Björk Eiðsdóttir
bjork@frettabladid.is
Föstudagur 8. október 2021
23.00 GMT

Ég er ein af mörgum með hyperskynjun, mín von er að með árunum verði fleiri rannsóknir á fólki með svona eiginleika hér á landi, því margir eru næmir á Íslandi og við erum öll svo tengd,“ segir Anna Birta. Hún vill meina að hyperskynjun sé í genunum og hljóti því að vera einhvers konar stökkbreyting.

Anna Birta er fædd á Íslandi en alin upp að mestu í Grikklandi. Hún er skráð sem Tryggvadóttir en hefur valið sér að nota eftirnafn stjúpföður síns, hið gríska eftirnafn Lionaraki. Tengsl Önnu Birtu við Grikkland eru sterk og í snotru húsi í Ölfusi þar sem hún býr ásamt átta ára dóttur sinni, hljóma oftar en ekki grískar útvarpsrásir.

„Blóðfaðir minn lést áður en ég fæddist. Mamma var í framhaldi kölluð á fund læknamiðils í sveitinni vegna skyndilegs fráfallsins, Einars á Einarsstöðum, sem þá tilkynnti henni að hún væri barnshafandi og hughreysti hana.“ Það reyndist rétt og Anna Birta kom inn í líf móður sinnar níu mánuðum eftir andlát föður síns. „Þetta er sem sagt mín dramatíska innkoma í þetta líf,“ segir Anna Birta einlæg.


Rætur í Grikklandi

Þegar Anna Birta svo var komin í heiminn hélt móðir hennar í hótelstjórnunarnám til Bretlands þar sem hún kynntist grískum manni, Antonis Lionaraki, sem gekk Önnu Birtu í föðurstað.

„Þau gifta sig í Bretlandi og við flytjum í framhaldi til Grikklands þar sem ég er alin upp frá þriggja til átta ára aldurs. Í Grikklandi á ég stóra fjölskyldu og fer þangað oft á ári.“

Þegar móðir hennar og stjúpfaðir skildu fluttu mæðgurnar til Íslands og svo aftur til Bretlands þegar Anna Birta var 12 ára. Menntaskólanum lauk hún svo á Ísafirði og þaðan lá leiðin svo aftur til Grikklands.


Ofurnæmni í menntaskóla


Það var á menntaskólaárunum sem ofurnæmni, eða hyperskynjun eins og hún kallar það, Önnu Birtu fór að láta á sér kræla.

„Ég trúi því svo innilega að þetta tengist hormónum að einhverju leyti, það er eitthvað sem mig langar að finna út úr áður en ég dey. Ég held að ég hafi alltaf haft þessa eiginleika en þetta verður fyrir­ferðarmikið á unglingsárunum,“ segir hún.

„Ég sá mann sem var ekki úr þessum heimi og eins og algengt er hjá fólki sem sér, þá var fyrsta tilfinningin mín ónot.“


„Ég sá mann sem var ekki úr þessum heimi og eins og algengt er hjá fólki sem sér, þá var fyrsta tilfinningin mín ónot.“


Anna Birta bendir á að enginn sjái eins.

„Mín skynjun er eins konar þrívídd, vinstra megin á hlið, þar kemur einhvers konar opnun þar sem ég sé fólk, eða heyri en helsta upplifun mín er að sjá í munninum myndbönd og skynja eins og ég sjái í gegnum lykt. Þarna í þessu tilviki var hann pínu hálfgegnsær og mér fannst þetta mjög óspennandi á allan hátt og hafði engan húmor fyrir þessu,“ segir hún í léttum tón.

Aðspurð hvort hún hafi verið hrædd, svarar Anna Birta játandi og bætir við

„Svo var ég bara unglingur og að spá í allt öðrum hlutum.“

Maðurinn birtist Önnu aðallega í einu rými heimili hennar og síðar kom í ljós að einmitt í þessu rými hafi maður svipt sig lífi.

