Lögreglan í Vestmannaeyjum rannsakar enn ábendingu um hvarf Geirfinns Einarssonar sem barst lögreglu árið 2016. „Eins og staðan er í dag þá stendur yfir frekari gagnaöflun og viðtöl við hugsanleg vitni,“ segir Páley Borgþórsdóttir, lögreglustjóri í Vestmannaeyjum. Rannsókn lögreglu byggir á ábendingu manns sem gaf sig fram við lögreglu árið 2016.

Grunsamlegt háttarlag

Í skýrslu sem lögreglan á Austurlandi tók af manninum kvaðst hann hafa séð þrjá borgaralega klædda menn koma á smábáti til hafnar í Vestmannaeyjum um miðjan dag þann 20. nóvember 1974, daginn eftir að Geirfinnur Einarsson hvarf í Keflavík. Tveir jakkafataklæddir menn hafi leitt þann þriðja á milli sín sem hafi verið máttfarinn og að því er virtist rænulítill. Þeir hafi komið inn í verbúð þar sem sjónarvotturinn bjó og dvalið þar dágóðan tíma í lokuðu herbergi með leyfi kokksins í mötuneyti verbúðarinnar. Þegar þeir gengu aftur út hafi hann átt stutt orðaskipti við þá og spurt hinn rænulitla hvort ekki væri allt í lagi. Sá hafi svarað veikum rómi og sagt: „Mundu eftir mér.“ Hinir jakkafataklæddu hafi þá rætt sín í milli hvort þeir þyrftu ekki að taka sjónarvottinn líka og honum hafi ekki orðið um sel en þarna hafði leiðir skilið og hann horft á eftir þríeykinu fara aftur um borð í trilluna og sigla frá bryggju.

Nokkru síðar, þegar tekið var að rökkva, hafi trillan komið aftur að landi og þá hafi þeir aðeins farið tveir frá borði; mennirnir í jakkafötunum og augljóslega verið á hraðferð. Vitnið minnist þess einnig í skýrslutökunni að sama kvöld hafi lítil flugvél flogið frá Vestmannaeyjum og hafi hann tengt hana við ferð mannanna tveggja án þess að hafa fyrir því annað en eigið hugboð.

Fékk hótanir símleiðis

Í skýrslutökunni lýsti sjónarvotturinn bæði útliti mannanna þriggja og klæðnaði. Þeir gætu hafa verið um þrítugt, annar í kringum 185 sentimetrar, með hrokkið hár og gleraugu með svartri kassalaga umgjörð. Hinn hafi verið höfðinu lægri, þunnhærður með frekar ljóst hár og gráblá augu.

Rænulausi maðurinn hafi verið í dökkum fötum en einhverju ljósu að ofan og hárið svart og úfið en þó eins og það hefði verið greitt til hliðar.

Aðrir hafi einnig séð til þeirra, þar á meðal menn á bryggjunni sem voru að gera við net. Þá hafi aðrir verkamenn í verbúðinni einnig orðið varir við mennina í mötuneytinu. Þá hafi sjónarvotturinn séð mann taka ljósmyndir af trillunni nokkrum dögum eftir atvikið. Ekki liggur fyrir um hvaða trillu er að ræða en sjónarvotturinn lýsti henni þannig að um tveggja til þriggja tonna trébát væri að ræða. Hvítum að ofan og brúnum að neðan með litlu stýrishúsi aftast með þremur gluggum.

Sjónarvotturinn var hins vegar aðkomumaður í Vestmannaeyjum og dvaldi þar aðeins í eitt ár. Hann gat því ekki nafngreint aðra mögulega sjónarvotta.

Nokkrum dögum síðar hafi sími í herbergi hans og unnustu hans í verbúðinni hringt og unnustan svaraði. Maður hafi verið í símanum og haft í hótunum við hana um að ef þau héldu ekki kjafti yrði gengið frá þeim. Þetta hafi verið um svipað leyti og lýst var eftir Geirfinni Einarssyni í fjölmiðlum og hafi sjónarvotturinn farið að leggja saman tvo og tvo. Unnustan fyrrverandi hefur einnig gefið skýrslu um símtalið og staðfest frásögn mannsins.

