill. Mynd/Aðsend

Við verðum að átta okkur á því að allt sem við gerum náttúrunni gerum við okkur. Það þýðir ekki að hugsa þetta þannig að við séum aðskilin náttúrunni. Við erum náttúran. Við erum hluti af öllu þessu kerfi,“ segir Jóhanna ákveðin.


COVID veitir tækifæri


„Auðvitað hefur verið mikil vitundarvakning frá því ég byrjaði að skrifa þessa bók fyrir sjö árum síðan,“ segir Jóhanna, sem sótt hefur sér upplýsingar í vísindarannsóknir þó sjálf sé hún ekki vísindamaður á þessu sviði og skrifi ekki sem slíkur.

Jóhanna segir náttúruna hafa notið góðs af því að við höfum neyðst til að hægja á vegna heimsfaraldurs og nú sé tækifæri til að staldra við. Fréttablaðið/Stefán

„Ég hef alveg skoðun á þessu og ég get alveg sagt að vísindin styðji hana. Hún er sú að þessi leið sem við erum að fara gengur engan veginn og við verðum einhvers staðar að staldra við. Rétt eins og ég segi í formála bókarinnar, að eins ömurlegur og COVID-faraldurinn er búinn að vera, þá hefur hann líka gefið okkur tækifæri til að staldra við.

Náttúran hefur notið góðs af því að við höfum neyðst til að hægja á. Við þurfum því að spyrja okkur hvort við viljum halda áfram á sömu braut eða gera hlutina öðruvísi. Það er erfitt að fara upp úr hjólförum vanans, enda erum við vön vissum lífsgæðum. En ef fjöldinn stígur í sömu áttina getur það haft gríðarleg áhrif. Það hefur gríðarmargt breyst á síðustu tíu árum og þá sérlega varðandi mataræði.“


Þurfum við allar þessar vörur?


Jóhanna segir bókina vera eins konar uppflettirit eða handbók. „Markmiðið er að hvetja lesandann til að vera vakandi neytandi. Á hverjum degi tökum við ákvarðanir um það sem við kaupum og það er mikilvægt að vera meðvitaður um innihald og framleiðsluaðferðir. Bara eitt lítið dæmi: Á fjölda heimila er fullt af alls konar snyrti-, hreinlætis- og hreinsivörum í plastbrúsum. Þurfum við allar þessar vörur?

Fjöldi þessara vara inniheldur skaðleg og í besta falli varasöm efni, til dæmis allar vörur sem innihalda gerviilm innihalda þalöt, sem geta verið hormónaraskandi. Gætum við svo jafnvel fundið þær vörur sem við þurfum í annars konar umbúðum en plasti? Við getum til dæmis keypt hársápustykki í stað hársápu í plastbrúsa og notað venjuleg handsápu­stykki við vaskinn í stað handsápu í plastbrúsa.“

Jóhanna bendir jafnframt á að umhverfisvottanir séu frábær tæki fyrir neytendur til að finna vörur án skaðlegra efna og fer yfir þær í bókinni. „En grundvallaratriðið er að draga úr neyslu því þannig getum við dregið úr loftmengun, plastmengun, eiturefnaframleiðslu og hlýnun jarðar. Við þurfum að spyrja okkur oftar: „Þarf ég þetta?“ segir Jóhanna, sem setti sér markmið um að kaupa sér ekki ný föt og það entist í heil þrjú ár.


Verðum að staldra við


„Hugleiðsla er mikilvægur þáttur af þessu öllu, því við getum ekki gert stórar breytingar nema staldra aðeins við. Margt af þessu vitum við, að við eigum að gera svona en ekki hinsegin, en þetta fer oft inn um annað eyrað og út um hitt. Mig langar ekki að vera besservisser sem predikar yfir fólki, mig langar mikið frekar að fólk skoði þessi mál, staldri við og tengi inn á við. Það held ég að sé mikilvægast af öllu – að finna sjálfan sig í öllu þessu stressi.“


Jóhanna viðurkennir að frá unglingsaldri hafi henni alltaf fundist eitthvað vanta og verið í sífelldri leit að svörum um tilgang lífsins, hver við værum og hvort líf væri handan við dauðann.