„Ef hjúpurinn okkar er ekki tilbúinn eða stilltur á þann hátt að geta niðurhalað þessum upplýsingum þá náttúrlega verður maður bara skelfingu lostinn.“

Það tók Önnu Birtu tíma að taka skyggnigáfu sína í sátt en það tókst henni með hjálp annars miðils, Bíbíar Ólafsdóttur. Fréttablaðið/Sigtryggur Ari

Eftir menntaskóla fór Anna Birta til Grikklands, nánar tiltekið til Aþenu, að læra leiklist.

„Ég var lánsöm að fá aðalhlutverk í leikhúsi ári fyrir útskrift. Svo ég upplifði drauminn minn um að verða leikkona,“ segir hún.


Lokaðist fyrir skynjunina


Þegar Anna Birta verður ófrísk af dóttur sinni lokast skyndilega fyrir hyperskynjunina .

„Það stórkostlega gerist þá að það er eins og skrúfað sé fyrir alla skynjun,“ segir hún og kannast við svipaðar sögur frá öðrum konum, að skynjunin hafi eflst eða minnkað, jafnvel horfið á meðgöngu.

„Ég var ofboðslega sæl með þetta og fæddi árið 2013 inn í þennan heim mína dásamlegu dóttur, sem er mér allt. Tíu dögum eftir fæðinguna heyri ég hljóð eins og í hurð skella en fann að það var ekki úr þessum heimi og þá vissi ég að þetta væri komið aftur,“ lýsir Anna Birta og segist hafa fundið ískulda hríslast um sig.

„Í framhaldi kom skynjunin margföld til baka. Þess vegna hef ég oft velt því fyrir mér hvort þetta sé ekki að einhverju leyti hormónatengt.“

Anna Birta segist hafa orðið fyrir upplifun fljótlega eftir barnsburð sem ergði hana. „Ég leitaði þá til Bíbíar Ólafsdóttur miðils í von um að hún gæti lokað fyrir þetta. Hún sagði bara; „Ég skil þig – en það er ekki hægt. Svo bætti hún við: „Enda ertu arftakinn minn,“ segir Anna Birta.

„Hún sagðist þó geta kennt mér betur að stilla þetta af.“ Anna Birta sótti svo fundi hjá Bíbí og fleirum í Sálarrannsóknafélaginu um tíma.


Óhefðbundnar upplýsingar

„Þegar leið á veturinn sá ég betur að hlutirnir sem mér voru sýndir gerðust. Í kjölfar leiðbeininga Bíbíar fór ég að æfa þennan vöðva og byrjaði að taka þetta í sátt.“

Í kjölfar þess fóru Önnu Birtu að berast fyrirspurnir um lestur.

„Ég ákvað því að gera minn fyrsta lestur og hef nú starfað við þetta í átta ár.“

Aðspurð segist Anna Birta kalla sig miðil enda sé það hreint orð og nái ágætlega utan um starf hennar.

„Maður fær einfaldlega óhefðbundnar upplýsingar á óhefðbundinn máta, sem maður reynir að miðla til fólks þegar það kemur til manns.“


„Maður fær einfaldlega óhefðbundnar upplýsingar á óhefðbundinn máta, sem maður reynir að miðla til fólks þegar það kemur til manns.“


Anna Birta segist vera ein af mörgum með hyperskynjun en sín von sé að með árunum verði gerðar fleiri rannsóknir á fólki með þennan eiginleika.

„Ef hægt væri að kortleggja á líkamlegan máta hvað veldur þessu næmi, þá hver veit, yrði þetta kannski viðurkennt? Heilbrigðiskerfið gæti mögulega eflst ef miðlar, sjáendur eða heilarar ættu samfélagslegt rými. Þeir gætu þá aðstoðað ef þörf þætti til að greina óútskýrð mál, enda fáum við oft að sjá líkamann á annan hátt en aðrir,“ segir Anna Birta og grínast með að líklega muni einhverjum lesendum svelgjast á kaffi sínu við þessi orð.