F80110918 geiri 27.jpg

Geirfinns var víða leitað árin eftir hvarf hans. Hér leita lögreglumenn í Hafnarfjarðarhrauni eftir ábendingum sakborninga. Mynd/Ljósmyndasafn Reykjavíkur.

Menn tengdir Landsvirkjun

Sjónarvotturinn skýrði næst frá því að nokkrum árum síðar hefði hann séð mynd af hávaxnari manninum í dagblaði með frétt sem tengdist Landsvirkjun. Þá hafði hár mannsins gránað nokkuð. Svo líða nokkrir dagar og þá sér hann manninn í sjónvarpinu. Hann lýsir því þannig að fréttamaðurinn hafi byrjað á því að nefna að maðurinn væri laus við gleraugun. Maðurinn hafi ekki brugðist vel við þeirri athugasemd og á því augnabliki hafi sjónarvotturinn áttað sig á því að um annan jakkafatamanninn úr Eyjum væri að ræða. Viðtalið hafi snúist um einhver verkefni Landsvirkjunar. Sjónarvotturinn mundi ekki nákvæmlega hvenær viðtalið var í sjónvarpinu en líklega milli 1980 og 1990.

Löngu síður var sjónarvotturinn heimilismaður hjá stjúpföður sínum á prestssetri á Austfjörðum er þangað komu tveir menn á vegum Landsvirkjunar vegna línulagnar um land prestssetursins. Þótt vitnið myndi ekki hvaða ár þetta var má af skýrslu hans áætla að þetta hafi verið um eða upp úr 1990. Sagði sjónarvotturinn að hann hefði strax þekkt annan þeirra sem lágvaxnari manninn í Eyjum. Honum var einnig samstundis ljóst að maðurinn þekkti hann líka. Hann hefði horft á sig allan tímann meðan fundurinn á prestsetrinu stóð yfir og komið að borðinu til hans og spurt: „Á hvers vegum ert þú hérna?“ Hann hafi svarað því til að hann væri heimilismaður á staðnum. Þegar gestirnir voru farnir spurði fóstri hans um kynni hans af manninum og því ljóst að ekki hafði farið fram hjá prestinum að þeir virtust þekkjast.

Í þriðja skiptið sá sjónarvotturinn mennina í nágrenni við Kárahnjúkavirkjun árið 2007 eða 2008. Hann var þá sjálfur að keyra vinnuvél og sagðist oft hafa mætt öðrum þeirra, sem ók Range Rover, á svæðinu. Í eitt skiptið hafi hann mætt bílnum við einbreiða brú og þurft að stoppa vélina til að hleypa bílnum yfir. „Þá eru þeir bara báðir félagarnir þarna. Það vantaði bara manninn á milli þeirra,“ segir í skýrslu mannsins. Ljóst hafi verið að annar þeirra, sá lágvaxnari með grábláu augun, hefði verið úti í löndum, hann hafi verið mjög sólbrúnn.

Fleiri viðtöl í farvatninu

Í svari við fyrirspurn Fréttablaðsins segir Páley rannsóknina ýmsum erfiðleikum bundna, gagnaöflun sé tímafrek og einhverjir þeirra sem nafngreindir eru í frásögn sjónarvottsins séu látnir.

„Eins og gefur að skilja er tímafrekt að finna gögn frá 1974 enda lítið sem ekkert til af gögnum á rafrænu formi og ýmislegt glatað,“ segir Páley og bætir við: „Hins vegar hefur tekist að finna ýmis gögn sem hjálpa til við rannsóknina en einhverjir sem nafngreindir eru í þessum gögnum eru látnir og veldur það eðlilega meiri erfiðleikum við að greina atvikið.“

Páley segist ekki geta veitt frekari upplýsingar um stöðu rannsóknarinnar að svo stöddu þar sem gagnaöflun og viðtölum sé ekki lokið.