„Mig langar ekki að vera besservisser sem predikar yfir fólki, mig langar mikið frekar að fólk skoði þessi mál, staldri við og tengi inn á við."


„Ég hef lengi velt því fyrir mér hver tilgangur lífsins er og fór til að mynda snemma að lesa jógabækur og velta því fyrir mér hver ég væri – hvort ég væri bara þessi líkami eða eitthvað meira,“ útskýrir Jóhanna.

„Þegar ég var í Kastljósinu á árinu 2006 bauðst mér að taka viðtal við hina indversku Dadi Janki, andlegan leiðtoga og jóga, sem var um nírætt þegar ég hitti hana. „Ég varð djúpt snortin eftir fund okkar, eins og maður verður þegar maður hittir fólk sem sannarlega hefur stundað andlega vinnu.“

Áhrifin voru það mikil að nokkrum vikum eftir viðtalið voru Jóhanna og Geir farin til Indlands á jóganámskeið.


Jóga breytti lífi okkar


„Í framhaldi kynntumst við starfinu í Lótushúsi og hjónunum Þóri og Sigrúnu sem það ráku, en eru nú bæði fallin frá. Þau hjálpuðu ótrúlega mörgum að ná innri ró og lifa í þessum heimi, sem getur verið stór andleg áskorun.

Jóhanna og Geir kynntust á fertugsaldri og segist hún enn vera skotin í honum, en það sé bæði vinna og ákvörðun að vera í nánu sambandi. Mynd/Aðsend

Við fórum á mjög djúpt námskeið á Indlandi í tíu daga og héldum svo áfram í þeirri vinnu í Lótushúsi og þetta raunverulega breytti lífi okkar. Þetta hjálpaði okkur að takast á við þær áskoranir sem síðar komu, með þessi tæki og tól til að nota í öllum aðstæðum. Þetta var eftir á að hyggja í raun aðstoðin sem við sóttum okkur ómeðvitað. Og þarna fann ég líka mín svör við öllum þeim spurningum sem ég hafði haft og gat hætt að leita.“


Erum eilífar verur


„Ég held að það sem við þurfum helst á að halda sé að gefa sjálfum okkur tíma og tengja inn á við – við Veruna okkar eins og Gunnar Dal kallaði hana, en ekki bara tengja okkur við hlutverkin okkar, það sem við gerum á hverjum degi og allt þetta veraldlega í kringum okkur, sem er ekki varanlegt og veitir okkur tímabundna hamingju.

Við þurfum að finna þessa tengingu við okkur sjálf sem er handan líkamans og hlutverka okkar. Við sækjumst öll eftir kærleika og friði. Það hefur held ég enginn skrifað bókina um hvernig við getum hatað meira eða hvernig við getum búið til ófrið. Við drögumst að kærleika og friði og ég held að það sé kjarni okkar allra.“


„Það hefur held ég enginn skrifað bókina um hvernig við getum hatað meira eða hvernig við getum búið til ófrið."


Jóhanna segist nota hugleiðslu flesta daga og hafa lagt sig fram um að gera hana að vana þó misjafnlega hafi gengið.

„Undanfarið hefur gengið betur að gera þetta að hluta af degi okkar. Það getur verið nóg að setjast niður og setja fókusinn á andardráttinn og svo líðanina. Það má líka gera þetta með möntrum eða jákvæðum hugsunum. Við erum öll hluti af þessari sameiginlegu uppsprettu sem er á bak við alla sköpun heimsins, það er þessi kærleikur og þessi orka. Líkaminn deyr en við lifum áfram, þannig sé ég þetta. Það breytti öllu í mínu lífi að hugsa um okkur sem eilífar verur sem aldrei deyjum. Þannig erum við öll tengd og við erum tengd öllu sem er.“

Athugasemdir