Vill frekari rannsóknir

„Það getur auðvitað enginn staðfest þetta og því vildi ég óska þess að þetta væri rannsakað meira, enda er stór hópur fólks sem upplifir svipað og ég. Ég held að það sé einhver líkamleg starfsemi á bak við þetta. Það er til dæmis oft talað um að miðlar verði mjög veikir í nýrunum, það er mjög áhugavert,“ segir hún.


„Það getur auðvitað enginn staðfest þetta og því vildi ég óska þess að þetta væri rannsakað meira, enda er stór hópur fólks sem upplifir svipað og ég."


Anna Birta segist hafa nóg að gera. Covid gerði það að verkum að hún fór að halda fundina í gegnum netið og segist hún varla hafa trúað því hversu auðvelt það reyndist.

„Ég verð mjög líkamlega þreytt eftir fundi en finn minna fyrir því ef ég geri þetta á netinu.

Upplifði skömm og reiði

Anna Birta undirbýr nú opinn miðilsfund í Hannesarholti, en hún hefur áður haldið slíka fundi og vakti fundur hennar í Tjarnarbíói árið 2015 mikla athygli, og skapaðist fjörleg fjölmiðlaumfjöllun í kjölfarið. Sitt sýndist hverjum um miðilshæfileikana og slíka fundi almennt.

„Mér fannst voða eðlilegt að vera með miðilsfundi, en það voru ekki allir sammála og ég fékk alveg högg í fjölmiðlum fyrir það. Maður skilur það alveg,“ rifjar Anna Birta upp.

„Þarna hafði ég möguleika á að skríða undir feld og aldrei gera þetta aftur, eða einfaldlega standa með þessu.“

Anna Birta segist hafa upplifað mikla skömm og reiði og vill breyta almenningsálitinu. „Þar sem ég vil meina að þetta sé genatengt, er ekki ólíklegt að afkomendur mínir muni einni upplifa þetta næmi, og ég vil þá ekki að þau fari í gegnum sama stríðið. Ég vil stofna stéttarfélag. Ég elska mig og samþykki þetta, en það hefur tekið tíma.“

„Það er ekkert hotline sem hægt er að hringja í í handanheimum, svo það sem ég sé er bara mín skynjun og hvernig heilinn minn hefur raðað þessu upp síðustu áratugi.“


„Ég elska mig og samþykki þetta, en það hefur tekið tíma.“


Meðvitund og undirmeðvitund


Anna Birta lýsir lestrinum þannig að hún sjái meðvitund viðkomandi sem og undirmeðvitund, ekki ósvipað og glugga í netspjalli.

„Meðvitund eins og hún birtist mér er tilfinningar og skynjun persónunnar á sjálfi sínu, hugsunum og gjörðum. Síðan sé ég undirmeðvitund, hún er hrá týpa sem er ómeðvirk, hreinskilin og áköf eins og barn.

Hún birtist mér hjá þindinni. Það er rétt eins og hún rétti mér vasaljós og biðji mig að ganga inn í innsta heim þar sem mér eru sýndar þær sorgir sem eru óunnar eða pásaðar. Hún, undirmeðvitundin, biður mig svo að færa upplýsingarnar til meðvitundarinnar.“

Anna Birta vill meina að eiginleiki sinn til að sjá og skynja sé genatengdur og vill að þetta verði rannsakað frekar.

Anna Birta segist sjá margar útgáfur af einstaklingnum, eina fyrir hvert ár sem hann hefur lifað.

„Innri sjálfin raðast upp og ég sé eins árs útgáfuna af viðkomandi og þar fram eftir götunum – til dagsins í dag.

Því næst eru særðu sjálfin, það er aldur viðkomandi þegar áfall átti sér stað. Ef við segjum að sorg sé sandur, þá bera særðu sjálfin poka af sandi. Við hendum bakpokunum af.


Fyrir mér er enginn dauði


Undirmeðvitund er með ákveðinn hugbúnað, ég líki henni við til dæmis Netflix. Segjum að þar séu 54 þáttaraðir eða ár af lífi þínu, og segjum að séu 33 áföll eða þættir, pásaðir. Rétt eins Netflix man hvar þú hættir að horfa síðast, virðist vera líkamleg tilhneiging okkar að pása áföllin til að lifa af. Enda er sjaldnast boðið upp á áfalla­úrvinnslu á þeirri ögurstundu. Þar fæ ég aðgang að minningum fólks, áfallaminni þess.“

Þangað segist Anna Birta leidd af innra barninu þar sem henni birtist myndir af staðnum auk lyktar.

„Allt frá veggfóðri til veðurfars og ég skynja rétt eins og ég sjálf hafi orðið fyrir þeim sársauka sem þar er að finna. Ef mikið ofbeldi var í æsku viðkomandi heyri ég öskrin, ef áfengi var mikið notað fyllast vit mín af áfengislykt. Líkami minn fyllist eins konar bergmálsupplifun af fortíð viðkomandi, svo er mitt að segja frá öllu sem er sýnt og kóða það. Algengustu sárin, sem því miður virðast svo skelfilega algeng, eru kynferðisbrot og þagganir,“ segir Anna Birta og bætir við hversu ánægð hún sé með vitundarvakninguna sem orðið hafi í þeim efnum í krafti #MeToo."


„Líkami minn fyllist eins konar bergmálsupplifun af fortíð viðkomandi, svo er mitt að segja frá öllu sem er sýnt og kóða það."


„Þegar særða sjálfið hefur sýnt okkur minninguna, sækjum við það og elskum það, svo í gegnum hækka og lækka takka tímans, fer það úr tómi sorgarinnar í ljós. Því næst birtist framtíð eins og fljótandi myndbönd og svo kemur inn fólk að handan. Fyrir mér enginn dauði, bara umbreyting orku úr einni tíðni í aðra og svo kærleikur. Heill heimur af kærleika. Þetta er eins konar ljósnæmisdans.

En mest er ég þakklát fólkinu sem hefur komið til mín, án þess væri þetta allt annar skynjunarheimur fyrir mig.“

Ekkert með Önnu Birtu að gera


Anna Birta segist sjaldan bjóða upp á skyggnilýsingafundi fyrir hópa, enda taki þeir á líkamlega.

„Maður vill gera vel og gefa öllum af sér. Maður heyrir alls konar og þarf að reyna að vinsa úr,“ segir hún og rifjar upp skemmtilega minningu frá slíkum fundi.

„Þá rétti mér kona úr handanheimum skraflborð og skrifaði þar fullt nafn sitt. Ég segi það upphátt og ættingi hennar er í salnum. Ég mun aldrei gleyma þessari handanheimsmanneskju, þetta var svo skemmtilegt.“

Hún segir þá sem sækja slíka fundi oftast vera opna fyrir slíkum upplifunum, svo hún hafi ekki upplifað neikvæða gesti.

„Ég hef oft grátið með þessu fólki en sjálf upplifi ég mig ekki sem persónu í þessu. Ég held að þetta hafi ekkert endilega neitt að gera með Önnu Birtu. En ef ég get hjálpað er það stórkostlegt.“


„Ég hef oft grátið með þessu fólki en sjálf upplifi ég mig ekki sem persónu í þessu."


„Það er allt í lagi ef fólk skilur þetta ekki, ég myndi ekki skilja þetta ef ég hefði ekki séð þetta sjálf,“ segir hún.

„En mikið hef ég verið lánsöm að hitta fólk sem hefur dílað við hyperskynjun allt sitt líf.“ Anna Birta segist hafa hringt í það fólk til að fá ráð og samhygð, þegar skynjunin, eins og hún lýsir henni, verði hreinlega of mikil.

Þeirra sorg verður manns


„Þetta er eins og að fá aðgengi inn í sál fólks. Þess sorg verður mín. Manni finnst því að maður verði að gefa allt, alltaf. En svo er maður bara manneskja.“

„Það eru margir skyggnir og næmir á Íslandi en það eru ekki margir sem tala um það og þeir sem vinna í þessum geira eru yfirleitt með aðra vinnu líka,“ segir Anna Birta og bendir á að áður fyrr hafi margir verið fordæmdir vegna slíkra skynjana.

„Fyrir utan að vera í minni tilveru þá sé ég þetta sem stærra verkefni því ég er að berjast fyrir minnihlutahóp. Þetta þykir ekki fínt og fólk skammast sín fyrir þetta. Það að ég greiði skatta fyrir miðilsþjónustu er nýstárlegt og vonandi eykur það aðgengi og virðingu fyrir heilun af þessu tagi.“


„Það að ég greiði skatta fyrir miðilsþjónustu er nýstárlegt og vonandi eykur það aðgengi og virðingu fyrir heilun af þessu tagi.“


Anna Birta segir Íslendinga spennta fyrir dulvitundinni, en þar vefjist trúin stundum fyrir fólki.

„Það vefst oft fyrir fólki hvað eigi að gera við fólk sem sér. Hvort það sé rétt gagnvart guði eða ekki. Ég hef fengið til mín fólk sem hefur engst yfir því að það sé að gera eitthvað ósæmilegt.“

Trúir á hið góða í fólki


Aðspurð segist Anna Birta sjálf trúa á guð á sinn rómantíska hátt.


„Ég trúi á kærleikann og hið góða í fólki. Ef guð er hafið þá erum við öll með dropa sem er sál. Fyrir mér er guð vitund, krafturinn sem knýr áfram heiminn. Við erum öll hluti af þeirri vitund.“

Hún bendir á að í trúarbragðaiðkun sé margt fallegt, en þar sé oft alið mikið á skömm og ótta en af því sem hún hafi séð í handanheimi sé enginn að brenna þar.

Anna Birta segist trúa á kærleikann og hið góða í fólki. Fréttablaðið/Sigtryggur Ari

„Ég vil meina að hið eiginlega hel sé innra. Að þeir sem hafi meitt annað fólk komi til með að finna það innra með sér. Hel er í mannheimum, rétt eins og himnaríki. Við eigum möguleika á báðum heimum, það er svo margt erfitt hér, þess vegna er mikilvægt að heila sárin sín. Fara úr myrkri í ljós, þarf ekki að vera með miðilsfundi, bara að elska sig og byggja upp á þann hátt sem er bestur fyrir viðkomandi. Þetta er bara ein leið.“

Sjálf íhugaði Anna Birta að gerast prestur en er ekki viss um að hún hefði fengið vígslu.

„Mér finnst svolítið áhugavert að það megi trúa á líf eftir dauðann, en það megi ekki sjá það.“


Þetta á ekki að vera pukur


Það var ekkert sem sagði Önnu Birtu að fara að tala við dáið fólk, en hún segir þetta hafa komið og tekið yfir tilveruna.

„Ég gerði aftur á móti samning við guð og vitundina um að gefa mér rými til að vera venjuleg líka, en það tók rosalega langan tíma og ég á mörgum það að þakka. Óháð minni persónu er þetta bara skynjun eins og hver önnur. Þetta á ekki að vera pukur og á ekki að vera skömm.“

Anna Birta er nú að skrifa bók um upplifun sína og mun hún bera titilinn Ljósnæmi.

„Bókin fjallar um leiðina mína í gegnum þessa næmni, að vera hefðbundin en samt skynja. Mér finnst mest spennandi hvar þetta liggur í líkamanum. Ég vil finna hörpustrenginn, hvar mætir sálin efninu og efnið sálinni? Þetta er eins og að standa á milli tveggja heima,“ segir Anna Birta og viðurkennir að stundum fái hún nóg af næmninni og langi bara að vera venjuleg.

Aðspurð hvernig það gangi svarar hún hlæjandi:

„Svona líka glimrandi vel!“

Athugasemdir